|
Kanun
No. 5018 |
|
Kabul Tarihi :
10.12.2003 |
BİRİNCİ
KISIM
Genel
Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam ve Tanımlar
MADDE
1.- Bu Kanunun amacı,
kalkınma planları ve programlarda yer alan politika ve hedefler doğrultusunda
kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde elde edilmesi ve
kullanılmasını, hesap verebilirliği ve malî saydamlığı sağlamak üzere, kamu malî
yönetiminin yapısını ve işleyişini, kamu bütçelerinin hazırlanmasını,
uygulanmasını, tüm malî işlemlerin muhasebeleştirilmesini, raporlanmasını ve
malî kontrolü düzenlemektir.
MADDE
2.- Bu Kanun, merkezi
yönetim kapsamındaki kamu idareleri, sosyal güvenlik kurumları ve mahallî
idarelerden oluşan genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin malî yönetim ve
kontrolünü kapsar.
Avrupa Birliği fonları ile
yurt içi ve yurt dışından kamu idarelerine sağlanan kaynakların kullanımı ve
kontrolü de uluslararası anlaşmaların hükümleri saklı kalmak kaydıyla, bu Kanun
hükümlerine tâbidir.
Düzenleyici ve denetleyici
kurumlar, bu Kanunun sadece 3, 7, 8, 12, 15, 17, 18, 19, 25, 43, 47, 48, 49, 50,
51, 52, 53, 54, 68 ve 76 ncı maddelerine
tâbidir.
Tanımlar
MADDE
3.- Münhasıran bu
Kanunun uygulanmasında;
a) Genel yönetim
kapsamındaki kamu idareleri: Uluslararası sınıflandırmalara göre belirlenmiş
olan, merkezî yönetim kapsamındaki kamu idareleri, sosyal güvenlik kurumları ve
mahallî idareleri,
b) Merkezî yönetim
kapsamındaki kamu idareleri: Bu Kanuna ekli (I), (II) ve (III) sayılı
cetvellerde yer alan kamu idarelerini,
c) Düzenleyici ve denetleyici
kurumlar: Bu Kanuna ekli (III) sayılı cetvelde yer alan kurumları,
d) Sosyal güvenlik kurumları:
Bu Kanuna ekli (IV) sayılı cetvelde yer alan kamu kurumlarını,
e) Mahallî idare: Yetkileri
belirli bir coğrafi alan ve hizmetlerle sınırlı olarak kamusal faaliyet gösteren
belediye, il özel idaresi ve bunların kurdukları birlik ve idareyi,
f) Bütçe: Belirli bir
dönemdeki gelir ve gider tahminleri ile bunların uygulanmasına ilişkin hususları
gösteren ve usulüne uygun olarak yürürlüğe konulan belgeyi,
g) Kamu kaynakları: Borçlanma
suretiyle elde edilen imkânlar dahil
kamuya ait gelirler, taşınır ve taşınmazlar, hesaplarda bulunan para,
alacak ve haklar ile her türlü değerleri,
h) Kamu gideri: Kanunlarına
dayanılarak yaptırılan iş, alınan mal ve hizmet bedelleri, sosyal güvenlik katkı
payları, iç ve dış borç faizleri, borçlanma genel giderleri, borçlanma
araçlarının iskontolu satışından doğan farklar,
ekonomik, malî ve sosyal transferler, verilen bağış ve yardımlar ile diğer
giderleri,
i) Kamu geliri: Kanunlarına
dayanılarak toplanan vergi, resim, harç, fon kesintisi, pay veya benzeri
gelirler, faiz, zam ve ceza gelirleri, taşınır ve taşınmazlardan elde edilen her
türlü gelirler ile hizmet karşılığı elde edilen gelirler, borçlanma araçlarının
primli satışı suretiyle elde edilen gelirler, sosyal güvenlik primi kesintileri,
alınan bağış ve yardımlar ile diğer gelirleri,
j) Özel gelir: Genel bütçe
kapsamındaki idarelerin kamu görevi ve hizmeti dışında ilgili kanunlarında
belirtilen faaliyetlerinden ve fiyatlandırılabilir nitelikteki mal ve hizmet
teslimlerinden sağlanan ve genel bütçede gösterilen
gelirleri,
k) Harcama birimi: Kamu
idaresi bütçesinde ödenek tahsis edilen ve harcama yetkisi bulunan
birimi,
l) Kamu malî yönetimi: Kamu
kaynaklarının tanımlanmış standartlara uygun olarak etkili, ekonomik ve verimli
kullanılmasını sağlayacak yasal ve yönetsel sistem ve
süreçleri,
m) Malî kontrol: Kamu
kaynaklarının belirlenmiş amaçlar doğrultusunda, ilgili mevzuatla belirlenen
kurallara uygun, etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanılmasını sağlamak
için oluşturulan kontrol sistemi ile kurumsal yapı, yöntem ve
süreçleri,
n) Stratejik plan: Kamu
idarelerinin orta ve uzun vadeli amaçlarını, temel ilke ve politikalarını, hedef
ve önceliklerini, performans ölçütlerini, bunlara ulaşmak için izlenecek
yöntemler ile kaynak dağılımlarını içeren planı,
o) Malî yıl: Takvim
yılını,
İfade
eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
Kamu
Maliyesi
Kamu
maliyesi
MADDE
4.- Kamu maliyesi;
gelirlerin toplanması, harcamaların yapılması, açıkların finansmanı, kamunun
varlık ve borçları ile diğer yükümlülüklerinin yönetimini
kapsar.
Kamu maliyesi, merkezden ve
yerinden yönetim esaslarına göre yürütülür. Kamu idarelerinin görevleri, ilgili
kanunlarında açık olarak belirlenir ve kaynakların dağıtımında esas
alınır.
Kamu
maliyesinin temel ilkeleri
MADDE
5.- Kamu maliyesinin
temel ilkeleri şunlardır:
a) Kamu malî yönetimi uyumlu
bir bütün olarak oluşturulur ve yürütülür.
b) Kamu maliyesi, kamu
görevlilerinin hesap verebilmelerini sağlayacak şekilde
uygulanır.
c) Maliye politikası,
makroekonomik ve sosyal hedefler ile uyumlu bir şekilde oluşturulur ve
yürütülür.
d) Kamu malî yönetimi Türkiye
Büyük Millet Meclisinin bütçe hakkına uygun şekilde
yürütülür.
e) Kamu malî yönetimi malî
disiplini sağlar.
f) Kamu malî yönetimi
ekonomik, malî ve sosyal etkinliği birlikte sağlayacak şekilde kamusal
tercihlerin oluşması için gerekli ortamı yaratır.
g) Kamu idarelerinin mal ve
hizmet üretimi ile ihtiyaçlarının karşılanmasında, ekonomik veya sosyal
verimlilik ilkelerine uygun olarak maliyet-fayda veya maliyet-etkinlik ile
gerekli görülen diğer ekonomik ve sosyal analizlerin yapılması esastır.
İlgili kanunlardaki hükümler
saklı kalmak kaydıyla, kamu maliyesi ilkelerinin uygulanmasına ilişkin usul ve
esaslar Maliye Bakanlığınca belirlenir ve izlenir.
MADDE
6.- Merkezî yönetim
kapsamındaki kamu idarelerinin gelir, gider, tahsilat, ödeme, nakit planlaması
ve borç yönetimi Hazine birliğini sağlayacak şekilde
yürütülür.
Bu Kanuna ekli (I) sayılı
cetvelde yer alan kamu idarelerinin tüm gelirleri Hazine veznelerine girer,
giderleri bu veznelerden ödenir. Bu idareler özel vezne
açamaz.
Her türlü iç ve dış
borçlanma, yurt dışından hibe alınması, borç ve hibe verilmesi ve bunlara
ilişkin geri ödemeler, Hazine garantileri, Hazine alacakları, nakit yönetimi ve
bunlarla ilgili diğer hususlarda 9.12.1994 tarihli ve 4059 sayılı, 28.3.2002
tarihli ve 4749 sayılı Kanun hükümleri uygulanır.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Kamu Kaynağının
Kullanılmasının Genel Esasları
Malî
saydamlık
MADDE
7.- Her türlü kamu
kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında denetimin sağlanması amacıyla
kamuoyu zamanında bilgilendirilir. Bu amaçla;
a) Görev, yetki ve
sorumlulukların açık olarak tanımlanması,
b) Hükümet politikaları,
kalkınma planları, yıllık programlar, stratejik planlar ile bütçelerin
hazırlanması, yetkili organlarda görüşülmesi, uygulanması ve uygulama sonuçları
ile raporların kamuoyuna açık ve ulaşılabilir olması,
c) Genel yönetim kapsamındaki
kamu idareleri tarafından sağlanan teşvik ve desteklemelerin bir yılı geçmemek üzere belirli dönemler itibarıyla kamuoyuna
açıklanması,
d) Kamu hesaplarının standart
bir muhasebe sistemi ve genel kabul görmüş muhasebe prensiplerine uygun bir
muhasebe düzenine göre oluşturulması,
Zorunludur.
Malî saydamlığın sağlanması
için gerekli düzenlemelerin yapılması ve önlemlerin alınmasından kamu idareleri
sorumlu olup, bu hususlar Maliye Bakanlığınca izlenir.
Hesap
verme sorumluluğu
MADDE
8.- Her türlü kamu
kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar,
kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden,
kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye
kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili
kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.
Stratejik
planlama ve performans esaslı bütçeleme
MADDE
9.- Kamu idareleri;
kalkınma planları, programlar, ilgili mevzuat ve benimsedikleri temel ilkeler
çerçevesinde geleceğe ilişkin misyon ve vizyonlarını oluşturmak, stratejik amaçlar ve ölçülebilir
hedefler saptamak, performanslarını önceden belirlenmiş olan göstergeler
doğrultusunda ölçmek ve bu sürecin izleme ve değerlendirmesini yapmak amacıyla
katılımcı yöntemlerle stratejik plan hazırlarlar.
Kamu idareleri, kamu
hizmetlerinin istenilen düzeyde ve kalitede sunulabilmesi için bütçeleri ile
program ve proje bazında kaynak tahsislerini; stratejik planlarına, yıllık amaç
ve hedefleri ile performans göstergelerine dayandırmak
zorundadırlar.
Stratejik plan hazırlamakla
yükümlü olacak kamu idarelerinin ve stratejik planlama sürecine ilişkin takvimin
tespitine, stratejik planların kalkınma planı ve programlarla
ilişkilendirilmesine yönelik usul ve esasların belirlenmesine Devlet Planlama
Teşkilatı Müsteşarlığı yetkilidir.
Kamu idareleri bütçelerini,
stratejik planlarında yer alan misyon, vizyon, stratejik amaç ve hedeflerle
uyumlu ve performans esasına dayalı olarak hazırlarlar. Kamu idarelerinin
bütçelerinin stratejik planlarda belirlenen performans göstergelerine uygunluğu
ve idarelerin bu çerçevede yürütecekleri faaliyetler ile performans esaslı bütçelemeye ilişkin diğer hususları belirlemeye Maliye
Bakanlığı yetkilidir.
Maliye Bakanlığı, Devlet
Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı ve ilgili kamu idaresi tarafından birlikte
tespit edilecek olan performans göstergeleri, kuruluşların bütçelerinde yer
alır. Performans denetimleri bu göstergeler çerçevesinde gerçekleştirilir.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Bakanların ve Üst
Yöneticilerin Hesap Verme Sorumluluğu
Bakanlar
MADDE
10.- Bakanlar, hükümet
politikasının uygulanması ile bakanlıklarının ve bakanlıklarına bağlı, ilgili ve
ilişkili kuruluşların stratejik planları ile bütçelerinin kalkınma planlarına,
yıllık programlara uygun olarak hazırlanması ve uygulanmasından, bu çerçevede
diğer bakanlıklarla koordinasyon ve işbirliğini sağlamaktan sorumludur. Bu
sorumluluk, Yükseköğretim Kurulu, üniversiteler ve yüksek teknoloji enstitüleri
için Millî Eğitim Bakanına, mahallî idareler için İçişleri Bakanına aittir.
Bakanlar, kamu kaynaklarının
etkili, ekonomik ve verimli kullanılması konusunda Başbakana ve Türkiye Büyük
Millet Meclisine karşı sorumludurlar.
Bakanlar; idarelerinin
amaçları, hedefleri, stratejileri, varlıkları, yükümlülükleri ve yıllık
performans planları konusunda her malî yılın ilk ayı içinde kamuoyunu
bilgilendirirler.
Üst
yöneticiler
MADDE
11.- Bakanlıklarda
müsteşar, diğer kamu idarelerinde en üst yönetici, il özel idarelerinde vali ve
belediyelerde belediye başkanı üst yöneticidir. Ancak, Millî Savunma
Bakanlığında üst yönetici Bakandır.
Üst yöneticiler, idarelerinin
stratejik planlarının ve bütçelerinin kalkınma planına, yıllık programlara,
kurumun stratejik plan ve performans hedefleri ile hizmet gereklerine uygun
olarak hazırlanması ve uygulanmasından, sorumlulukları altındaki kaynakların
etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan,
kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden, malî yönetim ve kontrol sisteminin
işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve bu Kanunda belirtilen görev ve
sorumlulukların yerine getirilmesinden Bakana; mahallî idarelerde ise
meclislerine karşı sorumludurlar.
Üst yöneticiler, bu
sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, malî hizmetler birimi, malî
kontrol yetkilisi ve iç denetçiler ile muhasebe yetkilisi aracılığıyla yerine
getirirler.
İKİNCİ
KISIM
Kamu
İdare Bütçeleri
BİRİNCİ
BÖLÜM
Genel
Hükümler
Bütçe
türleri ve kapsamı
MADDE
12.- Genel yönetim
kapsamındaki idarelerin bütçeleri; merkezî yönetim bütçesi, sosyal güvenlik
kurumları bütçeleri ve mahallî idareler bütçeleri olarak hazırlanır ve
uygulanır. Kamu idarelerince bunlar dışında herhangi bir ad altında bütçe
oluşturulamaz.
Merkezî yönetim bütçesi, bu
Kanuna ekli (I), (II) ve (III) sayılı cetvellerde yer alan kamu idarelerinin
bütçelerinden oluşur.
Genel bütçe, Devlet tüzel
kişiliğine dahil olan ve bu Kanuna ekli (I) sayılı cetvelde yer alan kamu
idarelerinin bütçesidir.
Özel bütçe, bir bakanlığa
bağlı veya ilgili olarak belirli bir kamu hizmetini yürütmek üzere kurulan,
gelir tahsis edilen, bu gelirlerden harcama yapma yetkisi verilen, kuruluş ve
çalışma esasları özel kanunla düzenlenen ve bu Kanuna ekli (II) sayılı cetvelde
yer alan her bir kamu idaresinin bütçesidir.
Düzenleyici ve denetleyici
kurum bütçesi, özel kanunlarla kurul, kurum veya üst kurul şeklinde
teşkilatlanan ve bu Kanuna ekli (III) sayılı cetvelde yer alan her bir
düzenleyici ve denetleyici kurumun bütçesidir.
Sosyal güvenlik kurumu
bütçesi, sosyal güvenlik hizmeti sunmak üzere, kanunla kurulan ve bu Kanuna ekli
(IV) sayılı cetvelde yer alan her bir kamu idaresinin
bütçesidir.
Mahallî idare bütçesi,
mahallî idare kapsamındaki kamu idarelerinin bütçesidir.
Bütçe ilkeleri
MADDE
13.- Bütçelerin
hazırlanması, uygulanması ve kontrolünde aşağıdaki ilkelere
uyulur:
a) Bütçelerin
hazırlanması ve uygulanmasında, makroekonomik istikrarla birlikte sürdürülebilir
kalkınmayı sağlamak esastır.
b) Kamu idarelerine bütçeyle
verilen harcama yetkisi, kanunlarla düzenlenen görev ve hizmetlerin yerine
getirilmesi amacıyla kullanılır.
c) Bütçeler kalkınma planı ve
programlarda yer alan politika, hedef ve önceliklere uygun şekilde, idarelerin
stratejik planları ile performans ölçütlerine ve fayda-maliyet analizine göre
hazırlanır, uygulanır ve kontrol edilir.
d) Bütçeler, stratejik
planlar dikkate alınarak izleyen iki yılın bütçe tahminleriyle birlikte
görüşülür ve değerlendirilir.
e) Bütçe, hükümetin malî
işlemlerinin kapsamlı ve saydam bir şekilde görünmesini sağlar.
f) Tüm gelir ve giderler
gayri safi olarak bütçelerde gösterilir.
g) Belirli gelirlerin belirli
giderlere tahsis edilmemesi esastır.
h) Bütçelerde gelir ve gider
denkliğinin sağlanması esastır.
i) Bütçeler, ait olduğu yıl
başlamadan önce Türkiye Büyük Millet Meclisi veya yetkili organlarca kabul
edilmedikçe veya onaylanmadıkça uygulanamaz.
j) Bütçelerde, bütçeyi
ilgilendirmeyen hususlara yer verilmez.
k) Bütçeler kurumsal,
işlevsel ve ekonomik sonuçların görülmesini sağlayacak şekilde Maliye
Bakanlığınca uluslararası standartlara uygun olarak belirlenen bir
sınıflandırmaya tâbi tutularak hazırlanır ve
uygulanır.
l) Bütçe gelir ve gider
tahminleri ile uygulama sonuçlarının raporlanmasında açıklık, doğruluk ve malî
saydamlık esas alınır.
m) Kamu idarelerinin tüm
gelir ve giderleri bütçelerinde gösterilir.
n) Kamu hizmetleri, bütçelere
konulacak ödeneklerle, mevzuatla belirlenmiş yöntem, ilke ve amaçlara uygun
olarak gerçekleştirilir.
o) Bütçelerde, ödenekler
belirli amaçları gerçekleştirmek üzere tahsis
edilir.
Gelir
ve giderleri etkileyecek kanun tasarıları
MADDE
14.- Merkezî yönetim
kapsamındaki kamu idareleri; kamu gelirlerinin azalmasına veya kamu giderlerinin
artmasına neden olacak ve kamu idarelerini yükümlülük altına sokacak kanun
tasarılarının getireceği malî yükü, ödenek türleri itibarıyla orta vadeli
program ve malî plan çerçevesinde, en az üç yıllık dönem için hesaplar ve
tasarılara eklerler. Sosyal güvenliğe yönelik kanun tasarılarında ise en az
yirmi yıllık aktüeryal hesaplara yer verilir. Ayrıca,
bu kanun tasarılarına Maliye Bakanlığı ile ilgisine göre Devlet Planlama
Teşkilatı Müsteşarlığı veya Hazine Müsteşarlığının görüşleri eklenir.
İKİNCİ
BÖLÜM
Merkezî Yönetim Bütçe
Kanunu
Merkezî
yönetim bütçe kanununun kapsamı
MADDE
15.- Merkezî yönetim
bütçe kanunu, merkezî yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin gelir ve gider
tahminlerini gösteren, bunların uygulanmasına ve yürütülmesine yetki ve izin
veren kanundur.
Merkezî yönetim bütçe
kanununda; yılı ve izleyen iki yılın gelir ve gider tahminleri, varsa bütçe
açığının veya fazlasının tutarı, açığın nasıl kapatılacağı veya fazlanın nasıl
kullanılacağı, vergi muafiyeti, istisnası ve indirimleri ile benzeri uygulamalar
nedeniyle vazgeçilen vergi gelirleri, borçlanma ve garanti sınırları, bütçelerin
uygulanmasında tanınacak yetkiler, bağlı cetveller, malî yıl içinde gelir ve
giderlere yönelik olarak uygulanacak ve kısmen veya tamamen uygulanmayacak
hükümler yer alır. Merkezî yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin her birinin
gelir-gider tahminleri, merkezî yönetim bütçe kanununda ayrı bölüm veya
cetvellerde gösterilebilir.
Orta
vadeli program, malî plan ve bütçe hazırlama
rehberi
MADDE
16.- Maliye Bakanlığı,
merkezî yönetim bütçe kanunu tasarısının hazırlanmasından ve bu amaçla ilgili
kamu idareleri arasında koordinasyonun sağlanmasından sorumludur.
Merkezî yönetim bütçesinin
hazırlanma süreci, Bakanlar Kurulunun Mayıs ayının sonuna kadar toplanarak
kalkınma planları, stratejik planlar ve genel ekonomik koşulların gerekleri
doğrultusunda makro politikaları, ilkeleri, hedef ve gösterge niteliğindeki
temel ekonomik büyüklükleri de kapsayacak şekilde Devlet Planlama Teşkilatı
Müsteşarlığınca hazırlanan orta vadeli programı kabul etmesiyle başlar. Orta
vadeli program, aynı süre içinde Resmî Gazetede yayımlanır.
Orta vadeli program ile
uyumlu olmak üzere, gelecek üç yıla ilişkin toplam gelir ve gider tahminleri ile
birlikte hedef açık ve borçlanma durumu ile kamu idarelerinin ödenek teklif
tavanlarını içeren ve Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan orta vadeli malî
plan, Haziran ayının onbeşine kadar Yüksek Planlama
Kurulu tarafından karara bağlanır ve Resmî Gazetede yayımlanır.
Bu doğrultuda, kamu
idarelerinin bütçe tekliflerini ve yatırım programını hazırlama sürecini
yönlendirmek üzere; Bütçe Çağrısı ve eki Bütçe Hazırlama Rehberi Maliye
Bakanlığınca, Yatırım Genelgesi ve eki Yatırım Programı Hazırlama Rehberi ise
Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığınca hazırlanarak Haziran ayının sonuna
kadar Resmî Gazetede yayımlanır.
Bütçe Hazırlama Rehberi ile
Yatırım Programı Hazırlama Rehberi, bütçe tekliflerinin hazırlanmasına esas
olmak üzere, kamu idarelerince uyulması gereken genel ilkeleri, nesnel ve
ölçülebilir standartları, hesaplama yöntemlerini, bunlara ilişkin olarak
kullanılacak cetvel ve tablo örneklerini ve diğer bilgileri içerir.
Merkezî
yönetim bütçesinin hazırlanması
MADDE
17.- Gelir ve gider
tekliflerinin hazırlanmasında;
a) Orta vadeli program ve
malî planda belirlenen temel büyüklükler ile ilke ve
esaslar,
b) Kalkınma planı ve
yıllık program öncelikleri ile
kurumun stratejik planları çerçevesinde belirlenmiş ödenek
tavanları,
c) Kamu idarelerinin
stratejik planları ile uyumlu çok yıllı bütçeleme
anlayışı,
d) İdarenin performans
hedefleri,
Dikkate alınır.
Kamu idareleri, merkez ve
merkez dışı birimlerinin ödenek taleplerini dikkate alarak gider tekliflerini
hazırlar. Genel bütçe gelir teklifi Maliye Bakanlığınca, diğer bütçelerin gelir
teklifleri ilgili idarelerce hazırlanır.
Gider teklifleri, ekonomik ve
malî analiz yapılmasına imkân verecek, hesap verilebilirliği ve saydamlığı
sağlayacak şekilde Maliye Bakanlığınca belirlenmiş kurumsal, işlevsel ve
ekonomik sınıflandırma sistemine; gelir teklifleri ise ekonomik sınıflandırma
sistemine uygun olarak hazırlanır.
Kamu idareleri, stratejik
planları ile Bütçe Hazırlama Rehberinde yer alan esaslar çerçevesinde, bütçe
gelir ve gider tekliflerini gerekçeli olarak hazırlar ve yetkilileri tarafından
imzalanmış olarak Temmuz ayı sonuna kadar Maliye Bakanlığına gönderir. Kamu
idarelerinin yatırım teklifleri, değerlendirilmek üzere aynı süre içinde Devlet
Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına verilir.
Bütçe teklifleri Maliye
Bakanlığına verildikten sonra, kamu idarelerinin yetkilileriyle gider ve gelir
teklifleri hakkında görüşmeler yapılabilir.
Düzenleyici ve denetleyici
kurumlar, bütçelerini üç yıllık bütçeleme anlayışı,
stratejik planları ve performans hedefleri ile kurumsal, işlevsel ve ekonomik
sınıflandırma sistemine göre hazırlarlar.
Merkezî
yönetim bütçe kanun tasarısının sunulması
MADDE
18.- Makroekonomik
göstergeler ve bütçe büyüklüklerinin en geç Ekim ayının ilk haftası içinde
Yüksek Planlama Kurulunda görüşülmesinden sonra, Maliye Bakanlığınca hazırlanan
merkezî yönetim bütçe kanun tasarısı ile millî bütçe tahmin raporu, malî yıl
başından en az yetmiş beş gün önce Bakanlar Kurulu tarafından Türkiye Büyük
Millet Meclisine sunulur.
Merkezî yönetim bütçe kanun
tasarısına, Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşülmesi sırasında dikkate
alınmak üzere;
a) Orta vadeli malî planı da
içeren bütçe gerekçesi,
b) Yıllık ekonomik
rapor,
c) Vergi muafiyeti, istisnası
ve indirimleri ile benzeri uygulamalar nedeniyle vazgeçilen kamu gelirleri
cetveli,
d) Kamu borç yönetimi raporu,
e) Genel yönetim kapsamındaki
kamu idarelerinin son iki yıla ait bütçe gerçekleşmeleri ile izleyen iki yıla
ait gelir ve gider tahminleri,
f) Mahallî idareler ve sosyal
güvenlik kurumlarının bütçe tahminleri,
g) Kamu iktisadi teşebbüsleri
ile kamu şirketi niteliğindeki kuruluşlar hariç olmak üzere, merkezî yönetim
kapsamındaki idarelerin, hizmet amaçlarıyla ilgili olan diğer kurum ve
kuruluşlarından Maliye Bakanlığınca belirlenecek olanların bütçe tahminleri,
h) Merkezî yönetim kapsamında
olmayıp, merkezî yönetim bütçesinden yardım alan kamu idareleri ile diğer kurum
ve kuruluşların listesi,
Eklenir.
Düzenleyici ve denetleyici
kurumlar, bütçelerini Eylül ayı sonuna kadar doğrudan Türkiye Büyük Millet
Meclisine, bir örneğini de Maliye Bakanlığına gönderirler.
Merkezî
yönetim bütçe kanun tasarısının görüşülmesi
MADDE
19.- Türkiye Büyük
Millet Meclisi, merkezî yönetim bütçe kanun tasarısının metnini maddeler, gider
ve gelir cetvellerini kamu idareleri itibarıyla görüşür ve bölümler halinde
oylar. Merkezî yönetim bütçe kanunu malî yıl başından önce Resmî Gazetede
yayımlanır.
Kamu yatırım programı,
merkezî yönetim bütçe kanununa uygun olarak Devlet Planlama Teşkilatı
Müsteşarlığı tarafından hazırlanır ve anılan Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten
itibaren on beş gün içinde Bakanlar Kurulu kararıyla Resmî Gazetede
yayımlanır.
Zorunlu nedenlerle merkezî
yönetim bütçe kanununun süresinde yürürlüğe konulamaması halinde, geçici bütçe
kanunu çıkarılır. Geçici bütçe ödenekleri, bir önceki yıl bütçe başlangıç
ödeneklerinin belirli bir oranı esas alınarak belirlenir. Geçici bütçe
uygulaması altı ayı geçemez. Cari yıl bütçesinin
yürürlüğe girmesiyle geçici bütçe uygulaması sona erer ve o tarihe kadar yapılan
harcamalar ve girişilen yüklenmeler ile tahsil olunan gelirler cari yıl
bütçesine dahil edilir.
Merkezî yönetim kapsamındaki
kamu idarelerinin bütçelerindeki ödeneklerin yetersiz kalması halinde veya
öngörülmeyen hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla, karşılığı gelir
gösterilmek kaydıyla, kanunla ek bütçe yapılabilir.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Bütçelerin Uygulama
Esasları
Ödeneklerin
kullanılması
MADDE
20.- Bütçe
ödeneklerinin kullanılmasında aşağıda belirtilen esaslara uyulur:
a) Bütçe
ödeneklerinin kullanımının önceden planlanabilmesi amacıyla, bu Kanuna ekli (I)
sayılı cetvelde yer alan kamu idareleri ile genel bütçeden yardım alan ekli (II)
sayılı cetvele dahil idareler, ayrıntılı harcama programlarını hazırlar ve vize
edilmek üzere Maliye Bakanlığına gönderir. Bütçe ödenekleri, Maliye Bakanlığınca
belirlenecek esaslar çerçevesinde, nakit planlaması da dikkate alınarak vize
edilen ayrıntılı harcama programları ve serbest bırakma oranlarına göre
kullanılır.
b) Genel bütçeden yardım
almayan ekli (II) sayılı cetvele dahil idareler, sürdürülebilir finansman
durumlarını dikkate alarak, ayrıntılı harcama programlarını hazırlar ve bir
örneğini de merkezî yönetim bütçe kanununun yürürlüğe girdiği ilk ay içinde
Maliye Bakanlığına gönderir. Bu idareler, aylık uygulama sonuçlarını da izleyen
ay içinde Maliye Bakanlığına göndermek zorundadır.
c) Sosyal güvenlik kurumları
ile genel bütçeden yardım alan ekli II sayılı cetvele dahil idareler,
hizmetleriyle ilgili aylık finansman programlarını vize edilmek üzere merkezî
yönetim bütçe kanununun yürürlüğe girdiği ilk ay içinde Maliye Bakanlığına
gönderir. Bu programlar Maliye Bakanlığınca vize edilmeden, bu idarelerin
bütçelerine yardım yapılamaz. Bu idareler, aylık uygulama sonuçlarını izleyen ay
içinde Maliye Bakanlığına göndermek zorundadır.
d) Kamu idareleri,
bütçelerinde yer alan ödeneklerin üzerinde harcama yapamaz. Bütçeyle verilen
ödenekler, tahsis edildikleri amaçlar doğrultusunda yılı içinde yaptırılan iş,
satın alınan mal ve hizmetler ile diğer giderlerin karşılanmasında kullanılır.
Ancak, ait olduğu malî yılda ödenemeyen ve emanet hesabına alınamayan
zamanaşımına uğramamış geçen yıllar borçları ile ilama bağlı borçlar, ilgili
kamu idaresinin cari yıl bütçesinden ödenir.
e) Cari yılda kullanılmayan
ödenekler yıl sonunda iptal edilir. Ancak, kamu idarelerinin bütçelerinde cari
yıl içinde kullanılmayan ödeneklerinden merkezî yönetim bütçe kanununda
belirtilenler ertesi yıla devredilebilir. Ödenek devir işlemlerini yapmaya,
genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri için Maliye Bakanı, diğer kamu idareleri
için üst yönetici yetkilidir.
f) Genel veya kısmi
seferberlik, savaş ilanı veya Bakanlar Kurulu kararıyla zorunlu askeri
hazırlıkların yapıldığı olağanüstü hallerde Millî Savunma Bakanlığı, Jandarma
Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı bütçelerindeki mevcut ödenekler,
bu idarelerin ödenek toplamları aşılmamak şartıyla, birleştirilerek
kullanılabilir. Bu durumda da mevcut ödeneklerin yeterli olmaması halinde toplam
ödenek tutarının yüzde on beşine kadar ek harcama yapılabilir. Yukarıda sayılan
hallerde sevk ve intikalle ilgili giderler için, harcama yetkililerinin onayıyla
görevlendirilecek mutemetlere gereken miktarda avans verilebilir ve gönderilecek
ödeneğe istinaden bir ay içinde mahsup edilir.
Ödenek
aktarmaları
MADDE
21.- Merkezî yönetim
kapsamındaki kamu idarelerinin bütçeleri arasındaki ödenek aktarmaları kanunla
yapılır.
Ancak, merkezî yönetim
kapsamındaki kamu idareleri, aktarma yapılacak tertipteki ödeneğin, yılı bütçe
kanununda farklı bir oran belirlenmedikçe yüzde beşine kadar kendi bütçeleri
içinde ödenek aktarması yapabilirler. Bu şekilde yapılan aktarmalar, yedi gün
içinde Maliye Bakanlığına bildirilir.
Personel giderleri
tertiplerinden, aktarma yapılmış tertiplerden ve yedek ödenekten aktarma
yapılmış tertiplerden, diğer tertiplere aktarma
yapılamaz.
Ödenek aktarmalarına ilişkin
diğer hususlar merkezî yönetim bütçe kanununda
düzenlenir.
Merkez
dışı birimlere ödenek gönderme
MADDE
22.- Kamu idarelerinin
merkez teşkilatı harcama yetkilileri, merkez dışı birimlere, ihtiyaçlarında
kullanılmak üzere Ödenek Gönderme Belgesi düzenlemek suretiyle ödenek
gönderirler.
Merkezî yönetim kapsamındaki
kamu idarelerinde ödenek gönderilmesine ilişkin usul ve esasları belirlemeye
Maliye Bakanı yetkilidir.
Yedek
ödenek
MADDE
23.- Merkezî yönetim
bütçe kanununda belirtilen hizmet ve amaçları gerçekleştirmek, ödenek
yetersizliğini gidermek veya bütçelerde öngörülmeyen hizmetler için, bu Kanuna
ekli (I) sayılı cetvelde yer alan idarelerin bütçelerine aktarılmak üzere, genel
bütçe ödeneklerinin yüzde ikisine kadar Maliye Bakanlığı bütçesine yedek ödenek
konulabilir. Bu ödenekten aktarma yapmaya Maliye Bakanı yetkilidir.
Malî yıl içinde yedek
ödenekten yapılan aktarmaların tür, tutar ve idareler itibarıyla dağılımı, yılın
bitimini takip eden on beş gün içinde Maliye Bakanlığınca ilan
edilir.
Örtülü
ödenek
MADDE
24.- Örtülü ödenek;
kapalı istihbarat ve kapalı savunma hizmetleri, Devletin millî güvenliği ve
yüksek menfaatleri ile Devlet itibarının gerekleri, siyasi, sosyal ve kültürel
amaçlar ve olağanüstü hizmetlerle ilgili Hükümet icapları için kullanılmak üzere
Başbakanlık bütçesine konulan ödenektir. Kanunlarla verilen görevlerin
gerektirdiği istihbarat hizmetlerini yürüten diğer kamu idarelerinin bütçelerine de
örtülü ödenek konulabilir. Örtülü ödenek, bu amaçlar dışında ve Başbakanın ve ailesinin kişisel
harcamaları ile siyasi partilerin idare, propaganda ve seçim ihtiyaçlarında
kullanılamaz. İlgili yılda bu amaçla tahsis edilen ödenekler toplamı, genel
bütçe başlangıç ödenekleri toplamının binde beşini geçemez.
Başbakanlık ve diğer ilgili
idare bütçelerinde yer alan örtülü ödeneklerin kullanılma yeri, giderin kimin
tarafından yapılacağı, hesapların tutulma ve kapatılma yöntemi, gideri yapanın
değişmesi halinde yeni yetkiliye hangi belgelerin aktarılacağı Başbakan
tarafından belirlenir.
Örtülü ödeneklere ilişkin
giderler Başbakan, Maliye Bakanı ve ilgili Bakan tarafından imzalanan kararname
esaslarına göre gerçekleştirilir ve ödenir.
Kamu
yatırım projeleri
MADDE
25.- Kamu yatırım
projeleri 19.6.1994 tarihli ve 540 sayılı Kanun Hükmünde Kararname, Yatırım
Programı Hazırlama Rehberi ve ilgili diğer mevzuat hükümleri çerçevesinde
hazırlanır, uygulanır ve izlenir.
Devlet Planlama Teşkilâtı
Müsteşarlığı, merkezî yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin yatırım programında
yer alan proje ödeneklerinin belirlenmesi sürecinde, bütçe bütünlüğünün
sağlanması açısından Maliye Bakanlığı ile işbirliği yapar.
Bu Kanuna ekli (III) sayılı
cetvelde yer alan idarelerin yatırım nitelikli projelerine, bilgi için yılı
yatırım programında yer verilir. Ayrıca, sosyal güvenlik kurumları ve mahallî
idarelerin yatırımlarının uygulanması ve izlenmesine ilişkin usul ve esaslar
Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığınca belirlenir.
Kamu yatırım projelerinin
gerçekleşme ve uygulama sonuçları, ilgili kamu idaresi tarafından izleyen yılın
Mart ayı sonuna kadar bir rapor halinde Sayıştay Başkanlığına, Maliye
Bakanlığına ve Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına
gönderilir.
Proje maliyeti, Yılı
Programının Uygulanması, Koordinasyonu ve İzlenmesine Dair Bakanlar Kurulu
Kararında belirlenecek sınırın üzerinde bulunan afetlerle ilgili olanlar hariç
yeni kamu yatırım projesi tekliflerinden; fayda-maliyet veya maliyet-etkinlik
analizleri ile çevresel analizleri içerecek şekilde yapılabilirlik etüdü
bulunmayan ve Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı tarafından incelenerek
yapılabilirliği onaylanmamış projeler yatırım programına alınamaz.
Yüklenmeye
girişilmesi
MADDE
26.- Yüklenme, usulüne
uygun olarak düzenlenmiş sözleşme esaslarına veya kanun hükmüne dayanılarak iş
yaptırılması, mal veya hizmet alınması karşılığında geleceğe yönelik bir ödeme
yükümlülüğüne girilmesidir. Bütçede yeterli ödeneği bulunmayan işler için
yüklenmeye girişilemez. Yüklenme süresi malî yılla sınırlıdır. Harcama
yetkilileri, tahsis edilen ödenekler dahilinde yüklenmeye girebilirler.
Yüklenmeye girişilen tutara ait ödenekler saklı tutulur; başka iş yaptırılması,
mal veya hizmet alınması için kullanılamaz.
Ertesi
yıla geçen yüklenme
MADDE
27.- Niteliğinden
dolayı malî yılla sınırlı tutulamayan ve sürekliliği bulunan aşağıdaki iş ve
hizmetler için; her iş itibarıyla, bütçelerinde öngörülen ödeneklerin yüzde
ellisini, izleyen yılın Haziran ayını geçmemek ve
yüklenme süresi on iki ayı aşmamak üzere, ilgili üst yöneticinin onayıyla ertesi
yıla geçen yüklenmelere girişilebilir:
a) Türk Silahlı Kuvvetlerinin
yapım, onarım, etüt ve proje işleri, araştırma-geliştirme projeleri, giyecek ve
yiyecek alımları, makine-teçhizat, silah-mühimmat-teçhizat alımlarıyla bunların
bakım, onarım ve imalat işleri.
b) Yiyecek, yakacak,
akaryakıt ve madeni yağ ihtiyaçları.
c) Temini ve korunması güç
olan ilaç, aşı, serum ve tıbbi sarf malzemeleri.
d) Süreli yayın alımı,
taşıma, temizlik ve yemek hizmetleri.
e) Taşıtların zorunlu malî
sorumluluk sigortası.
f) Makine-teçhizat bakım ve
onarım işleri, bilgisayar sistem ve santralleri ile elektronik bilgi erişim
hizmetleri.
Gelecek
yıllara yaygın yüklenmeler
MADDE
28.- Merkezî yönetim
kapsamındaki kamu idareleri, bir malî yıl içinde tamamlanması mümkün olmayan
yatırım projeleri için Maliye Bakanlığı ve Devlet Planlama Teşkilatı
Müsteşarlığının görüşü üzerine, gelecek yıllara yaygın yüklenmeye girişebilir.
Türk Silahlı Kuvvetleri
Stratejik Hedef Planında yer alan projeler için 2.7.1992 tarihli ve 3833 sayılı
Kanun çerçevesinde gelecek yıllara yaygın yüklenmelere girişmeye, ilgisine göre
Milli Savunma Bakanlığı veya İçişleri Bakanlığı
yetkilidir.
Dışişleri Bakanlığı, Maliye
Bakanlığının uygun görüşünü almak kaydıyla, yabancı ülkelerde dış temsilcilik
binası veya arsa satın alınması, bina yaptırılması veya kiralanması için gelecek
yıllara yaygın yüklenmelere girişebilir.
Bütçelerden
yardım yapılması
MADDE
29.- Gerçek veya tüzel
kişilere kanuni dayanağı olmadan kamu kaynağı kullandırılamaz, yardımda
bulunulamaz veya menfaat sağlanamaz. Ancak, genel yönetim kapsamındaki kamu
idarelerinin bütçelerinde öngörülmüş olmak kaydıyla; kamu yararı gözetilerek
dernek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere yardım
yapılabilir.
Bu yardımların yapılması,
kullanılması, izlenmesi, denetlenmesi ve kamuoyuna açıklanmasına ilişkin esas ve
usuller Maliye Bakanlığınca hazırlanarak Bakanlar Kurulunca çıkarılacak
yönetmelikle belirlenir.
Bütçe
politikası, gelir ve giderlerin izlenmesi
MADDE
30.- Maliye Bakanı,
merkezî yönetim bütçe kanununun uygulamasına ilişkin olarak; harcamalarda
tasarrufu sağlamak, tutarlı, dengeli ve etkili bir bütçe politikası yürütmek
için gelir ve giderlere ilişkin kanun, tüzük, yönetmelik ve kararnamelerle
belirlenmiş konularda uygulamaları düzenlemek üzere gerekli önlemleri almaya,
standartları belirlemeye, sınırlamalar koymaya, kamu istihdam politikasının
belirlenmesine ve uygulanmasına yön vermeye, bütçe harcama ve gerçekleşmelerini
izlemeye, ödeneklerin dağıtım ve kullanımını belirli esaslara bağlamaya ve bu
hususlarda kamu idareleri için uyulması zorunlu düzenlemeleri yapmaya
yetkilidir.
Genel yönetimin tüm gelir ve
giderleri ile borç ve malî imkânlarının tespitinin ve takibinin yapılabilmesi
amacıyla, genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ve merkezî yönetim
bütçesinden yardım alan kurum, kuruluş, vakıf ve dernekler ile benzeri
teşekküller; gelir ve gider tahminlerini, malî tablolarını, birbirleriyle olan
borç ve alacak durumlarını, personel giderlerine ilişkin her türlü bilgi ve
belgeleri, istenilmesi halinde Maliye Bakanlığına vermek zorundadırlar. Bilgi,
belge ve hesap durumlarını ibraz etmeyen veya uygun harcama yapmayan kamu
idareleri ve diğer kuruluşlarla ilgili olarak gerekli önlemleri almaya Maliye
Bakanı yetkilidir.
Merkezî yönetim kapsamındaki
idareler, bütçelerine ilişkin ilk altı aylık uygulama sonuçlarını, ekonomik ve
malî duruma ilişkin gelişmeleri, ikinci altı aya ilişkin beklentilerini,
hedefleri ile faaliyetlerini kapsayan bilgileri, kamuoyuna açıklar.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Harcama
Yapılması
Harcama
yetkisi ve yetkilisi
MADDE
31.- Bütçeyle ödenek
tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir.
Genel yönetim kapsamındaki
kamu idarelerinin merkez ve merkez dışı birimlerinde harcama yetkililerinin
görev unvanları itibarıyla tespitine ve harcama yetkisinin devredilmesine
ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığınca belirlenir. Harcama yetkisinin
devredilmesi, yetkiyi devredenin idari sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
Harcama yetkilileri bütçede
öngörülen ödenekleri kadar, ödenek gönderme belgesiyle, ödenek verilen harcama
yetkilileri ise tahsis edilen ödenek tutarında harcama yapabilir.
Harcama
talimatı ve sorumluluk
MADDE
32.- Bütçelerden
harcama yapılabilmesi, harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesiyle
mümkündür. Harcama talimatlarında hizmet gerekçesi, yapılacak işin konusu ve
tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, gerçekleştirme usulü ile
gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgiler yer
alır.
Harcama yetkilileri, harcama
talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer
mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli
kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden
sorumludur.
Giderin
gerçekleştirilmesi
MADDE
33.- Bütçelerden bir
giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara
uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya
komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması
gerekir. Giderlerin gerçekleştirilmesi harcama yetkilisinin ödeme emri belgesini
imzalaması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır.
Gerçekleştirme görevlileri,
harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim
almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli
belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.
Gerçekleştirme görevlileri,
bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden
sorumludurlar.
Ödenemeyen
giderler ve emanet hesapları
MADDE
34.- Kamu idarelerinin
nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderler, muhasebe
kayıtlarına alınma sırasına göre ödenir. Ancak, sırasıyla kanunları gereğince
diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi,
pay ve benzeri tutarlara, tarifeye bağlı ödemelere ve ödenmesi talep edilen
emanet hesaplarındaki tutarlara öncelik verilir.
Malî yıl içinde ödeme emri
belgesine bağlandığı halde, hak sahibinin talep etmemesi veya başka nedenlerle
ödenemeyen tutarlar, bütçeye gider yazılarak emanet hesaplarına alınır ve
buradan ödenir. Ancak, hesaba alındığı malî yılı izleyen beşinci yıl sonuna
kadar talep edilmeyen emanet hesaplarındaki tutarlar bütçeye gelir kaydedilir.
Gelir kaydedilen tutarlar, mahkeme kararı üzerine
ödenir.
İlgili olduğu malî yılın
sonundan başlayarak beş yıl içinde alacaklıları tarafından geçerli bir mazerete
dayanmaksızın, yazılı talep edilmediğinden veya belgeleri verilmediğinden dolayı
ödenemeyen borçlar zamanaşımına uğrayarak kamu idareleri lehine
düşer.
Ön
ödeme
MADDE
35.- Harcama
yetkilisinin uygun görmesi ve karşılığı ödeneğin saklı tutulması kaydıyla;
ilgili kanunlarda öngörülen haller ile gerçekleştirme işlemlerinin tamamlanması
beklenilemeyecek ivedi giderler ve her yıl merkezî yönetim bütçe kanununda
belirlenecek tutarların altında kalan giderler için avans vermek veya kredi
açmak suretiyle ön ödeme yapılabilir.
Sözleşmesinde belirtilmek ve
yüklenme tutarının yüzde otuzunu geçmemek üzere,
yüklenicilere, teminat karşılığında bütçe dışı avans ödenebilir. İlgili
kanunların bütçe dışı avans ödenmesine ilişkin hükümleri saklıdır.
Açılmış akreditiflere ilişkin
kredi artıkları ertesi yıla devredilmekle birlikte ödenekleri iptal olunur.
Devredilen kredi artıklarının karşılığı, genel bütçe kapsamındaki kamu
idarelerinde Maliye Bakanı, diğer kamu idarelerinde üst yönetici tarafından
ilgili idare bütçesinde açılacak özel bir tertibe ödenek
kaydolunur.
Sözleşmelerin bitim
tarihlerinde henüz bir kısım hizmet yerine getirilememiş veya zorunlu nedenlerle
sözleşmenin uygulanmasına başlanılamamış ancak, ilgili idarece ek süre verilmiş
ve bu süre ertesi malî yıla
taşmış ise; yıl sonunda
yüklenme artığı devredilir ve bu tutarlara ilişkin ödenekler hakkında
akreditiflerle ilgili hükümler uygulanır. Devredilen yüklenme artığı karşılığı
hizmet ek süre içinde yerine getirilerek kanıtlayıcı belgeleri verildiğinde,
tutarı hizmetin yapıldığı yıl bütçesine gider kaydıyla
ödenir.
Her mutemet ön ödemelerden
harcadığı tutara ilişkin kanıtlayıcı belgeleri, ilgili kanunlarında
belirtilmemiş olması halinde avanslarda bir ay, kredilerde üç ay içinde muhasebe
yetkilisine vermek ve artan tutarı iade etmekle yükümlüdür. Süresi içerisinde
mahsup edilmeyen avanslar hakkında 21.7.1953 tarihli ve 6183 sayılı Kanun
hükümleri uygulanır.
Merkezî yönetim kapsamındaki
kamu idarelerinde ön ödeme şekilleri, devir ve mahsup işlemleri, yapılacak ön
ödemelerin idareler ve gider türleri itibarıyla miktarı ve oranlarının
belirlenmesi, mutemetlerin görevlendirilmesi ve diğer işlemlere ilişkin usul ve
esaslar Maliye Bakanlığınca hazırlanacak ve Bakanlar Kurulunca çıkarılacak
yönetmelikle düzenlenir. Diğer kamu idarelerinde ön ödemeye ilişkin usul ve
esaslar bu madde hükümleri dikkate alınmak suretiyle ilgili mevzuatlarında
düzenlenir.
2.7.1992 tarihli ve 3833
sayılı Kanunun avans ve kredi işlemlerine ilişkin hükümleri
saklıdır.
BEŞİNCİ
BÖLÜM
Gelirlerin
Toplanması
Gelir
politikası ve ilkeleri
MADDE
36.- Gelirlerin
toplanmasında aşağıdaki ilkelere uyulur:
a) Maliye
Bakanlığı, gelir politikaları ve uygulamaları konusunda ilkelerini, amaçlarını,
stratejilerini ve taahhütlerini her
malî yıl başında kamuoyuna duyurur.
b) Mükellef ve sorumlulara
vergi, resim, harç ve benzeri malî yükümlülüklerini kolayca yerine
getirebilmeleri için gerekli hizmetler sağlanır.
c) Mükellef ve sorumluların
vergiye uyumu teşvik edilir.
d) Hakların korunması ve
yükümlülükler konusunda mükelleflerin bilgilendirilmesi için ilgili idareler
tarafından gerekli önlemler alınır.
Gelirlerin
dayanakları
MADDE
37.- Vergi, resim,
harç ve benzeri malî yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır.
Genel yönetim kapsamındaki
kamu idarelerinin gelirlerinin kanuni dayanakları bütçelerinde gösterilir.
Bütçelerde yer alan gelirler, ilgili kanunlarında belirtilen usullere göre tarh,
tahakkuk ve tahsil edilir. Genel bütçe gelirlerinin tarh, tahakkuk ve tahsili
Maliye Bakanlığı tarafından yapılır.
Genel yönetim kapsamındaki
kamu idarelerinin topladığı vergi, resim, harç ve benzeri gelirlerden diğer
idare, kurum ve kuruluşlara verilecek paylar, geliri toplayan kamu idaresi
bütçesine bu amaçla konulacak ödeneklerden karşılanır. Malî yıl içinde
kullanılabilecek ödenek miktarı, ilgili kanun hükümleri uyarınca tahsil edilen
miktar dikkate alınarak hesaplanacak pay miktarını geçemez. Hesaplanan pay tutarının, bu amaçla tahsis edilen
ödenek tutarını aşması halinde, aradaki farkı geçmemek
kaydıyla ödenek eklemesi yapmaya genel bütçe kapsamındaki idarelerde Maliye
Bakanı, diğer idarelerde üst yöneticiler
yetkilidir.
Tahsili zamanaşımına uğrayan
gelirlerin silinmesine ilişkin usul ve esaslar, ilgili kanunlardaki hükümler
saklı kalmak üzere, Maliye Bakanlığınca belirlenir.
Gelirlerin toplanması
sorumluluğu
MADDE
38.- Kamu gelirlerinin
tarh, tahakkuk, tahsiliyle yetkili ve görevli olanlar, ilgili kanunlarda
öngörülen tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin zamanında ve eksiksiz olarak
yapılmasından sorumludur.
Özel
gelirler
MADDE
39.- Özel gelirler
karşılığında idarelere tahsis edilen özel ödenek miktarları, ilgili idarelerin
bütçelerinde gösterilir. Malî yıl içinde kullanılabilecek özel ödenek miktarı,
tahsil edilen özel gelir tutarını geçemez. Tahsil
edilen özel gelirlerin ödenek tutarını aşması halinde, ödenek eklenemez.
Özel gelirlere ilişkin olarak
ilgili kanunlarında belirtilen fiyatlandırılabilir mal ve hizmetlerin tarifeleri
ile uygulamaya yönelik usul ve esaslar,
Maliye Bakanlığının görüşü alınarak ilgili kamu idarelerince belirlenir.
Özel gelirlerin
ödenek kaydına, gelecek yıla devrine, iptaline ilişkin yetki ve işlemler merkezî
yönetim bütçe kanununda gösterilir.
Bağış
ve yardımlar
MADDE
40.- Herhangi bir
gerçek veya tüzel kişi tarafından, kamu hizmetinin karşılığı olarak veya kamu
hizmetleriyle ilişkilendirilerek bağış veya yardım toplanamaz, benzeri adlar
altında tahsilat yapılamaz.
Kamu idarelerine yapılan her
türlü bağış ve yardımlar bütçelerine gelir kaydedilir. Nakdi olmayan bağış ve
yardımlar, ilgili mevzuatına göre değerlemeye tâbi tutularak kayıtlara
alınır.
Kamu yararına kullanılmak
üzere kamu idarelerine yapılan şartlı bağış ve yardımlar, dış finansman
kaynağından sağlananlarda 28.3.2002 tarihli ve 4749 sayılı Kanun hükümleri saklı
kalmak kaydıyla, hizmeti yapacak idarenin üst yöneticisi tarafından uygun
görülmesi halinde, bütçede açılacak bir tertibe gelir ve şart kılındığı amaca
harcanmak üzere açılacak bir tertibe ödenek kaydedilir. Bu ödenekten amaç
dışında başka bir tertibe aktarma yapılamaz.
Bu ödeneklerden malî yıl
sonuna kadar harcanmamış olan tutarlar, bağış ve yardımın amacı gerçekleşinceye
kadar ertesi yıl bütçesine devir olunarak ödenek kaydedilir. Ancak, bu
ödeneklerden tahsis amacı gerçekleştirilmiş olanlardan kalan tutarlar, tahsis
amacının gerçekleştirilmesi bakımından yetersiz olanlar ile yılı bütçesinde
belirlenen tutarı aşmayan ve iki yıl devrettiği halde harcanmayan ödenekleri
iptal etmeye genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinde Maliye Bakanı, diğer
kamu idarelerinde üst yönetici yetkilidir.
Bağış ve yardımlar,
kullanılmadığı veya amaç dışı kullanıldığı için geri istenildiği takdirde,
bütçeye gider kaydıyla ilgilisine geri verilir. Şartlı bağış ve yardımın
zamanında kullanılmaması nedeniyle doğacak zararlar ile amaç dışı kullanım
nedeniyle yapılan harcamalar sorumluluğu tespit edilenlere ödettirilir.
ALTINCI
BÖLÜM
Faaliyet Raporları ve Kesin
Hesap
Faaliyet
raporları
MADDE
41.- Üst yöneticiler
ve bütçeyle ödenek tahsis edilen harcama yetkilileri tarafından idari
sorumlulukları çerçevesinde her yıl faaliyet raporları düzenlenir. Bu raporlar,
stratejik planlama ve performans programları uyarınca yürütülen faaliyetleri,
belirlenmiş performans göstergelerine göre hedef ve gerçekleşme durumu ile
meydana gelen sapmaların nedenlerini açıklayacak şekilde
hazırlanır.
Harcama yetkilisi, birim
faaliyet raporunu üst yöneticiye verir. Üst yönetici, birim faaliyet raporlarını
esas alarak, idaresinin faaliyet sonuçlarını gösteren idare faaliyet raporunu
hazırlar. İdare faaliyet raporu, Sayıştaya verilir ve
üst yönetici tarafından kamuoyuna açıklanır. Merkezî yönetim kapsamındaki kamu
idareleri ile sosyal güvenlik kurumları, idare faaliyet raporlarının bir
örneğini Maliye Bakanlığına, mahallî idareler ise İçişleri Bakanlığına gönderir.
İçişleri Bakanlığı, mahallî
idare faaliyet raporları üzerine değerlendirme raporu hazırlar, Sayıştaya gönderir ve kamuoyuna açıklar. Bu Raporun bir
örneği de Maliye Bakanlığına gönderilir.
Merkezî yönetim kapsamındaki
idarelerin ve sosyal güvenlik kurumlarının bir malî yıldaki faaliyet sonuçları,
Maliye Bakanlığınca hazırlanacak Genel Faaliyet Raporunda gösterilir. İdare
faaliyet raporları da dikkate alınarak hazırlanacak bu
Raporda;
a) Bütçe gelir ve gider
hedefleri ve gerçekleşmeleri ile meydana gelen sapmaların
nedenleri,
b) Kamu borç yönetimi raporu
kapsamında borç stokundaki gelişmeler ve borçlanmaya ilişkin diğer
bilgiler,
c) Yıl sonundaki varlık ve
yükümlülüklerin durumunu gösterir cetvel ile bunlara ilişkin bilgiler,
d) Ödenek aktarmaları ve
diğer ödenek işlemlerini gösteren cetvel,
e) Bütçenin uygulamasına
ilişkin olarak Maliye Bakanlığı tarafından yapılan
faaliyetler,
f) İdarelerin stratejik
planlama ve performans programları uyarınca yürüttükleri faaliyetler ile
belirlenmiş performans kriterlerine göre hedef ve gerçekleşme durumları hakkında
genel değerlendirmeler,
g) Mahallî idarelerin malî
yapılarına ilişkin değerlendirmeler,
h) Bütçeden yardım alan
dernek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllerin
faaliyetlerine ilişkin değerlendirmeler,
Yer
alır.
Maliye Bakanlığı, genel
faaliyet raporunu Sayıştaya gönderir ve aynı zamanda
kamuoyuna açıklar. Sayıştay, mahallî idarelerin raporları hariç idare faaliyet
raporlarını, mahallî idareler değerlendirme raporunu ve genel faaliyet raporunu,
dış denetim sonuçlarını dikkate alarak görüşlerini de belirtmek suretiyle
Türkiye Büyük Millet Meclisine sunar.
Türkiye Büyük Millet Meclisi
bu raporlar ve değerlendirmeler çerçevesinde, kamu kaynağının elde edilmesi ve
kullanılmasına ilişkin olarak kamu idarelerinin yönetim ve hesap verme
sorumluluklarını görüşür. Bu görüşmelere üst yönetici veya görevlendireceği
yardımcısının ilgili bakanla birlikte katılması
zorunludur.
Faaliyet raporlarının
düzenlenmesi, ilgili idarelere verilmesi, bu işlemlere ilişkin süreler, diğer
usul ve esaslar, ilgili idareler ve Sayıştayın görüşü
alınarak Maliye Bakanlığı tarafından yönetmelikle
belirlenir.
Kesin
hesap kanunu
MADDE
42.- Türkiye Büyük
Millet Meclisi, merkezî yönetim bütçe kanununun uygulama sonuçlarını onama
yetkisini kesin hesap kanunuyla kullanır.
Kesin hesap kanunu tasarısı,
muhasebe kayıtları dikkate alınarak, merkezî yönetim bütçe kanununun şekline
uygun olarak Maliye Bakanlığınca hazırlanır. Bu tasarı, bir yıllık uygulama
sonuçlarını karşılaştırmalı olarak gösteren değerlendirmeleri içeren
gerekçesiyle birlikte izleyen malî yılın Haziran ayı sonuna kadar Bakanlar
Kurulunca Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulur ve bir örneği Sayıştaya gönderilir.
Kesin hesap kanun tasarısının
ekinde;
a) Genel
mizan,
b) Bütçe gelirleri kesin
hesap cetveli ve açıklaması,
c) Bütçe giderleri kesin
hesap cetvelleri ve açıklaması,
d) Bütçe gelir ve
giderlerinin iller ve idareler itibarıyla dağılımı,
e) Devlet borçları ve Hazine
garantilerine ilişkin cetveller,
f) Yılı içerisinde silinen
kamu alacakları cetveli,
g) Maliye Bakanlığı
tarafından gerekli görülen diğer belgeler,
Yer
alır.
Kamu idareleri bütçelerinin
kesin hesabının düzenlenmesine ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığınca
belirlenir.
İdarelerin faaliyet
raporları, genel faaliyet raporu, dış denetim genel değerlendirme raporu ve
kesin hesap kanunu tasarısı ile merkezî yönetim bütçe kanunu tasarısı birlikte
görüşülür. Ancak, bu raporlar ile genel uygunluk bildirimi Türkiye Büyük Millet
Meclisi komisyonlarında öncelikle görüşülür.
Mahallî idare bütçeleri ile
sosyal güvenlik kurumları bütçelerinin uygulama sonuçlarının kesin hesaba
bağlanması, ilgili kanunlarındaki hükümlere göre yapılır.
Genel
uygunluk bildirimi
MADDE
43.- Sayıştay, merkezî
yönetim kapsamındaki kamu idareleri için düzenleyeceği genel uygunluk
bildirimini, kesin hesap kanun tasarısının verilmesinden başlayarak en geç
yetmiş beş gün içinde Türkiye Büyük Millet Meclisine
sunar.
Genel uygunluk bildirimi; dış
denetim raporları, idare faaliyet raporları ve genel faaliyet raporu dikkate
alınarak hazırlanır.
Kesin hesap kanunu tasarısı
ve genel uygunluk bildiriminin Türkiye Büyük Millet Meclisine verilmiş olması,
ilgili yıla ait Sayıştayca sonuçlandırılmamış
denetimleri önlemez ve hesapların kesin hükme bağlandığı anlamına
gelmez.
ÜÇÜNCÜ
KISIM
Taşınır
ve Taşınmazlar
Taşınır
ve taşınmaz işlemleri
MADDE
44.- Genel yönetim
kapsamındaki kamu idarelerince, taşınır ve taşınmaz edinilmesi, yönetilmesi,
trampası, elden çıkarılması, ecrimisilin tahsil ve
takibinde izlenecek yöntem, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin
yönetimi ve korunması, işgalli malların tahliyesi gibi hususlar ilgili
kanunlarında düzenlenir. Bu malların kaydı ile mal yönetim hesabının verilmesine
ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığınca hazırlanacak ve Bakanlar Kurulu
tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
Türk Silâhlı Kuvvetlerinin
elinde bulunan taşınırların yönetim ve denetimi ilgili kanununda
düzenlenir.
Taşınır
ve taşınmaz edinme
MADDE
45.- Genel yönetim
kapsamındaki kamu idareleri, kamu hizmetlerinin zorunlu kıldığı durumlarda
gereken nicelikte ve nitelikte taşınır ve taşınmazları, yurt içinde veya yurt
dışında, bedellerini peşin veya taksitle ödeyerek veya finansal kiralama suretiyle edinebilirler. Kamu idareleri,
taşınmaz satın alma veya kamulaştırma işlemlerini yetki devri yoluyla bir başka kamu idaresi eliyle yürütebilir.
Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin edindiği taşınmazlar Hazine adına,
diğer kamu idarelerine ait taşınmazlar ise tüzel kişilikleri adına tapu
sicilinde tescil olunur. Hazine adına tescil edilen taşınmazlar Maliye Bakanlığı
tarafından yönetilir. Bu tescil işlemleri, adına tescil yapılan idarenin
taşınmazın bulunduğu yerdeki ilgili birimine bildirilir.
Kamu idarelerince üretilen
malların kendi tüketimlerinde kullanılması halinde bunların bedelleri, rayiç
bedel üzerinden ilgili ödenek tertibine gider ve karşılığı gelir kaydedilir.
Kamu idareleri, ihtiyaç
fazlası taşınırları ile görmekle yükümlü olduğu kamu hizmetlerinde
kullanılacağına ve amacına uygun kullanılmaması halinde geri alınacağına dair
tapu kütüğüne şerh konulması kaydıyla taşınmazlarını diğer kamu idarelerine
bedelsiz olarak devredebilir. Devredilmeyecek taşınır ve taşınmazlar ile devir
ve kayıt işlemlerine ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığınca
belirlenir.
Kamu idareleri arasındaki
taşınmazların mülkiyetine ilişkin uyuşmazlıklar, görevli mahkemelerce
çözümlenir.
Taşınır
ve taşınmaz satışı
MADDE
46.- Genel bütçe
kapsamındaki kamu idarelerinin her türlü taşınır ve taşınmazlarının satışına
Maliye Bakanlığı yetkilidir. Satış bedelleri genel bütçeye gelir kaydedilir.
Diğer kamu idarelerine ait taşınır ve taşınmazların elden çıkarılması özel
kanunlarında belirtilen yetkili organlarının kararıyla
mümkündür.
Merkezî yönetim kapsamındaki
kamu idarelerinin taşınmazlarından değeri her yıl merkezî yönetim bütçe
kanununda belirtilen sınırın üzerinde olanlar, Bakanlar Kurulu kararıyla
satılır.
Taşınmaz
tahsisi
MADDE
47.- Kamu idareleri,
kanunlarında belirtilen kamu hizmetlerini yerine getirebilmeleri için
mülkiyetlerinde bulunan taşınmazları kendi aralarında bedelsiz olarak tahsis
edebilir.
Tahsis, kamu hizmeti yerine
getirildiği süre için devam eder. Tahsis edilen taşınmaz, tahsis amacı dışında
kullanılamaz.
Mal
yönetiminde etkililik ve sorumluluk
MADDE
48.- Kamu idareleri,
taşınırların yönetimi, kaydı, muhafazası ve kullanımından sorumludurlar.
Taşınırların özelliğinden veya olağan kullanımından kaynaklanan yıpranma ile
usulüne uygun olarak belirlenen firelerden dolayı sorumluluk aranmaz.
Kullanılmak
üzere taşınır teslim edilen görevliler, taşınırın korunmasından ve taşınıra
verilen zararlardan sorumludur. Kamu idareleri, verilen zararların sorumlularına
ödettirilmesini sağlamakla yükümlüdür.
Kamu idarelerine ait malları
edinme, kiralama, tahsis, yönetim, kullanma ve elden çıkarma işlemleri,
mevzuatında öngörülen kurallar dahilinde hizmetin amacına uygun olarak
verimlilik ve tutumluluk ilkesine göre yapılır. Bu ilkeye aykırı eylem ve
işlemlerden doğacak zararlardan, malların yönetimi veya kullanılması hususunda
yetki verilenler sorumludur.
DÖRDÜNCÜ
KISIM
Kamu
Hesapları ve Malî İstatistikler
BİRİNCİ
BÖLÜM
Kamu
Hesapları
Muhasebe
sistemi
MADDE
49.- Muhasebe sistemi;
malî raporların düzenlenmesi ve kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak ve
karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak şekilde
kurulur ve yürütülür.
Genel yönetim kapsamındaki
idarelerde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartları, çerçeve hesap planı
ile düzenlenecek raporların şekil, süre ve türleri; uluslararası standartlara
uygun olarak ilgili idarelerin görüşü alınmak suretiyle Maliye Bakanlığı
bünyesinde Sayıştay Başkanlığı, Maliye Bakanlığı, Devlet Planlama Teşkilâtı
Müsteşarlığı, Hazine Müsteşarlığı ve diğer ilgili kuruluş temsilcilerinin
katılımıyla oluşturulacak bir kurul tarafından belirlenir ve Maliye Bakanlığının
önerisi üzerine Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulur. Bu kurulun yapısı,
çalışma usul ve esasları ile diğer hususlar Maliye Bakanlığınca çıkarılacak
yönetmelikle düzenlenir.
Bu kurulda
görevlendirilenlerin asli görevleri devam eder. Başkan ve üyelerine, ayda ikiden
fazla olmamak üzere her toplantı günü için (3000) gösterge rakamının memur aylık
katsayısıyla çarpımı sonucu bulunacak tutar üzerinden toplantı ücreti ödenir.
Merkezî yönetim kapsamındaki
kamu idarelerinin çerçeve hesap planına uygun detaylı hesap planları ilgili
idarelerin görüşü alınarak Maliye Bakanlığınca; merkezî yönetim kapsamı
dışındaki kamu idarelerinin uygulayacakları hesap planları ise Maliye Bakanlığı
ile ilgili idareler tarafından birlikte hazırlanır.
Kamu hesapları, kamu
idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın
artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemler ile garantilerin ve
yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve
denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla
tutulur.
Kayıt
zamanı ve kullanılacak belgeler
MADDE
50.- Bir ekonomik
değer yaratıldığında, başka bir şekle dönüştürüldüğünde, mübadeleye konu
edildiğinde, el değiştirdiğinde veya yok olduğunda muhasebeleştirilir. Bütün
malî işlemlerin muhasebeleştirilmesi ve her muhasebe kaydının belgeye dayanması
şarttır.
Kamu borç yönetimine ilişkin
olanlarda Hazine Müsteşarlığının uygun görüşünün alınması kaydıyla, merkezî
yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde malî işlemlerin gerçekleştirilmesi ve
muhasebeleştirilmesinde kullanılacak belgelerle şekil ve türleri Maliye Bakanlığınca
çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
Kullanılacak belgelerle
ilgili yönetmelikler mahallî idareler için İçişleri Bakanlığı, sosyal güvenlik
kurumları için bağlı veya ilgili oldukları bakanlıklar tarafından, Maliye
Bakanlığının uygun görüşü alınmak suretiyle hazırlanır ve uygulanır.
Kamu
gelir ve giderlerinin yılı ve mahsup dönemi
MADDE
51.- Kamu gelir ve
giderleri tahakkuk ettirildikleri malî yılın hesaplarında gösterilir.
Bütçe gelirleri
tahsil edildiği, bütçe giderleri ise ödendiği yılda muhasebeleştirilir.
Kamu hesapları malî yıl
esasına göre tutulur. Malî yılın bitimine kadar fiilen yapılmış olan ödemelerden
mahsup edilememiş olanların, ödenekleri saklı tutulmak suretiyle, mahsup
işlemleri malî yılın bitimini izleyen bir ay içinde yapılabilir. Zorunlu
hallerde bu süre, Maliye Bakanlığı tarafından bütçe giderleri için bir ay, diğer
işlemlerde beş ayı geçmemek üzere
uzatılabilir.
İKİNCİ
BÖLÜM
Malî
İstatistikler
Kapsam,
temel ilkeler ve kurumsal çevre
MADDE
52.- Malî
istatistikler, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin malî işlemlerini
kapsar.
Malî istatistikler,
uluslararası standartlara uygun olarak bütünlük, güvenilirlik, kullanışlılık,
yöntemsel geçerlilik ve ulaşılabilirlik ilkeleri çerçevesinde; yeterli mesleki
eğitimi almış personel tarafından muhasebe kayıtlarındaki verilere dayanılarak
ve istatistiksel yöntemler kullanılarak hazırlanır.
Malî istatistiklerin
hazırlanmasında kamu idarelerinin yöneticileri uygun kurumsal çevrenin
oluşturulması için gerekli önlemleri alır.
Malî
istatistiklerin hazırlanması ve açıklanması
MADDE
53.- Genel yönetim
kapsamındaki kamu idarelerine ait malî istatistikler, Maliye Bakanlığınca
derlenir. Merkezî yönetim kapsamı dışındaki kamu idareleri malî istatistiklerini
belirlenmiş ilkelere uygun olarak hazırlar ve belirlenen süreler içinde Maliye
Bakanlığına gönderir.
Merkezî yönetim kapsamındaki
kamu idarelerine ait malî istatistikler, Maliye Bakanlığınca aylık olarak yayımlanır. Sosyal güvenlik kurumları ve
mahallî idarelere ait malî istatistikler ile merkezî yönetim kapsamındaki kamu
idarelerine ait malî istatistikler Maliye Bakanlığınca birleştirilerek, genel
yönetim kapsamındaki kamu idarelerine ait malî istatistikler elde edilir ve üçer
aylık dönemler itibarıyla yayımlanır.
Malî istatistiklerin
anlaşılabilir ve kullanıcılar için kolayca ulaşılabilir olması
esastır.
Malî
istatistiklerin değerlendirilmesi
MADDE
54.- Bir yıla ait malî
istatistikler izleyen yılın Mart ayı içinde; hazırlanma, yayımlanma, doğruluk,
güvenilirlik ve önceden belirlenmiş standartlara uygunluk bakımından Sayıştay
tarafından değerlendirilir ve bu amaçla düzenlenen değerlendirme raporu Türkiye
Büyük Millet Meclisine ve Maliye Bakanlığına gönderilir. Bu raporda yer alan
değerlendirmelere ilişkin olarak Maliye Bakanı gerekli önlemleri
alır.
BEŞİNCİ
KISIM
İç
Kontrol Sistemi
İç
kontrolün tanımı
MADDE
55.- Kamu malî
yönetiminin bir unsuru olarak iç kontrol, kamu idarelerinin malî işlem ve
faaliyetlerine ilişkin tüm gelir, gider, varlık ve yükümlülüklerinin amacına ve
mevzuatına uygun bir şekilde gerçekleştirilmesi için uygulanan malî yönetim,
harcama öncesi kontrol ile harcama sonrası iç denetim
faaliyetleridir.
Görev ve yetkileri
çerçevesinde, malî yönetim ve harcama öncesi kontrol süreçlerine ilişkin
standartlar ve yöntemler Maliye Bakanlığınca, iç denetime ilişkin standartlar ve
yöntemler ise İç Denetim Koordinasyon Kurulu tarafından belirlenir, geliştirilir
ve uyumlaştırılır. Bunlar ayrıca, sistemlerin koordinasyonunu sağlar ve kamu
idarelerine rehberlik hizmeti verir.
İç
kontrolün amacı
MADDE
56.- İç kontrolün
amacı;
a) Kamu gelir,
gider, varlık ve yükümlülüklerinin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde
yönetilmesini,
b) Kamu idarelerinin
kanunlara ve diğer düzenlemelere uygun olarak faaliyet
göstermesini,
c) Her türlü malî karar ve
işlemlerde usulsüzlük ve yolsuzluğun önlenmesini,
d) Karar oluşturmak ve
izlemek için düzenli, zamanında ve güvenilir rapor ve bilgi edinilmesini,
e) İç kontrol faaliyetlerinin
nesnel risk yönetim analizlerine göre belirlenmiş en riskli alanlar üzerinde
yoğunlaşmasını,
Sağlamaktır.
Kontrolün
yapısı ve işleyişi
MADDE
57.- Kamu idarelerinin
malî yönetim ve kontrol sistemleri; malî hizmetler, harcama öncesi kontrol ve
muhasebe hizmetlerinden oluşur.
Yeterli ve etkili bir kontrol
sisteminin oluşturulabilmesi için; mesleki değerlere ve dürüst yönetim
anlayışına sahip olunması, malî yetki ve sorumlulukların bilgili ve yeterli
yöneticilerle personele verilmesi, belirlenmiş standartlara uyulmasının
sağlanması, mevzuata aykırı faaliyetlerin önlenmesi ve kapsamlı bir yönetim
anlayışı ile uygun bir çalışma ortamının ve saydamlığın sağlanması bakımından
ilgili idarelerin üst yöneticileri ile diğer yöneticileri tarafından görev,
yetki ve sorumluluklar göz önünde bulundurulmak suretiyle gerekli önlemler
alınır.
Kamu idarelerinin malî
hizmetler birimi yöneticisi ile malî kontrol yetkilisi ve muhasebe yetkilisi
olacak görevliler, Maliye Bakanlığınca görevin niteliği dikkate alınarak mesleki
konularda eğitime tâbi tutulur ve bu eğitimi başarıyla tamamlayanlara sertifika
verilir. Sertifika alamayanlar kamu idarelerinde bu kadrolara atanamazlar.
Harcama
öncesi kontrol
MADDE
58.- Harcama öncesi
kontrol süreci; ödenek tahsis edilmesi, yüklenmeye girişilmesi, ihale yapılması,
sözleşme yapılması, mal veya hizmetin teslim alınması, işin gerçekleştirilmesi,
ödeme emri belgesi düzenlenmesi ve harcama yetkilisi tarafından alınacak benzeri
malî kararları kapsar.
Harcama öncesi kontrol görevi, ilgili
kamu idaresinin yönetim sorumluluğu çerçevesinde malî kontrol yetkilisi
tarafından yürütülür. Genel bütçe
kapsamındaki kamu idarelerinin merkez dışı birimlerinde harcama öncesi kontrol
görevi il defterdarlıkları tarafından yerine
getirilir.
Malî kontrol yetkilisi,
alınacak malî kararların kullanılabilir ödenek tutarı, bütçe tertibi, ayrıntılı
harcama programı ile harcamanın bütçe ve gider mevzuatına uygunluğunu kontrol
eder. Malî kontrol yetkilisi tarafından vize edilen veya uygun görüş verilen
malî işlemler gerçekleştirilir.
Harcama öncesi kontrol
sürecinde uygun görülmeyen veya vize edilmeyen işlemlerin gerekçesi harcama
yetkilisine yazılı olarak bildirilir. Harcama yetkilisinin ısrarı halinde, malî
kontrol yetkilisine ve muhasebe yetkilisine yazılı olarak bildirilmiş olması
kaydıyla malî işlemler gerçekleştirilir. Bu durumda harcama yetkilisi, kişisel
sorumluluk üstlenmiş sayılır ve bu işlemler en geç beş iş günü içinde malî
kontrol yetkilisince ilgili üst yönetici ile Maliye Bakanlığına ve Sayıştaya bildirilir.
Malî kontrol yetkilileri
tarafından kontrole tâbi tutulacak kararların kamu idarelerinin merkez ve merkez
dışı birimleri itibarıyla tutar ve türleri, kontrol, uygun görüş ve vize
süreleri ile bunlara ilişkin işlemlerin usul ve esasları, risk alanları dikkate
alınarak Maliye Bakanlığı tarafından belirlenir.
Malî kontrol yetkilileri,
harcama talimatlarının kullanılabilir ödenek tutarına, tertibine ve ayrıntılı
harcama programına uygunluğuna ve harcamaların bütçe ve gider kanunları ile
diğer ilgili mevzuata uygunluğuna ilişkin yaptıkları vizelerden ve verdikleri
uygun görüşlerden dolayı sorumludur. Malî kontrol yetkililerinin bu Kanuna göre
yapacakları kontrollere ilişkin sorumlulukları, görevleri gereği incelemeleri
gereken belgelerle sınırlıdır.
Harcama yetkilisi, malî
kontrol yetkilisi veya muhasebe yetkilisi sıfat ve görevinden ikisi aynı kişide
birleşemez. Bu görevleri yürütenler, bu Kanunda belirtilen görev ve yetkileri
dışında harcama sürecinde başka görev alamazlar.
Malî
kontrol yetkilisinin nitelikleri ve atanması
MADDE
59.- Malî kontrol
yetkilisi olarak atanacakların, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci
maddesinde belirtilenler ile aşağıdaki şartları taşıması
gerekir:
a) En az dört yıllık yüksek
öğrenim görmüş olmak.
b) Kamu idarelerinde müdür,
eşiti veya daha üst görevlerde en az dört yıl çalışmış
olmak.
c) Görevin gerektirdiği bilgi
ve temsil yeteneğine sahip olmak.
Üst yönetici, malî kontrol
yetkilisinin atanmasına ve belediyeler dışında Maliye Bakanlığının;
belediyelerde ise belediye meclisinin uygun görüşü üzerine görevden alınmasına
yetkilidir. Malî kontrol yetkilisi olarak atananlar, bu görevlerinden
ayrılmaları halinde daha önce görev yaptığı kamu idaresinde veya mümkün
bulunduğu takdirde Maliye Bakanlığında durumlarına uygun bir kadroya atanırlar.
Malî kontrol
yetkililerinin çalışma usul ve esasları, Maliye Bakanlığınca hazırlanacak ve
Bakanlar Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikle
düzenlenir.
Malî
hizmetler birimi
MADDE
60.- Kamu idarelerinde
aşağıda sayılan görevler, malî hizmetler birimi tarafından
yürütülür:
a) Bütçeyi hazırlamak,
izleyen iki yılın bütçe tahminlerini yapmak, bütçe kayıtlarını tutmak.
b) Bütçe ilke ve esasları
çerçevesinde, ayrıntılı harcama programı ve hizmet gereksinimleri dikkate
alınarak, ödenek gönderme belgelerini düzenlemek.
c) Harcama yapılması ve gelir
elde edilmesine ilişkin malî işlemleri
yürütmek.
d) Bütçe uygulama sonuçlarına
ilişkin verileri toplamak, değerlendirmek ve bunların raporlanmasını
sağlamak.
e) İdarenin bütçe kesin
hesabını hazırlamak.
f) Stratejik plan ve
performans programlarının hazırlanmasını koordine etmek ve sonuçlarının
konsolide edilmesi çalışmalarını yürütmek.
g) İdarenin mülkiyetinde veya
kullanımında bulunan taşınır ve taşınmazlara ilişkin kayıtları tutmak.
h) Malî kanunlar ile ilgili
diğer mevzuatın uygulanması konusunda harcama yetkililerine gerekli bilgileri
sağlamak.
Malî hizmetler birimlerinin
çalışma usul ve esasları, idarelerin teşkilat yapısı dikkate alınarak Maliye
Bakanlığınca hazırlanarak Bakanlar Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle
belirlenir.
Muhasebe
hizmetleri
MADDE
61.- Gelirlerin
tahsili, giderlerin hak sahiplerine ödenmesi, para ve parayla ifade edilebilen
değerler ile emanetlerin alınması, saklanması, ilgililere verilmesi,
gönderilmesi ve diğer tüm malî işlemlerin kayıtlarının yapılması ve raporlanması
muhasebe hizmetidir.
Muhasebe yetkilisi, bu
hizmetlerin yapılmasından ve muhasebe kayıtlarının usulüne uygun, saydam ve
erişilebilir şekilde tutulmasından sorumludur. 9.12.1994 tarihli ve 4059 sayılı
Kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla, genel bütçe kapsamındaki kamu
idarelerinin muhasebe hizmetleri Maliye Bakanlığınca yürütülür. Muhasebe
yetkilileri gerekli bilgi ve raporları
düzenli olarak kamu
idarelerine verirler.
Muhasebe yetkilileri ödeme
aşamasında, ödeme emri belgesi ve eki belgeler
üzerinde;
a) Yetkililerin
imzasını,
b) Ödemeye ilişkin ilgili
mevzuatında sayılan belgelerin tamam olmasını,
c) Maddi hata bulunup
bulunmadığını,
d) Hak sahibinin kimliğine
ilişkin bilgileri,
Kontrol etmekle
yükümlüdür.
Muhasebe yetkilileri, ilgili
mevzuatında düzenlenmiş belgeler dışında belge arayamaz. Yukarıda sayılan
konulara ilişkin hata veya eksiklik bulunması halinde ödeme yapamaz. Malî
kontrol yetkilisine de bildirilmek şartıyla, belgesi eksik veya hatalı olan
ödeme emri belgeleri, düzeltilmek veya tamamlanmak üzere en geç bir iş günü
içinde gerekçeleriyle birlikte harcama yetkilisine yazılı olarak gönderilir.
Hataların düzeltilmesi veya eksikliklerin giderilmesi halinde ödeme işlemi
gerçekleştirilir.
Muhasebe yetkilileri
işlemlerine ilişkin defter, kayıt ve belgeleri muhafaza eder ve denetime hazır
bulundurur.
Muhasebe yetkilileri, 34 üncü
maddenin birinci fıkrasındaki ödemeye ilişkin hükümler ile bu maddenin üçüncü
fıkrasında belirtilen ödemeye ilişkin kontrol yükümlülüklerinden dolayı
sorumludur. Muhasebe yetkililerinin bu Kanuna göre yapacakları kontrollere
ilişkin sorumlulukları, görevleri gereği incelemeleri gereken belgelerle
sınırlıdır.
Muhasebe yetkilisi adına ve
hesabına para ve parayla ifade edilebilen değerleri geçici olarak almaya,
vermeye ve göndermeye yetkili olanlar muhasebe mutemedidir. Muhasebe mutemetleri
doğrudan muhasebe yetkilisine karşı sorumludur. Muhasebe mutemetlerinin
görevlendirilmeleri, yetkileri, denetimi, tutacakları defter ve belgeler ve
diğer hususlara ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığınca çıkarılacak
yönetmelikle düzenlenir.
Muhasebe
yetkilisinin nitelikleri ve atanması
MADDE
62.- Muhasebe
yetkilisi olarak atanacakların, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci
maddesinde belirtilenler ile aşağıdaki şartları taşıması
gerekir:
a) En az dört yıllık yüksek
öğrenim görmüş olmak.
b) Kamu idarelerinin muhasebe
hizmetlerinde en az dört yıl çalışmış olmak.
c) Görevin gerektirdiği bilgi
ve temsil yeteneğine sahip olmak.
9.12.1994 tarihli ve 4059
sayılı Kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla, genel bütçe kapsamındaki kamu
idarelerinde muhasebe yetkilisi Maliye Bakanlığınca, diğer kamu idarelerinde üst
yöneticiler tarafından atanır.
Muhasebe yetkililerinin
çalışma usul ve esasları, Maliye Bakanlığınca hazırlanacak ve Bakanlar Kurulu
tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.
İç
denetim
MADDE
63.- İç denetim, kamu
idaresinin çalışmalarına değer katmak ve geliştirmek için kaynakların
ekonomiklik, etkililik ve verimlilik esaslarına göre yönetilip yönetilmediğini
değerlendirmek ve rehberlik yapmak amacıyla yapılan bağımsız ve nesnel güvence
sağlayan danışmanlık faaliyetidir. Bu faaliyetler, idarelerin yönetim ve kontrol
yapıları ile malî işlemlerinin risk yönetimi, yönetim ve kontrol süreçlerinin
etkinliğini değerlendirmek ve geliştirmek yönünde sistematik, sürekli ve
disiplinli bir yaklaşımla ve genel kabul görmüş standartlara uygun olarak
gerçekleştirilir. İç denetim, iç denetçiler tarafından yapılır.
İç
denetçinin görevleri
MADDE
64.- Kamu idarelerinin
yıllık iç denetim programı üst yöneticinin önerileri de dikkate alınarak iç
denetçiler tarafından hazırlanır ve üst yönetici tarafından onaylanır.
İç denetçi, aşağıda
belirtilen görevleri yerine
getirir:
a) Nesnel risk analizlerine
dayanarak kamu idarelerinin yönetim
ve kontrol yapılarını değerlendirmek.
b) Kaynakların etkili,
ekonomik ve verimli kullanılması bakımından incelemeler yapmak ve önerilerde
bulunmak.
c) Harcama sonrasında yasal
uygunluk denetimi yapmak.
d) İdarenin harcamalarının,
malî işlemlere ilişkin karar ve tasarruflarının, amaç ve politikalara, kalkınma
planına, programlara, stratejik planlara ve performans programlarına uygunluğunu
izlemek ve değerlendirmek.
e) Malî yönetim
ve kontrol süreçlerinin sistem denetimini yapmak ve bu konularda önerilerde
bulunmak.
f) Denetim sonuçları
çerçevesinde iyileştirmelere yönelik önerilerde
bulunmak.
g) Denetim sırasında veya
denetim sonuçlarına göre soruşturma açılmasını gerektirecek bir duruma
rastlandığında, ilgili idarenin en üst amirine bildirmek.
İç denetçi bu görevlerini, İç
Denetim Koordinasyon Kurulu tarafından belirlenen ve uluslararası kabul görmüş
kontrol ve denetim standartlarına uygun şekilde yerine
getirir.
İç denetçi, görevinde
bağımsızdır ve iç denetçiye asli görevi dışında hiçbir görev verilemez ve
yaptırılamaz.
İç denetçiler, raporlarını
doğrudan üst yöneticiye sunar. Bu raporlar üst yönetici tarafından
değerlendirmek suretiyle gereği için ilgili birimler ile malî hizmetler birimine
verilir. İç denetim raporları ile bunlar üzerine yapılan işlemler, üst yönetici
tarafından en geç iki ay içinde İç Denetim Koordinasyon Kuruluna
gönderilir.
İç
denetçinin nitelikleri ve atanması
MADDE
65.- İç denetçi olarak
atanacakların, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinde
belirtilenler ile aşağıdaki şartları taşıması gerekir:
a) İlgili kamu idaresinin
özelliği de dikkate alınarak İç Denetim Koordinasyon Kurulu tarafından
belirlenen alanlarda en az dört yıllık yüksek öğrenim görmüş olmak.
b) Kamu idarelerinde denetim
elemanı olarak en az beş yıl veya İç Denetim Koordinasyon Kurulunca belirlenen
alanlarda en az sekiz yıl çalışmış olmak.
c) Mesleğin gerektirdiği
bilgi, ehliyet ve temsil yeteneğine sahip olmak.
d) İç Denetim Koordinasyon
Kurulunca gerekli görülen diğer şartları taşımak.
Kamu idarelerine iç denetçi
olarak atanacaklar, İç Denetim Koordinasyon Kurulu koordinatörlüğünde, Maliye
Bakanlığınca iç denetim eğitimine tâbi tutulur. Eğitim programı, iç denetçi
adaylarına denetim, bütçe, malî kontrol, kamu ihale mevzuatı, muhasebe, personel
mevzuatı, Avrupa Birliği mevzuatı ve mesleki diğer konularda yeterli bilgi
verilecek şekilde hazırlanır. Bu eğitimi başarıyla tamamlayanlara sertifika
verilir. İç denetçi adayları için uygulanacak eğitim programının süresi,
konuları ve eğitim sonucunda yapılacak işlemler ile diğer hususlar İç Denetim
Koordinasyon Kurulu tarafından hazırlanarak Maliye Bakanlığınca çıkarılacak
yönetmelikle düzenlenir.
İç denetçiler, üst yöneticiler
tarafından, sertifikalı adaylar arasından atanır. İç denetçilerin kamu idareleri
itibarıyla sayıları, çalışma usul ve esasları ile diğer hususlar İç Denetim
Koordinasyon Kurulunca hazırlanarak, Maliye Bakanlığının teklifi üzerine
Bakanlar Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle
belirlenir.
İç
Denetim Koordinasyon Kurulu
MADDE
66.- Maliye
Bakanlığına bağlı İç Denetim Koordinasyon Kurulu, yedi üyeden oluşur. Üyelerden
biri Başbakanın, biri Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının bağlı olduğu
Bakanın, biri Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanın, biri İçişleri
Bakanının, başkanı dahil üçü Maliye Bakanının önerisi üzerine beş yıl süre ile
Bakanlar Kurulu tarafından atanır. Bunların 67 nci
maddede belirtilen görevleri yapabilecek niteliklere sahip olması şarttır.
Maliye Bakanı tarafından önerilecek adaylardan birinin ekonomi, maliye,
muhasebe, işletme alanlarından birinde doktora derecesine sahip öğretim üyeleri
arasından olması şartı aranır. Üyeler, bu sürenin sonunda yeniden atanabilirler.
Gerekli görülen hallerde İç
Denetim Koordinasyon Kurulu, oy hakkı olmamak kaydıyla teknik yardım almak ve
danışmak amacıyla uzman kişileri de toplantılara davet edebilir. Kurulun çalışma
usul ve esasları ile diğer hususlar İç Denetim Koordinasyon Kurulunun önerisi
üzerine Maliye Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle
düzenlenir.
İç Denetim Koordinasyon
Kurulunda görevlendirilenlerin asli görevleri devam eder. Başkan ve üyelerine,
ayda dörtten fazla olmamak üzere her toplantı günü için (3000) gösterge
rakamının memur aylık katsayısıyla çarpımı sonucu bulunacak tutar üzerinden
toplantı ücreti ödenir.
İç
Denetim Koordinasyon Kurulunun görevleri
MADDE
67.- İç Denetim
Koordinasyon Kurulu, kamu idarelerinin
iç denetim sistemlerini izlemek, bağımsız ve tarafsız bir organ olarak
hizmet vermek üzere aşağıdaki görevleri yürütür:
a) İç denetime ilişkin
denetim ve raporlama standartlarını belirlemek, denetim rehberlerini hazırlamak ve geliştirmek.
b) Uluslararası uygulamalar
ve denetim standartlarıyla uyumlu risk değerlendirme yöntemlerini geliştirmek.
c) Kamu idarelerinin denetim
birimleri ile işbirliğini sağlamak.
d) Yolsuzluk veya
usulsüzlüklerin ortadan kaldırılması için gerekli önlemlerin alınması konusunda
önerilerde bulunmak.
e) Risk içeren alanlarda iç
denetçilere program dışı özel denetim yaptırılması için kamu idarelerine
önerilerde bulunmak.
f) İç denetçilerin eğitim
programlarını düzenlemek.
g) İç denetçiler ile üst
yöneticiler arasında görüş ayrılığı bulunması halinde anlaşmazlığın
giderilmesine yardımcı olmak.
h) İdarelerin iç denetim
raporlarını değerlendirerek sonuçlarını konsolide etmek suretiyle yıllık rapor
halinde Maliye Bakanına sunmak ve kamuoyuna açıklamak.
i) İşlem hacimleri dikkate
alınmak suretiyle ilçe ve belde belediyeleri için iç denetçi atanıp
atanmayacağına karar vermek.
j) İç denetçilerin atanmasına
ilişkin diğer usulleri belirlemek.
k) İç denetçilerin uyacakları
etik kuralları belirlemek.
ALTINCI
KISIM
Dış
Denetim
Dış
denetim
MADDE
68.- Sayıştay
tarafından yapılacak harcama sonrası dış denetimin amacı, genel yönetim
kapsamındaki kamu idarelerinin hesap verme sorumluluğu çerçevesinde, yönetimin
malî faaliyet, karar ve işlemlerinin; kanunlara, kurumsal amaç, hedef ve planlara
uygunluk yönünden incelenmesi ve sonuçlarının Türkiye Büyük Millet Meclisine
raporlanmasıdır.
Dış denetim, genel kabul
görmüş uluslararası denetim standartları dikkate alınarak;
a) Kamu idaresi hesapları ve
bunlara ilişkin belgeler esas alınarak, malî tabloların güvenilirliği ve
doğruluğuna ilişkin malî denetimi ile
kamu idarelerinin gelir, gider ve mallarına ilişkin malî işlemlerinin
kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygun olup olmadığının
tespiti,
b) Kamu kaynaklarının etkili,
ekonomik ve verimli olarak kullanılıp kullanılmadığının belirlenmesi, faaliyet
sonuçlarının ölçülmesi ve performans bakımından
değerlendirilmesi,
Suretiyle
gerçekleştirilir.
Dış denetim sırasında, kamu
idarelerinin iç denetçileri tarafından düzenlenen raporlar, talep edilmesi
halinde Sayıştay denetçilerinin bilgisine sunulur.
Denetimler sonucunda; ikinci
fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen hususlarda düzenlenen raporlar,
idareler itibarıyla konsolide edilir ve bir örneği ilgili kamu idaresine
verilerek üst yönetici tarafından cevaplandırılır. Sayıştay, denetim raporları
ve bunlara verilen cevapları dikkate alarak düzenleyeceği dış denetim genel
değerlendirme raporunu Türkiye Büyük Millet Meclisine
sunar.
Sayıştay tarafından
hesapların hükme bağlanması; genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin gelir,
gider ve mal hesapları ile bu hesaplarla ilgili işlemlerinin yasal düzenlemelere
uygun olup olmadığına karar
verilmesidir.
Dış denetim ve hesapların
hükme bağlanmasına ilişkin diğer hususlar ilgili kanununda
düzenlenir.
Sayıştayın
denetlenmesi
MADDE
69.- Sayıştayın denetlenmesi, her yıl Türkiye Büyük Millet
Meclisi adına Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlık Divanı tarafından
görevlendirilen ve gerekli mesleki niteliklere sahip denetim elemanlarından
oluşan bir komisyon tarafından, hesaplar ve bunlara ilişkin belgeler esas
alınarak yapılır.
YEDİNCİ
KISIM
Yaptırımlar
ve Yetkili Merciler
Ödenek
üstü harcama
MADDE
70.- Kamu zararı
oluşturmamakla birlikte bütçelere, ayrıntılı harcama programlarına, serbest
bırakma oranlarına aykırı olarak veya ödenek gönderme belgelerindeki ödenek
miktarını aşan harcama talimatı veren harcama yetkililerine, her türlü aylık,
ödenek, zam ve tazminat dahil yapılan bir aylık net ödemeler toplamının iki katı
tutarına kadar para cezası verilir.
Kamu
zararı
MADDE
71.- Kamu zararı,
mevzuata aykırı karar, işlem, eylem veya ihmal sonucunda kamu kaynağında artışa
engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.
Kamu zararının
belirlenmesinde;
a) İş, mal veya hizmet
karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme
yapılması,
b) Mal alınmadan, iş veya
hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,
c) Transfer niteliğindeki
giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,
d) İş, mal veya hizmetin
rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya
yaptırılması,
e) İdare gelirlerinin tarh,
tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,
f) Kamu kaynakları ile
yükümlülüklerinin yönetilmesinde, değerlendirilmesinde, korunmasında veya
kullanılmasında gerekli önlemlerin alınmaması veya özenin gösterilmemesi
suretiyle öz kaynağın azalmasına sebebiyet verilmesi,
g) Mevzuatında öngörülmediği
halde ödeme yapılması,
Esas
alınır.
Kontrol, denetim, inceleme,
kesin hükme bağlama veya yargılama sonucunda tespit edilen kamu zararı, zararın
oluştuğu tarihten itibaren hesaplanacak kanuni faiziyle birlikte ilgililerden
tahsil edilir.
Alınmamış para, mal ve
değerleri alınmış; sağlanmamış hizmetleri sağlanmış; yapılmamış inşaat, onarım
ve üretimi yapılmış veya bitmiş gibi gösteren gerçek dışı belge düzenlemek
suretiyle kamu kaynağında bir artışa engel veya bir eksilmeye neden olanlar ile
bu gibi kanıtlayıcı belgeleri bilerek düzenlemiş, imzalamış veya onaylamış
bulunanlar hakkında Türk Ceza Kanunu veya diğer kanunların bu fiillere ilişkin
hükümleri uygulanır. Ayrıca, bu fiilleri işleyenlere her türlü aylık, ödenek,
zam, tazminat dahil yapılan bir aylık net ödemelerin iki katı tutarına kadar
para cezası verilir.
Kamu zararlarının tahsiline
ilişkin usul ve esaslar, Maliye Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulu
tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
Yetkisiz
tahsil ve ödeme
MADDE
72.- Kanunların
öngördüğü şekilde yetkili kılınmamış hiçbir gerçek veya tüzel kişi, kamu adına
tahsilat veya ödeme yapamaz.
Yetkisiz tahsilat veya ödeme
yapılması, kamu hizmeti karşılığında veya kamu hizmetleriyle ilişkilendirilerek
bağış veya yardım toplanması veya başka adlarla tahsilat veya ödeme yapılması
hallerinde; söz konusu tutarlar, yetkisiz tahsilat veya ödeme yapılanlardan
alınarak, ilgisine göre bütçeye gelir kaydedilir veya ilgililerine iade edilmek
üzere emanet hesaplarına
kaydedilir. Ayrıca, bunlar hakkında ilgili kanunları uyarınca adli ve
idari yönden gerekli işlemler yapılır.
Para
cezaları ve yetkili merciler
MADDE
73.- Bu Kanunda
belirtilen para cezaları, ilgili kamu idaresinin üst yöneticisi tarafından
verilir. Para cezaları, karar verilmesini izleyen ay başından başlamak üzere ve
herhangi bir hüküm almaya gerek kalmaksızın; ilgililerine yapılan her türlü
aylık, ödenek, zam, tazminat dahil bir aylık net ödemelerin dörtte biri oranında
kesilerek tahsil olunur.
Zamanaşımı
MADDE
74.- Kamu zararının
meydana geldiği ve bu Kanunda belirtilen para cezalarının verilmesini gerektiren
fiilin işlendiği yılı izleyen malî yılın başından başlamak üzere onuncu yılın
sonuna kadar tespit ve tahsil edilemeyen kamu zararları ile para cezaları
zamanaşımına uğrar.
SEKİZİNCİ
KISIM
Diğer
Hükümler
Maliye
Bakanlığınca yürütülecek hizmetler
MADDE
75.- Merkezî yönetim
kapsamındaki kamu idarelerinde harcama öncesi kontrolün gereği gibi yerine
getirilememesi, bu göreve
atanacak nitelikte personel bulunamaması, kamu idaresinin iç
denetçileri veya Sayıştay denetçileri tarafından risk ve usulsüzlüklerin
arttığının veya kontrol sistemlerinin yetersiz kaldığının tespit edilmesi
durumunda; ilgili üst yöneticinin görüşü alınarak harcama öncesi kontrol görevi,
izleyen malî yılın sonuna kadar, geçici olarak Maliye Bakanlığınca belirlenecek
harcama öncesi kontrol yetkilisi tarafından yürütülür. Maliye Bakanlığı, ilgili
üst yöneticinin uygun görüşü alınarak bu yetkinin kullanma süresini bir yıl daha
uzatabilir.
Malî yönetim ve
kontrol sisteminin tümüyle zaafa uğradığı, belirgin yolsuzluk veya kamu zararına
yönelik emarelerin ortaya çıktığı durumlarda; ilgili bakanın talep etmesi veya
doğrudan Başbakanın onayı üzerine Maliye Bakanı, yetkili denetim elemanlarına,
kamu idarelerinin tüm malî yönetim ve kontrol sistemlerini, malî karar ve
işlemlerini mevzuata uygunluk yönünden teftiş ettirir. Bu teftişler sonucunda
düzenlenecek raporların bir örneği İç Denetim Koordinasyon Kuruluna, bir örneği
de gerekli işlemlerin yapılması için ilgili bakana
gönderilir.
Kamu
idarelerinin sorumluluğu
MADDE
76.- Malî karar ve işlemlere ilişkin her
türlü kayıt, bilgi ve belgeler, kamu idareleri tarafından düzenli olarak
muhafaza edilir.
Kamu idareleri ve
görevlileri; malî yönetim ve kontrol sistemleri ile bütçenin hazırlanması,
uygulanması, sonuçlandırılması, muhasebeleştirilmesi, raporlanması işlemlerine
ait bilgi ve belgeleri denetimle görevlendirilmiş olanlara ibraz etmek, görevin
sağlıklı yapılmasını sağlayacak önlemleri almak ve her türlü yardım ve kolaylığı
göstermek zorundadır.
Sosyal
güvenlik kurumları ve mahallî idareler
MADDE
77.- Sosyal güvenlik
kurumları ve mahallî idare bütçelerinin hazırlanması ve uygulanması ile diğer
malî işlemleri, bu Kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla, ilgili kanunlarındaki
hükümlere tâbidir. Ancak, sosyal güvenlik kurumları ve mahallî idarelerin
ayrıntılı harcama programları ile finansman programları bütçeleriyle birlikte
hazırlanır, görüşülür ve onaylanır. Ödenekler de bu usul ve esaslara göre
kullanılır.
Malî yönetim ve
kontrol sisteminin tümüyle zaafa uğradığı, belirgin yolsuzluk veya kamu zararına
yönelik emarelerin ortaya çıktığı durumlarda; il özel idareleri için ilgili
vali, belediyeler için ilgili belediye başkanının talep etmesi veya doğrudan
Başbakanın onayı üzerine İçişleri Bakanı, yetkili denetim elemanlarına, ilgili
mahallî idarelerin tüm malî yönetim ve kontrol sistemlerini, malî karar ve
işlemlerini mevzuata uygunluk yönünden teftiş ettirir. Bu teftişler sonucunda
düzenlenecek raporların bir örneği İç Denetim Koordinasyon Kuruluna, bir örneği
de gerekli işlemlerin yapılması için ilgili vali veya belediye başkanına
gönderilir.
Kurumlardan
alınacak hasılat payı
MADDE
78.- Kamu iktisadi
teşebbüsleri ve kamu şirketlerinin gayrisafi
hasılatının yüzde onbeşine kadar tutarda bir bedel
tahsil edilerek genel bütçeye gelir kaydedilir. Bu kapsamda bedel tahsil
edilecek kurum ve kuruluşlar ile hasılat payı oranları, ödeme yeri ve zamanı
merkezî yönetim bütçe kanununda gösterilir. Zamanında ödenmeyen hasılat payları,
merkezî yönetim bütçe
kanununda belirtilen oranda
zam uygulanmak suretiyle 21.7.1953 tarihli ve 6183 sayılı Kanuna göre tahsil
edilir. Hesaplanan zam, kurum ve kuruluşun bu payları ödeme yetkisi verilmiş
görevlilerinden alınır. Ancak, Maliye Bakanlığınca verilmiş ek süreler için zam
uygulanmaz.
Düzenleyici ve denetleyici
kurumların malî yıl sonunda oluşan gelir fazlaları, izleyen yılın Mart ayı
içerisinde genel bütçeye gelir kaydedilir.
Kamu
alacaklarının silinmesi
MADDE
79.- İdare
hesaplarında kayıtlı olup, zaruri veya mücbir sebeplerle takip ve tahsil imkânı
kalmayan kamu alacaklarından merkezî yönetim bütçe kanununda gösterilen tutara
kadar olanların kayıtlardan çıkarılmasına genel bütçe kapsamındaki kamu
idarelerinde Maliye Bakanı, diğer kamu idarelerinde üst yöneticiler yetkilidir.
Bu tutarı aşan kamu alacaklarından silinmesi öngörülenler merkezî yönetim bütçe
kanununa ekli cetvelde gösterilir.
Yetki
MADDE
80.- Bu Kanun
hükümlerinin uygulanmasına ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmaya Maliye
Bakanlığı yetkilidir.
DOKUZUNCU
KISIM
Yürürlükten
Kaldırılan Hükümler, Geçici Maddeler ve
Yürürlük
Yürürlükten
kaldırılan hükümler
MADDE
81.- Bu Kanunun geçici
maddelerindeki hükümler saklı kalmak kaydıyla;
a) 1050 sayılı Muhasebei Umumiye Kanunu ile ek ve
değişiklikleri,
b) 832 sayılı Sayıştay
Kanununun 30, 32, 33, 36, 37 nci maddeleri ile diğer
maddelerinin bu Kanuna aykırı hükümleri,
c) Bu Kanun kapsamındaki kamu
idarelerine ilişkin olarak, 4.1.1961 tarihli ve 211 sayılı Kanunun 98 - 106 ncı
maddeleri hariç olmak üzere, diğer kanunlarla 1050 sayılı Muhasebei Umumiye Kanunu, 6245 sayılı Harcırah Kanunu ve 832
sayılı Sayıştay Kanununa tâbi olunmadığına dair istisna veya muafiyet getiren
hükümleri,
d) 28.3.2002 tarihli ve 4749
sayılı Kanunun 14 üncü maddesinin üçüncü fıkrası,
e) 26.11.1999 tarihli ve 4481
sayılı Kanunun 15 inci maddesi,
f) Diğer kanunların bu Kanuna
aykırı hükümleri,
Yürürlükten
kaldırılmıştır.
GEÇİCİ
MADDE 1.- Bu maddenin
yürürlüğe girmesinden önce malî işlemleri Maliye Bakanlığı tarafından
yürütülmekte olan kamu idarelerinde, malî yönetim ve kontrol sistemi kuruluncaya
kadar, bu Kanun uyarınca yapılması gereken görevler, Maliye Bakanlığının
birimleri tarafından yürütülür. Maliye Bakanlığınca belirlenecek kriterlerin
yerine getirilmesi durumunda, bu kamu idarelerine yetki devri, Maliye
Bakanlığının önerisi üzerine idareler itibarıyla gerçekleştirilir.
Diğer kamu idarelerinde, bu
Kanunun öngördüğü malî yönetim ve kontrol sürecine ilişkin görevler, malî
yönetim ve kontrol sistemi kuruluncaya kadar, görev ve yetki bakımından benzeri
birim ve görevliler tarafından yürütülür. Bu kamu idarelerinde görev ve yetki
bakımından benzeri birim ve görevliler, Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine
ilgili üst yönetici tarafından belirlenir.
Maliye Bakanlığı, rehberlik
ve koordinasyon görevleri çerçevesinde, kamu idarelerinde malî yönetim ve
kontrol sistemlerinin oluşturulmasına yardımcı olur.
Geçiş dönemi 31.12.2007 tarihini geçemez.
GEÇİCİ
MADDE 2.- Bu Kanunda öngörülen tüzük, yönetmelik ve diğer
düzenlemeler en geç 31.12.2004 tarihine kadar
yayımlanır.
GEÇİCİ
MADDE 3.- Bu Kanunun
49 uncu maddesindeki Kurul tarafından belirleme yapılıncaya kadar, genel yönetim
kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe standartları Maliye
Bakanlığınca belirlenir.
GEÇİCİ
MADDE 4.- Bu Kanunda
öngörülen malî yönetim ve kontrol sistemine uyum sağlanması amacıyla, Kanun
kapsamındaki idarelerle ilgili mevzuatta ve Türkiye Büyük Millet Meclisi
İçtüzüğünde gerekli değişiklikler, en geç 31.12.2004 tarihine kadar yapılır.
Genel bütçe kapsamındaki
idarelerin, kamu görevi ve hizmeti dışında kalan ve ilgili kanunlarında
belirtilen faaliyetleri ile mal ve hizmet teslimlerinden fiyatlandırılabilir
nitelikte bulunanlardan sağlayacakları gelirleri düzenleyen kanun, 31.12.2004
tarihine kadar yürürlüğe konulur.
GEÇİCİ
MADDE 5.- En geç 31.12.2004 tarihi
itibarıyla;
a) Maliye
Bakanlığı kadrolarında Bütçe Dairesi Başkanı, Muhasebe Müdürü, Gelir Saymanlık
Müdürü, Malmüdürü, Saymanlık Müdürü, Vergi Dairesi Müdürü, Vergi Müdürü, Askeri
Defterdar, Sayman, Devlet Muhasebe Uzmanı ve Muhasebe Denetmeni olarak görev
yapanlar ile daha önce en az beş yıl bu görevlerde bulunanlar, kamu idarelerinde
Muhasebe Yetkilisi; (Devlet Muhasebe Uzman Yardımcıları ile Muhasebe Denetmen
Yardımcıları hariç) bunların yardımcıları ise Muhasebe Yetkilisi Yardımcısı,
Özel bütçeli idareler,
mahallî idareler ve sosyal güvenlik kurumlarının muhasebe birimlerinde, birinci
derecede sorumlu olarak çalışmakta olanlar ile daha önce bu görevi en az beş yıl
yapmış olanlar, anılan idarelerde Muhasebe
Yetkilisi,
b) Maliye Bakanlığı
kadrolarında, Maliye Başkanı, Defterdar, Defterdar Yardımcısı, Bütçe Dairesi
Başkanı, Muhasebe Müdürü, Malmüdürü, Saymanlık Müdürü (Müdür unvanı bulunmayan
saymanlar hariç), Askeri Defterdar, Bütçe ve Malî Kontrol Genel Müdürlüğü ile
Muhasebat Genel Müdürlüğünde Şube Müdürü, Devlet Bütçe, Devlet Muhasebe, Devlet
Gelir ve Devlet Malları Uzmanları, Maliye Uzmanı, Muhasebe, Vergi ve Milli Emlak Denetmeni
olarak görev yapanlar ile daha önce en az beş yıl bu görevlerde bulunanlar, kamu
idarelerinde Malî Kontrol Yetkilisi,
c) Türkiye Büyük Millet
Meclisi Başkanlığı, Başbakanlık ile Devlet Planlama Teşkilatı, Hazine, Dış
Ticaret ve Gümrük Müsteşarlıklarının uzman kadrolarında görev yapanlar ile daha
önce en az beş yıl bu görevlerde bulunanlar idarelerinde Malî Kontrol
Yetkilisi,
d) Sayıştay Denetçisi,
Başbakanlık Müfettişi, Yüksek Denetleme Kurulu Denetçisi, Maliye Müfettişi,
Hesap Uzmanı, Bütçe Kontrolörü, Muhasebat Kontrolörü, Gelirler Kontrolörü, Milli
Emlak Kontrolörü, Tasfiye İşleri ve Döner Sermaye İşletmeleri Kontrolörü, Hazine
Kontrolörü kadrolarında çalışmakta olanlar
ile daha önce en az beş yıl bu görevlerde bulunanlar, kamu idarelerinde
İç Denetçi,
Bakanlık, Müsteşarlık,
Başkanlık ve Genel Müdürlüklerde Müfettiş veya Kontrolör olanlar ile daha önce
en az beş yıl bu görevlerde bulunanlar, kendi idarelerinde, özel bütçeli
idarelerde, mahallî idarelerde ve sosyal güvenlik kurumlarında İç
Denetçi,
Muhasebe, Millî Emlak ve
Vergi Denetmenleri, Belediye Müfettişi ve Hesap İşleri
Murakıbı olanlar ile bu görevlerde daha önce en az beş yıl bulunanlar, mahallî
idarelerde İç Denetçi,
Olarak, 31.12.2007 tarihine
kadar atanabilirler. (a), (b) ve (c) bentlerinde belirtilen görevlere atanacak
olanların Maliye Bakanlığınca iki aydan az olmamak üzere verilecek mesleki
eğitimden geçmeleri ve yapılacak sınavda başarılı
olmaları şarttır. Atamalarda ilgilinin ve idaresinin muvafakati alınır.
Bu görevlere atananlar, bu
Kanunun öngördüğü sistemin uygulanmasına yönelik eğitime tâbi tutulurlar.
Bu şekilde anılan görevlere atananlar,
talepleri üzerine, önceki kurumlarında kariyerlerine veya mesleklerine uygun
kadrolara tekrar atanırlar.
Kamu idarelerinde Maliye
Başkanlığı veya Bütçe Dairesi Başkanlığı tarafından yürütülen işlemlerin, bu
idarelerde malî yönetim ve kontrol sistemleri kurularak kendileri tarafından
yapılmaya başlanması nedeniyle kapanacak olan Maliye Başkanlığı ve Bütçe Dairesi
Başkanlıklarında görev yapanlardan malî kontrol yetkilisi, muhasebe yetkilisi ve
yardımcısı görevlerinden birine atanmayanlar Maliye Bakanlığında durumlarına uygun
başka bir kadroya atanırlar.
GEÇİCİ
MADDE 6.- Geçici 1
inci madde uyarınca kamu idarelerine malî yönetim ve kontrol görev ve
yetkilerinin devredilmesine ve malî kontrol yetkilisi atanıncaya kadar,
26.5.1927 tarihli ve 1050 sayılı Kanunun 64 üncü maddesi uyarınca taahhüt ve
sözleşme tasarılarının Maliye Bakanlığınca vize edilmesi işlemi devam eder. Maliye Bakanlığı bu süre içerisindeki
vize işlemlerini, belirleyeceği usul ve esaslar çerçevesinde kısmen veya tamamen
maliye başkanlıkları, bütçe dairesi başkanlıkları ve il defterdarlıklarına
yaptırabilir.
GEÇİCİ
MADDE 7.- Kamu
idarelerinde, bu Kanun hükümlerine göre sertifika almış malî hizmetler birimi
yöneticisi atanıncaya kadar, bu idarelerde en az daire başkanı, eşiti ve daha
üst yönetim ve denetim kadrolarında asgari üç yıl çalışmış, mesleğin
gerektirdiği bilgi ve tecrübeye sahip olanlar malî hizmetler birimi yöneticisi
olarak atanabilirler.
İlçe ve belde belediyeleri
için bu maddedeki daire başkanı unvanı müdür olarak uygulanabilir.
Bu şekilde atananların görev
süreleri en geç 31.12.2007 tarihine kadar devam edebilir.
GEÇİCİ
MADDE 8.- İç Denetim
Koordinasyon Kurulu başkan ve üyeleri, bu Kanunun yayımını izleyen iki ay
içerisinde atanırlar.
GEÇİCİ
MADDE 9.- Diğer
kanunlarla 1050 sayılı Muhasebei Umumiye Kanununa
yapılan atıflar, bu Kanuna yapılmış sayılır.
GEÇİCİ
MADDE 10.- İlk kez bu
Kanunla Sayıştay denetimine tâbi tutulan düzenleyici ve denetleyici kurumlar ile
özel bütçeli idarelerin 31.12.2005 tarihine kadar olan işlemlerinin dış denetimi
ilgili kanunlarındaki hükümlere göre yapılmaya devam
edilir.
GEÇİCİ
MADDE 11.- Genel
yönetim kapsamındaki kamu idarelerine bağlı olarak kurulan döner sermaye
işletmeleri ve fonların bütçeleri, ilgili idarelerin bütçeleri içinde yer alır.
Bu Kanun kapsamındaki kamu
idarelerinde kurulmuş döner sermaye işletmeleri ile fonlar, 31.12.2007 tarihine
kadar tasfiye edilir.
Bu süre sonuna kadar döner
sermaye işletmeleri ile fonların borç ve yükümlülüklerinin tasfiyesi için ilgili
idarelerce gerekli tedbirler alınır. Bu süre sonunda varlıkları ve kadroları
ilgili kamu idaresine devredilir.
Döner sermaye işletmeleri ve
fonların tasfiyesine ilişkin esas ve usuller, Maliye Bakanlığının teklifi
üzerine Bakanlar Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle
belirlenir.
GEÇİCİ
MADDE 12.- 45 inci
maddenin birinci fıkrası uyarınca Hazine adına tescil edilmesi gereken
taşınmazlardan, ilgili kamu idarelerinin mülkiyetinde bulunanlar, bu idarelerin
tüzel kişiliğinin sona erdiği tarihi izleyen altı ay içinde herhangi bir işleme
gerek olmaksızın tapuda resen Hazine adına tescil edilir.
GEÇİCİ
MADDE 13.- Bu Kanunun
yayımı tarihinden sonra kurulacak kamu idarelerinin kuruluş kanunlarında
belirlenmemesi durumunda kuruluş bütçesinin ekli cetvellerden hangisine dahil
olacağı Maliye Bakanlığınca belirlenir.
GEÇİCİ
MADDE 14.- Bu Kanunla
verilmiş olan görevlerin gerektirdiği hizmetlerin etkili ve verimli bir şekilde
yerine getirilmesi amacıyla Araştırma Planlama ve Koordinasyon Kurulu, Bütçe ve
Malî Kontrol Genel Müdürlüğü ve Maliye Yüksek Eğitim Merkezî Başkanlığında
kullanılmak üzere, ekli (I) sayılı listede yer alan kadrolar ihdas edilerek 190
sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (I) sayılı cetvelin Maliye Bakanlığına
ait ilgili bölümlerine eklenmiş, ekli (II) sayılı listede yer alan kadrolar ise
iptal edilerek anılan Kararnameye ekli (I) sayılı cetvelin Maliye Bakanlığına
ait ilgili bölümünden çıkarılmıştır. Araştırma, Planlama ve Koordinasyon
Kurulunda görevlendirilecek başkan yardımcısı Bakan onayı ile atanır ve
bakanlıktaki genel müdür yardımcıları için ilgili mevzuatında öngörülen tüm
haklardan aynen yararlanır.
Yürürlük
MADDE
82.- Bu
Kanunun;
a) 30, 66, 67 ve 80 inci
maddeleri ile geçici 2, 3, 4, 5, 7, 8, 10, 12, 13, 14 ve 82 ile 83 üncü
maddeleri yayımı,
b) 81 inci maddesinin (e)
bendi ile geçici 6 ncı maddesi
1.1.2004,
c) Diğer hükümleri
1.1.2005,
Tarihinde yürürlüğe
girer.
Yürütme
MADDE
83.- Bu Kanun
hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
(I)
SAYILI CETVEL
GENEL
BÜTÇE KAPSAMINDAKİ KAMU İDARELERİ
1- Türkiye Büyük Millet
Meclisi
2-
Cumhurbaşkanlığı
3- Başbakanlık
4- Anayasa Mahkemesi
5- Yargıtay
6- Danıştay
7- Sayıştay
8- Uyuşmazlık
Mahkemesi
9- Yüksek Seçim
Kurulu
10-
Adalet Bakanlığı
11-
Millî Savunma Bakanlığı
12-
İçişleri Bakanlığı
13-
Dışişleri Bakanlığı
14-
Maliye Bakanlığı
15-
Millî Eğitim Bakanlığı
16-
Bayındırlık ve İskân Bakanlığı
17-
Sağlık Bakanlığı
18-
Ulaştırma Bakanlığı
19-
Tarım ve Köyişleri
Bakanlığı
20-
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
21-
Sanayi ve Ticaret Bakanlığı
22-
Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanlığı
23-
Kültür ve Turizm Bakanlığı
24-
Çevre ve Orman Bakanlığı
25-
Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği
26-
Millî İstihbarat Teşkilâtı Müsteşarlığı
27-
Jandarma Genel Komutanlığı
28-
Sahil Güvenlik Komutanlığı
29-
Emniyet Genel Müdürlüğü
30-
Diyanet İşleri Başkanlığı
31-
Devlet Planlama Teşkilâtı Müsteşarlığı
32-
Hazine Müsteşarlığı
33-
Dış Ticaret Müsteşarlığı
34-
Gümrük Müsteşarlığı
35-
Denizcilik Müsteşarlığı
36-
Avrupa Birliği Genel Sekreterliği
37-
Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu
38-
Devlet Personel Başkanlığı
39-
Özürlüler İdaresi Başkanlığı
40-
Devlet İstatistik Enstitüsü Başkanlığı
41-
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü
42-
Karayolları Genel Müdürlüğü
43-
Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü
44-
Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü
45-
Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü
46-
Tarım Reformu Genel Müdürlüğü
47-
Orman Genel Müdürlüğü
48-
Petrol İşleri Genel Müdürlüğü
49-
Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü
50-
Aile Araştırma Kurumu Başkanlığı
51- Kadının Statüsü ve Sorunları Genel
Müdürlüğü
52-
Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı
53-
Basın-Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğü
54-
Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü
(II)
SAYILI CETVEL
ÖZEL
BÜTÇE KAPSAMINDAKİ İDARELER
1- Yükseköğretim
Kurulu
2-
Üniversiteler
3- Yüksek Teknoloji Enstitüleri
4- Öğrenci Seçme ve Yerleştirme
Merkezi
5- Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek
Kurumu Başkanlığı
6- Atatürk Araştırma
Merkezi
7- Atatürk Kültür
Merkezi
8- Türk Dil Kurumu
Başkanlığı
9- Türk Tarih Kurumu
Başkanlığı
10-
Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü
11-
Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu
12-
Türkiye Bilimler Akademisi Başkanlığı
13-
Türkiye Adalet Akademisi Başkanlığı
14-
Avrupa Birliği Eğitim ve Gençlik Programları Merkezi Başkanlığı
15-
Yakın ve Ortadoğu Çalışma Eğitim Merkezi
16-
Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğü
17-
Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü
18-
Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü
19-
Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü
20-
Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğü
21-
Vakıflar Genel Müdürlüğü
22-
Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü
23-
Türkiye Muhasebe Standartları Kurulu
24-
Türk Akreditasyon Kurumu
25-
Türk Standartları Enstitüsü
26-
Milli Prodüktivite Merkezi
27-
Türk Patent Enstitüsü
28-
Türkiye Sanayi Sevk ve İdare Enstitüsü
29-
Ulusal Bor Araştırma Enstitüsü
30-
Türkiye Atom Enerjisi Kurumu
31-
Savunma Sanayi Müsteşarlığı
32-
Millî Savunma Bakanlığı Akaryakıt İkmal ve NATO POL Tesisleri İşletme
Başkanlığı
33-
Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi Geliştirme ve Destekleme İdaresi
Başkanlığı
34-
İhracatı Geliştirme Etüt Merkezi
35-
Ekonomik Kültürel Eğitim ve Teknik İşbirliği Başkanlığı
36-
Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığı
37-
GAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı
38-
Özelleştirme İdaresi Başkanlığı
39-
Toplu Konut İdaresi Başkanlığı
40-
Arsa Ofisi Genel Müdürlüğü
41-
Doğal Afet Sigortaları Kurumu
42-
Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğü
43-
Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü
44-
Ceza ve İnfaz Kurumları ile Tutukevleri İş Yurtları
Kurumu
45-
Adlî Tıp Kurumu Başkanlığı
46-
Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi
Başkanlığı
47-
Yüksek İhtisas ve Araştırma Hastanesi
48-
Millî Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü
49-
Spor-Toto Genel Müdürlüğü
50-
Kefalet Sandıkları
(III)
SAYILI CETVEL
DÜZENLEYİCİ
VE DENETLEYİCİ KURUMLAR
1- Radyo ve Televizyon Üst
Kurulu
2- Telekomünikasyon Kurumu
3- Sermaye Piyasası
Kurulu
4- Bankacılık Düzenleme ve Denetleme
Kurumu
5- Enerji Piyasası Düzenleme
Kurulu
6- Kamu İhale
Kurumu
7- Rekabet Kurumu
8- Şeker
Kurumu
9- Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkollü
İçkiler Piyasası Düzenleme Kurumu
10-
Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu
(IV)
SAYILI CETVEL
SOSYAL
GÜVENLİK KURUMLARI
1-
T.C. Emekli Sandığı Genel Müdürlüğü
2-
Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlığı
3-
Bağ-Kur Genel Müdürlüğü
4-
Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü
5-
Ereğli Kömür Havzası Amele Birliği Biriktirme ve Yardım Sandığı
Başkanlığı
(I)
SAYILI LİSTE
İHDAS
EDİLEN KADROLAR
|
SINIFI |
UNVANI |
KADRO DERECESİ |
SERBEST KADRO
ADEDİ |
TUTULU KADRO
ADEDİ |
TOPLAM |
|
GİH |
Genel
Müdür Yardımcısı |
1 |
1 |
- |
1 |
|
GİH |
Başkan
Yardımcısı |
1 |
1 |
- |
1 |
|
GİH |
Daire
Başkanı |
1 |
3 |
- |
3 |
|
GİH |
Eğitim
Merkezi Müdürü |
1 |
1 |
- |
1 |
|
GİH |
Bilgi
İşlem Merkezi Müdürü |
1 |
1 |
- |
1 |
|
|
TOPLAM |
|
7 |
- |
7 |
(II)
SAYILI LİSTE
İPTAL
EDİLEN KADROLAR
|
SINIFI |
UNVANI |
KADRO DERECESİ |
SERBEST KADRO
ADEDİ |
TUTULU KADRO
ADEDİ |
TOPLAM |
|
GİH |
Memur
|
8 |
7 |
- |
7 |
|
|
TOPLAM |
|
7 |
- |
7 |