|
Kanun
No. 5302 |
|
Kabul
Tarihi : 22.2.2005
|
BİRİNCİ
KISIM
Genel
Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam ve Tanımlar
Amaç
MADDE
1.- Bu Kanunun amacı; il özel idaresinin kuruluşunu,
organlarını, yönetimini, görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve
esaslarını düzenlemektir.
Kapsam
MADDE
2.- Bu Kanun il özel idaresini kapsar.
Tanımlar
MADDE
3. - Bu Kanunun
uygulanmasında;
a) İl özel idaresi: İl
halkının mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan ve
karar organı seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan, idarî ve malî özerkliğe
sahip kamu tüzel kişisini,
b) İl özel idaresinin
organları: İl genel meclisini, il encümenini ve
valiyi,
İfade
eder.
İKİNCİ BÖLÜM
İl Özel İdaresinin Kuruluşu ve
Sınırları
Kuruluş
MADDE
4.- İl özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla kurulur ve
ilin kaldırılmasıyla tüzel kişiliği sona erer.
İl özel
idaresinin görev alanı
MADDE
5.- İl özel idaresinin görev alanı il sınırlarını
kapsar.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İl Özel İdaresinin Görev, Yetki ve
Sorumlulukları
İl
özel idaresinin görev ve sorumlulukları
MADDE
6. - İl özel idaresi
mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla;
a) Sağlık, tarım, sanayi ve
ticaret; ilin çevre düzeni plânı, bayındırlık ve iskân, toprağın korunması,
erozyonun önlenmesi, sosyal hizmet ve yardımlar, yoksullara mikro kredi
verilmesi, çocuk yuvaları ve yetiştirme yurtları; ilk ve orta öğretim
kurumlarının arsa temini, binalarının yapım, bakım ve onarımı ile diğer
ihtiyaçlarının karşılanmasına ilişkin hizmetleri il sınırları
içinde,
b) İmar, yol, su,
kanalizasyon, katı atık, çevre, acil yardım ve kurtarma, kültür, turizm, gençlik
ve spor; orman köylerinin desteklenmesi, ağaçlandırma, park ve bahçe tesisine
ilişkin hizmetleri belediye sınırları dışında,
Yapmakla görevli ve
yetkilidir.
İl çevre düzeni plânı;
valinin koordinasyonunda, büyükşehirlerde büyükşehir belediyeleri, diğer illerde
il belediyesi ve il özel idaresi ile birlikte yapılır. İl çevre düzeni plânı
belediye meclisi ile il genel meclisi tarafından
onaylanır.
Hizmetlerin yerine
getirilmesinde öncelik sırası, il özel idaresinin malî durumu, hizmetin
ivediliği ve verildiği yerin gelişmişlik düzeyi dikkate alınarak
belirlenir.
İl özel idaresi hizmetleri,
vatandaşlara en yakın yerlerde ve en uygun yöntemlerle sunulur. Hizmet sunumunda
özürlü, yaşlı, düşkün ve dar gelirlilerin durumuna uygun yöntemler
uygulanır.
Hizmetlerin diğer mahallî idareler ve kamu
kuruluşları arasında bütünlük ve uyum içinde yürütülmesine yönelik koordinasyon
o ilin valisi tarafından sağlanır.
4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu
ile Sanayi ve Ticaret Bakanlığına ve organize sanayi bölgelerine tanınan yetki
ve sorumluluklar bu Kanun kapsamı
dışındadır.
İl
özel idaresinin yetkileri ve imtiyazları
MADDE
7. - İl özel
idaresinin yetkileri ve imtiyazları şunlardır:
a) Kanunlarla verilen görev
ve hizmetleri yerine getirebilmek için her türlü faaliyette bulunmak, gerçek ve
tüzel kişilerin faaliyetleri için kanunlarda belirtilen izin ve ruhsatları
vermek ve denetlemek.
b) Kanunların il özel
idaresine verdiği yetki çerçevesinde yönetmelik çıkarmak, emir vermek, yasak
koymak ve uygulamak, kanunlarda belirtilen cezaları
vermek.
c) Hizmetlerin yürütülmesi
amacıyla, taşınır ve taşınmaz malları almak, satmak, kiralamak veya kiraya
vermek, takas etmek, bunlar üzerinde sınırlı aynî hak tesis
etmek.
d) Borç almak ve bağış kabul
etmek.
e) Vergi, resim ve harçlar
dışında kalan ve miktarı yirmibeşmilyar Türk Lirasına kadar olan dava konusu
uyuşmazlıkların anlaşmayla tasfiyesine karar
vermek.
f) Özel kanunları gereğince
il özel idaresine ait vergi, resim ve harçların tarh, tahakkuk ve tahsilini
yapmak.
g) Belediye sınırları
dışındaki gayri sıhhî müesseseler ile umuma açık istirahat ve eğlence yerlerine
ruhsat vermek ve denetlemek.
İl özel idaresi, hizmetleri
ile ilgili olarak, halkın görüş ve düşüncelerini belirlemek amacıyla kamuoyu
yoklaması ve araştırması yapabilir.
İl özel idaresinin mallarına
karşı suç işleyenler Devlet malına karşı suç işlemiş
sayılır.
İl özel idaresinin proje
karşılığı borçlanma yoluyla elde edilen gelirleri, vergi, resim ve harçları,
şartlı bağışlar ve kamu hizmetlerinde fiilen kullanılan malları
haczedilemez.
İl özel
idaresine tanınan muafiyetler
MADDE
8.- İl özel idaresinin kamu hizmetine ayrılan veya kamunun
yararlanmasına açık, gelir getirmeyen taşınmaz malları ile bunların inşa ve
kullanımları her türlü vergi, resim, harç, katkı ve katılma paylarından
muaftır.
İKİNCİ
KISIM
İl Özel
İdaresinin Organları
BİRİNCİ BÖLÜM
İl Genel Meclisi
MADDE
9.- İl genel meclisi, il özel idaresinin karar organıdır ve
ilgili kanunda gösterilen esas ve usullere göre ildeki seçmenler tarafından
seçilmiş üyelerden oluşur.
İl
genel meclisinin görev ve yetkileri
MADDE
10. - İl genel
meclisinin görev ve yetkileri şunlardır:
a) Stratejik plân ile yatırım
ve çalışma programlarını, il özel idaresi faaliyetlerini ve personelinin
performans ölçütlerini görüşmek ve karara bağlamak.
b) Bütçe ve kesinhesabı kabul
etmek, bütçede kurumsal kodlama yapılan birimler ile fonksiyonel
sınıflandırmanın birinci düzeyleri arasında aktarma
yapmak.
c) İl çevre düzeni plânı ile
belediye sınırları dışındaki alanların imar plânlarını görüşmek ve karara
bağlamak.
d) Borçlanmaya karar
vermek.
e) Bütçe içi işletmeler ile
Türk Ticaret Kanununa tâbi ortaklıklar kurulmasına veya bu ortaklıklardan
ayrılmaya, sermaye artışına ve gayrimenkul yatırım ortaklığı kurulmasına karar
vermek.
f) Taşınmaz mal alımına,
satımına, trampa edilmesine, tahsisine, tahsis şeklinin değiştirilmesine veya
tahsisli bir taşınmazın akar haline getirilmesine izin; üç yıldan fazla
kiralanmasına ve süresi yirmibeş yılı geçmemek kaydıyla bunlar üzerinde sınırlı
aynî hak tesisine karar vermek.
g) Şartlı bağışları kabul
etmek.
h) Vergi, resim ve harç
dışında kalan miktarı beşmilyardan yirmibeşmilyar Türk Lirasına kadar ihtilaf
konusu olan özel idare alacaklarının anlaşma ile tasfiyesine karar
vermek.
i) İl özel idaresi adına
imtiyaz verilmesine ve il özel idaresi yatırımlarının yap-işlet veya
yap-işlet-devret modeli ile yapılmasına, il özel idaresine ait şirket, işletme
ve iştiraklerin özelleştirilmesine karar vermek.
j) Encümen üyeleri ile
ihtisas komisyonları üyelerini seçmek.
k) İl özel idaresi tarafından
çıkarılacak yönetmelikleri kabul etmek.
l) Norm kadro çerçevesinde il
özel idaresinin ve bağlı kuruluşlarının kadrolarının ihdas, iptal ve
değiştirilmesine karar vermek.
m) Yurt içindeki ve yurt
dışındaki mahallî idareler ve mahallî idare birlikleriyle karşılıklı işbirliği
yapılmasına karar vermek.
n) Diğer mahallî idarelerle
birlik kurulmasına, kurulmuş birliklere katılmaya veya ayrılmaya karar
vermek.
o) İl özel idaresine
kanunlarla verilen görev ve hizmetler dışında kalan ve ilgililerin isteğine
bağlı hizmetler için uygulanacak ücret tarifesini
belirlemek.
Meclis
başkanlık divanı
MADDE
11. - İl genel
meclisi, seçim sonuçlarının ilânını izleyen beşinci gün kendiliğinden toplanır.
Bu toplantıda meclise en yaşlı üye başkanlık eder. Meclis, bu toplantıda,
üyeleri arasından ve gizli oyla meclis başkanını, meclis birinci ve ikinci
başkan vekillerini, ikisi yedek olmak üzere dört kâtip üyeyi ilk iki yıl için
görev yapmak üzere seçer. İlk iki yıldan sonra seçilecek başkanlık divanı,
yapılacak ilk mahallî idareler seçimlerine kadar görev
yapar.
Meclis başkanlık divanı
seçimi üç gün içinde tamamlanır.
Meclis başkanlığı ve
başkanlık divanında boşalma olması durumunda, kalan süreyi tamamlamak üzere,
yenisi seçilir.
İl genel meclisine meclis
başkanı, bulunmaması durumunda meclis birinci başkan vekili, onun da bulunmaması
durumunda ikinci başkan vekili başkanlık eder.
Meclis başkanı, meclis
çalışmalarında düzeni sağlamakla yükümlüdür.
İl genel meclisinin
çalışmalarına ilişkin esas ve usuller İçişleri Bakanlığı tarafından çıkarılacak
yönetmelikle düzenlenir.
Meclis
toplantısı
MADDE
12.- İl genel meclisi, il genel meclisince belirlenecek bir
aylık tatil hariç her ayın ilk haftası meclis tarafından önceden belirlenen
günde mutat toplantı yerinde toplanır. Kasım ayı toplantısı dönem başı
toplantısıdır.
Bütçe görüşmesine
rastlayan toplantı süresi en çok yirmi gün, diğer toplantıların süresi en çok
beş gündür.
Mutat toplantı yeri
dışında toplanılmasının zorunlu olduğu durumda üyelere ve valiye önceden bilgi
vermek kaydıyla meclis başkanının belirlediği yerde toplantı yapılır. Ayrıca,
toplantının yeri ve zamanı mutat usullerle halka
duyurulur.
İl genel meclisinin
toplantıları açıktır. Meclis başkanı veya üyelerden herhangi birinin gerekçeli
önerisi üzerine, toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla kapalı oturum
yapılmasına karar verilebilir. Salt çoğunluk belli bir sayının yarısından
az olmayan çoğunluğu ifade
eder.
İl genel meclisi
görüşmeleri görevlilerce tutanağa geçirilir, tutanak başkan ve kâtip üyeler
tarafından imzalanır. Toplantılar, meclisin kararıyla sesli veya görüntülü
cihazlarla da kaydedilebilir.
Özel idare teşkilatı
ve ildeki kamu kurum ve kuruluşlarının birim amirleri gündemdeki konularla
ilgili olarak meclis toplantılarına davet edilebilir ve bilgi
alınabilir.
Gündem
MADDE
13. - Gündem, meclis
başkanı tarafından belirlenir ve üyelere en az üç gün önceden bildirilir.
Valinin önerdiği hususlar gündeme alınır. Gündem, çeşitli yollarla da halka
duyurulur.
İl genel meclisi üyeleri de
il özel idaresine ait işlerle ilgili konuların gündeme alınmasını önerebilir.
Öneri, toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla kabul edildiği takdirde gündeme
alınır.
Toplantı
ve karar yeter sayısı
MADDE
14.- İl genel meclisi, üye tam sayısının salt çoğunluğuyla
toplanır ve katılanların salt çoğunluğuyla karar verir. Ancak, karar yeter
sayısı, üye tam sayısının dörtte birinden az olamaz. Oylamada eşitlik çıkması
durumunda meclis başkanının bulunduğu taraf çoğunluk sayılır. Gizli oylamalarda
eşitlik çıkması durumunda oylama tekrarlanır, eşitliğin bozulmaması durumunda
meclis başkanı tarafından kur'a çekilir.
Meclisin
toplanmasında, üye tam sayısının salt çoğunluğu sağlanamadığı takdirde, başkan,
gün ve saatini tespit ederek en geç üç gün içinde toplanmak üzere meclisi tatil
eder. Gelecek toplantı, üye tam sayısının dörtte birinden az olmayan üye sayısı
ile yapılır.
Görüşmeler sırasında
başkan veya üyelerden birinin isteği üzerine yapılacak yoklamada karar yeter
sayısının bulunmadığı anlaşılırsa, ikinci fıkradaki hükümler
uygulanır.
Üyeler oylarını
bizzat kullanır. Gizli oy kullanmaya fizikî bakımdan engelli üyeler, tayin
edecekleri kişi eliyle oy kullanabilir.
Oylama; gizli,
işaretle veya ad okunarak yapılır. Oy verme kabul, ret veya çekimser şeklinde
olur.
Kararlar, meclis
başkanı ve kâtip üyeler tarafından imzalanır ve bir sonraki toplantıda üyelere
dağıtılır.
Meclis
kararlarının kesinleşmesi
MADDE
15. - İl genel meclisi
tarafından alınan kararların tam metni, en geç beş gün içinde valiye gönderilir.
Vali, hukuka aykırı gördüğü kararları, yedi gün içinde gerekçesini de belirterek
yeniden görüşülmek üzere il genel meclisine iade edebilir. Valiye gönderilmeyen
meclis kararları yürürlüğe girmez.
Yeniden görüşülmesi
istenilmeyen kararlar ile yeniden görüşülmesi istenip de il genel meclisi üye
tam sayısının salt çoğunluğuyla ısrar edilen kararlar
kesinleşir.
Vali, meclisin ısrarı
ile kesinleşen kararlar aleyhine on
gün içinde idarî yargıya başvurabilir.
Kesinleşen il genel meclisi
karar özetleri toplantıyı izleyen en geç yedi gün içinde çeşitli yollarla halka
duyurulur.
İhtisas
komisyonları
MADDE
16.- İl genel meclisi, her dönem başı toplantısında, üyeleri
arasından seçilecek en az üç, en çok beş kişiden oluşan ihtisas komisyonları
kurabilir. Plân ve Bütçe ile İmar ve Bayındırlık komisyonları en çok yedi
kişiden meydana gelir.
İhtisas
komisyonları, her siyasî parti grubunun ve bağımsız üyelerin il genel
meclisindeki üye sayısının meclis üye tam sayısına oranlanması suretiyle
oluşturulur. Eğitim, kültür ve sosyal hizmetler komisyonu, imar ve bayındırlık
komisyonu, çevre ve sağlık komisyonu ile plân ve bütçe komisyonu kurulması
zorunludur.
İmar ve bayındırlık
komisyonu dışındaki komisyonların çalışma süreleri meclisin toplantı süresiyle
sınırlıdır. Meclis toplantısını müteakip imar ve bayındırlık komisyonu en fazla on iş
günü, diğer komisyonlar ise beş iş günü toplanarak kendisine havale edilen
işleri sonuçlandırır. Rapor bu sürenin sonunda meclise sunulmadığı takdirde,
konu meclis başkanı tarafından doğrudan gündeme alınır.
Kaymakamlar ve
ildeki kamu kuruluşlarının amirleri ve
ildeki kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, üniversite ve
sendikalar ile gündemdeki konularla ilgili köy ve mahalle muhtarları ile sivil
toplum örgütlerinin temsilcileri, oy hakkı olmaksızın kendi görev ve faaliyet
alanlarına giren konuların görüşüldüğü ihtisas komisyonu toplantılarına
katılabilir ve görüş bildirebilir.
İhtisas
komisyonlarının görev alanına giren işler bu komisyonlarda görüşüldükten sonra
il genel meclisinde karara bağlanır.
Komisyon
çalışmalarında uzman kişilerden yararlanılabilir.
Komisyon raporları
alenîdir, çeşitli yollarla halka duyurulur ve isteyenlere il genel meclisi
tarafından belirlenecek bedel karşılığında verilir.
Denetim
komisyonu
MADDE
17.- İl genel meclisi, her yılın ocak ayında yapılacak
toplantısında il özel idaresinin bir önceki yıl gelir ve giderleri ile hesap ve
işlemlerinin denetimi için kendi üyeleri arasından gizli oyla ve üye sayısı
üçten az, beşten çok olmamak üzere bir denetim komisyonu oluşturur. Komisyon,
her siyasî parti grubunun ve bağımsız üyelerin il genel meclisindeki üye
sayısının meclis üye tam sayısına oranlanması suretiyle oluşur.
Komisyon, vali
tarafından il özel idare binası içinde belirlenen yerde çalışır ve
çalışmalarında uzman kişi ve kuruluşlardan yararlanabileceği gibi valinin
onayıyla kamu kuruluşları personelinden de yararlanabilir. Komisyon tarafından
istenen bilgi ve belgelerin iade edilmek üzere verilmesi zorunludur.
Komisyon,
çalışmasını şubat ayı sonuna kadar tamamlar ve buna ilişkin raporunu, izleyen
ayın onbeşine kadar meclis başkanlığına sunar.
Konusu suç teşkil eden
hususlarla ilgili olarak meclis başkanlığı tarafından yetkili mercilere suç
duyurusunda bulunulur.
Meclisin
bilgi edinme ve denetim yolları
MADDE
18. - İl genel meclisi
soru, genel görüşme ve faaliyet raporunu değerlendirme yollarıyla bilgi edinme
ve denetim yetkisini kullanır.
Meclis üyeleri, meclis
başkanlığına önerge vererek il özel idaresi işleriyle ilgili konularda sözlü
veya yazılı soru sorabilir. Soru, vali veya görevlendireceği kişi tarafından
sözlü veya yazılı olarak cevaplandırılır.
İl genel meclisi üyelerinin
en az üçte biri, meclis başkanlığına istekte bulunarak il özel idaresinin
işleriyle ilgili bir konuda mecliste genel görüşme açılmasını isteyebilir. Bu
istek, meclis tarafından kabul edildiği takdirde gündeme
alınır.
Vali, mart ayı toplantısında
bir önceki yıla ait faaliyet raporunu meclise
sunar.
Faaliyet raporundaki
açıklamalar, meclis üye tam sayısının dörtte üç çoğunluğuyla yeterli görülmezse,
yetersizlik kararıyla görüşmeleri kapsayan tutanak, meclis başkanı tarafından
gereği yapılmak üzere İçişleri Bakanlığına
gönderilir.
Başkan
ve meclis üyelerinin görüşmelere katılamayacağı
durumlar
MADDE
19.- İl genel meclisi başkanı ve üyeleri, münhasıran
kendileriyle veya ikinci derece dahil kan, kayın hısımları ve evlatlıkları ile
ilgili işlerin görüşüldüğü meclis toplantılarına katılamazlar.
Meclis
üyelerinin yükümlülükleri
MADDE
20.- İl genel meclisi üyeleri, görevleri süresince ve
görevlerinin sona ermesinden itibaren iki yıl süreyle il özel idaresi ve bağlı
kuruluşlarına karşı doğrudan doğruya veya dolaylı olarak taahhüde giremez,
komisyonculuk ve temsilcilik yapamaz.
Meclis
üyeliğinin sona ermesi
MADDE
21.- İl genel meclisi üyeliği, ölüm ve istifa durumunda
kendiliğinden sona erer.
Özürsüz veya izinsiz
olarak arka arkaya üç birleşim günü veya bir yıl içinde yapılan toplantıların
yarısına katılmayan üyenin üyeliğinin düşmesine, savunması alındıktan sonra üye
tam sayısının salt çoğunluğuyla karar verilir.
İl genel meclisi
üyeliğine seçilme yeterliliğinin kaybedilmesi durumunda, valinin bildirmesi
üzerine Danıştay tarafından üyeliğin düşmesine karar
verilir.
Meclisin
feshi
MADDE
22.- İl genel meclisi;
a) Kendisine kanunla
verilen görevleri süresi içinde yapmayı ihmal eder ve bu durum il özel idaresine
ait işleri aksatırsa,
b) İl özel idaresine
verilen görevlerle ilgisi olmayan siyasî konularda karar
alırsa,
İçişleri
Bakanlığının bildirisi üzerine Danıştayın kararı ile
feshedilir.
İçişleri Bakanlığı
gerekli gördüğü takdirde meclisin feshine dair bildiri ile birlikte karar
verilinceye kadar meclis toplantılarının ertelenmesini de ister. Danıştay,
toplantıların ertelenmesi hususunu en geç bir ay içinde karara
bağlar.
Bu şekilde
feshedilen meclisin yerine seçilen meclis, kalan süreyi tamamlar.
Boşalan
meclisin görevinin yerine getirilmesi
MADDE
23.- İl genel meclisinin;
a) Danıştay
tarafından feshi veya meclis toplantılarının
ertelenmesi,
b) Yedek üyelerin
getirilmesinden sonra da meclis üye tam sayısının yarısından aşağı
düşmesi,
c) Geçici olarak
görevden uzaklaştırılması,
d) Meclis üye
tamsayısının yarıdan fazlasının tutuklanması,
Durumlarında, meclis
çalışabilir duruma gelinceye veya yeni meclis seçimi yapılıncaya kadar il genel
meclisi görevi, encümenin memur üyeleri tarafından
yürütülür.
Meclis
üyelerinin huzur hakları ve diğer sosyal
hakları
MADDE
24.- Meclis toplantılarına katıldıkları her gün için; il genel
meclisi başkanına 2600 gösterge, diğer meclis üyelerine 2200 gösterge
rakamının, memur aylıklarına
uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarda huzur hakkı
ödenir.
İl genel meclisi
üyeleri hastalıkları süresince izinli sayılır. Ayrıca mazeretleri durumunda, bir
yıl içindeki toplantı süresinin yarısını aşmamak şartıyla istekleri üzerine
meclis tarafından izin verilebilir.
İKİNCİ
BÖLÜM
İl
Encümeni
İl
encümeni
MADDE 25.
- İl encümeni valinin
başkanlığında, il genel meclisinin her yıl kendi üyeleri arasından bir yıl için
gizli oyla seçeceği beş üye ile biri malî hizmetler birim amiri olmak üzere
valinin her yıl birim amirleri arasından seçeceği beş üyeden oluşur.
Valinin katılamadığı encümen
toplantısına genel sekreter başkanlık eder.
Encümen toplantılarına
gündemdeki konularla ilgili olarak, ilgili birim amirleri vali tarafından oy
hakkı olmaksızın görüşleri alınmak üzere
çağrılabilir.
Encümenin
görev ve yetkileri
MADDE
26.- Encümenin görev ve yetkileri şunlardır:
a) Stratejik plân ve
yıllık çalışma programı ile bütçe ve kesin hesabı inceleyip il genel meclisine
görüş bildirmek.
b) Yıllık çalışma
programına alınan işlerle ilgili kamulaştırma kararlarını almak ve
uygulamak.
c) Öngörülmeyen
giderler ödeneğinin harcama yerlerini belirlemek.
d) Bütçede
fonksiyonel sınıflandırmanın ikinci düzeyleri arasında aktarma
yapmak.
e) Kanunlarda
öngörülen cezaları vermek.
f) Vergi, resim ve
harçlar dışında kalan ve miktarı beşmilyar Türk Lirasına kadar olan ihtilafların
sulhen halline karar vermek.
g) Taşınmaz mal satımına, trampa edilmesine ve tahsisine ilişkin
kararları uygulamak, süresi üç yılı geçmemek üzere kiralanmasına karar
vermek.
h) Belediye
sınırları dışındaki umuma açık yerlerin açılış ve kapanış saatlerini
belirlemek.
i) Vali tarafından
havale edilen konularda görüş bildirmek.
j) Kanunlarla
verilen diğer görevleri yapmak.
Encümen
toplantısı
MADDE 27.- Encümen, haftada
en az bir defa olmak üzere önceden belirlenen gün ve saatte toplanır. Başkan
acil durumlarda encümeni toplantıya çağırabilir.
Encümen üye tam
sayısının salt çoğunluğuyla toplanır ve katılanların salt çoğunluğuyla karar
verir. Oyların eşitliği durumunda başkanın bulunduğu taraf çoğunluk sayılır.
Çekimser oy kullanılamaz.
Encümen gündemi vali
tarafından hazırlanır. Encümen üyeleri gündem maddesi teklif
edebilir.
Encümen,
gündemindeki konuları en geç bir hafta içinde görüşüp karara
bağlar.
Alınan kararlar
başkan ve toplantıya katılan üyeler tarafından imzalanır. Karara muhalif
kalanlar gerekçelerini de açıklar.
Vali kanun, tüzük,
yönetmelik ve il genel meclisi kararlarına aykırı gördüğü encümen kararının bir
sonraki toplantıda tekrar görüşülmesini isteyebilir. Encümen, kararında ısrar
ederse karar kesinleşir. Bu takdirde, vali, kesinleşen encümen kararının
uygulanmasını durdurur ve idari
yargı mercilerine yürütmeyi durdurma talebi ile birlikte on gün içinde başvurur.
İtiraz Danıştayca en geç altmış gün içinde karara
bağlanır.
Encümen başkan ve
üyeleri, münhasıran kendileri, ikinci derece dahil kan ve kayın hısımları ve
evlatlıkları ile ilgili işlerin görüşüldüğü encümen toplantılarına
katılamazlar.
Encümen
üyelerine verilecek ödenek
MADDE
28.- Encümen başkanına 14000, üyelerine 12000 gösterge
rakamının Devlet memurları için belirlenen aylık katsayı ile çarpımı sonucu
bulunacak miktarda aylık brüt ödenek verilir. Encümenin memur üyelerine encümen
üyeleri için belirlenen gösterge rakamının yarısı ödenir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Vali
Vali
MADDE
29.- Vali, il özel idaresinin başı ve tüzel kişiliğinin
temsilcisidir.
Valinin
görev ve yetkileri
MADDE
30.- Valinin görev ve yetkileri şunlardır:
a) İl özel idaresi
teşkilâtının en üst amiri olarak il özel idaresi teşkilâtını sevk ve idare
etmek, il özel idaresinin hak ve menfaatlerini
korumak.
b) İl özel idaresini
stratejik plâna uygun olarak yönetmek, il özel idaresinin kurumsal
stratejilerini oluşturmak, bu stratejilere uygun olarak bütçeyi, il özel idaresi
faaliyetlerinin ve personelinin performans ölçütlerini hazırlamak ve uygulamak,
izlemek ve değerlendirmek, bunlarla ilgili raporları meclise
sunmak.
c) İl özel idaresini
Devlet dairelerinde ve törenlerde, davacı veya davalı olarak da yargı
yerlerinde temsil etmek veya vekil
tayin etmek.
d) İl encümenine
başkanlık etmek.
e) İl özel
idaresinin taşınır ve taşınmaz mallarını idare
etmek.
f) İl özel
idaresinin gelir ve alacaklarını takip ve tahsil
etmek.
g) Yetkili
organların kararını almak şartıyla sözleşme yapmak.
h) İl genel meclisi
ve encümen kararlarını uygulamak.
i) Bütçeyi
uygulamak, bütçede meclis ve encümenin yetkisi dışında kalan aktarmaları yapmak.
j) İl özel idaresi
personelini atamak.
k) İl özel idaresi,
bağlı kuruluşlarını ve işletmelerini denetlemek.
l) Şartsız bağışları
kabul etmek.
m) İl halkının
huzur, esenlik, sağlık ve mutluluğu için gereken önlemleri
almak.
n) Bütçede yoksul ve
muhtaçlar için ayrılan ödeneği kullanmak.
o) Kanunlarla il
özel idaresine verilen ve il genel meclisi veya il encümeni kararını
gerektirmeyen görevleri yapmak ve yetkileri
kullanmak.
Stratejik
plân ve performans plânı
MADDE
31.- Vali, mahallî idareler genel seçimlerinden itibaren altı
ay içinde; kalkınma plân ve programları ile varsa bölge plânına uygun olarak
stratejik plân ve ilgili olduğu yıl başından önce de yıllık performans plânı
hazırlayıp il genel meclisine sunar.
Stratejik plân,
varsa üniversiteler ve meslek odaları ile konuyla ilgili sivil toplum
örgütlerinin görüşleri alınarak hazırlanır ve il genel meclisinde kabul
edildikten sonra yürürlüğe girer.
Stratejik plân ve
performans plânı bütçenin hazırlanmasına esas teşkil eder ve il genel meclisinde
bütçeden önce görüşülerek kabul edilir.
Yetki
devri
MADDE
32.- Vali, görev ve yetkilerinden bir kısmını uygun gördüğü
takdirde, yöneticilik sıfatı bulunan il özel idaresi görevlileri ile ilçelerde
kaymakamlara devredebilir.
İhtilaf
halinde temsil yetkisinin devri
MADDE
33.- Vali ile birinci ve ikinci derecedeki kan ve kayın
hısımlarının il özel idaresi ile ihtilâflı olduğu durumlarda, dava açılması ve
bu davada il özel idaresinin temsili, meclis başkanı, bulunmadığı takdirde
başkan vekili veya bunların yetkilendireceği kişiler tarafından yerine
getirilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Organlara İlişkin Ortak
Hükümler
Görevden
uzaklaştırma
MADDE
34.- Görevleriyle ilgili bir suç nedeniyle haklarında
soruşturma veya kovuşturma açılan il özel idaresi organları veya bu organların
üyeleri, geçici bir önlem olarak kesin hükme kadar görevden
uzaklaştırılabilir.
Görevden
uzaklaştırma önlemi iki ayda bir gözden geçirilir. Devamında kamu yararı
bakımından yarar görülmeyen görevden uzaklaştırma önlemi
kaldırılır.
Soruşturma veya
kovuşturma sebebiyle görevden uzaklaştırılan il özel idaresi organları veya bu
organların üyeleri hakkında; 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin
Yargılanması Hakkında Kanuna göre soruşturma izni verilmemesi, takipsizlik, kamu
davasının düşmesi veya beraat kararı verilmesi, davanın genel af ile ortadan
kaldırılması veya görevden düşürülmeyi gerektirmeyen bir suçla mahkûm olunması
durumunda görevden uzaklaştırma önlemi kaldırılır.
İl
Özel İdaresi Teşkilâtı
MADDE
35. - İl özel idaresi
teşkilatı; genel sekreterlik, malî işler, sağlık, tarım, imar, insan
kaynakları, hukuk işleri birimlerinden oluşur. İlin nüfusu, fiziki ve coğrafi yapısı, ekonomik, sosyal,
kültürel özellikleri ile gelişme potansiyeli dikkate alınarak norm kadro
sistemine ve ihtiyaca göre oluşturulacak diğer birimlerin kurulması,
kaldırılması veya birleştirilmesi il genel meclisinin kararıyla olur. Bu
birimler büyükşehir belediyesi olan illerde daire başkanlığı ve müdürlük, diğer
illerde müdürlük şeklinde kurulur.
Genel sekreter, il özel
idaresi hizmetlerini vali adına ve onun emirleri yönünde, mevzuat hükümlerine,
il genel meclisi ve il encümeni kararlarına, il özel idaresinin amaç ve
politikalarına, stratejik plan ve yıllık çalışma programına göre düzenler ve
yürütür. Bu amaçla il özel idaresi kuruluşlarına gereken emirleri verir ve
bunların uygulanmasını gözetir ve sağlar.
Genel sekreter yukarıda
belirtilen hizmetlerin yürütülmesinden valiye karşı
sorumludur.
Toplam nüfusu 3.000.000'a
kadar olan illerde, ihtiyaca göre en fazla iki, nüfusu bunun üzerinde olan
illerde en fazla dört genel sekreter yardımcılığı kadrosu ihdas
edilebilir.
İlçelerde, özel idare
işlerini yürütmek amacıyla kaymakama bağlı ilçe özel idare teşkilâtı
oluşturulabilir.
Norm
kadro ve personel istihdamı
MADDE
36.- Norm kadro ilke ve standartları İçişleri Bakanlığı ve
Devlet Personel Başkanlığı tarafından müştereken belirlenir. Bu ilke ve
standartlar çerçevesinde norm kadro çalışmasını il özel idaresi yapar veya
yaptırır.
İl özel idaresi
personeli, vali tarafından atanır ve ilk toplantıda il genel meclisinin
bilgisine sunulur.
İl özel idareleri,
norm kadro unvan ve sayıları dahilinde olmak kaydıyla, çevre, sağlık,
veterinerlik, teknik, hukuk, sosyal ve ekonomi, kültür ve sanat, bilişim ve
iletişim, plânlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında;
tabip, uzman tabip, veteriner, avukat, mühendis, çözümleyici ve programcı,
mimar, ebe, hemşire, teknisyen ve tekniker gibi ihtiyaç duydukları uzman ve
teknik personeli, sözleşme ile çalıştırabilir. Bu şekilde sözleşmeli olarak
çalıştırılacakların, yürütecekleri hizmete ilişkin nitelikleri taşımaları
şarttır. Sözleşmeli personel eliyle yürütülen hizmetlere ilişkin boş kadrolara
ayrıca atama yapılamaz.
Üçüncü fıkra hükmü
uyarınca istihdam edileceklerin
ücret miktarları, yılları Bütçe Kanununda belirlenecek ücret tavanını aşmamak
üzere Bakanlar Kurulu tarafından belirlenen sınırlar içerisinde il genel meclisi
tarafından belirlenir. Bu şekilde çalıştırılacaklara her ne ad altında olursa
olsun sözleşme ücreti dışında herhangi bir ödeme yapılamaz ve ücret mahiyetinde
aynî ya da nakdî menfaat temin edilemez. Söz konusu personel hakkında bu Kanunda
hüküm bulunmayan hususlarda vize
hariç 14.7.1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü
maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümler
uygulanır.
Genel Sekreterlik
kadrosuna atananlar, büyükşehir belediyesi bulunan illerde genel idare
hizmetleri sınıfına dahil bakanlık genel müdürü, diğer illerde ise genel idare
hizmetleri sınıfına dahil müstakil daire başkanı için ilgili mevzuatında
öngörülen tüm haklardan aynen yararlanırlar; bunlar valinin teklifi ve İçişleri
Bakanlığının onayı ile atanır.
Kamu kurum ve
kuruluşlarında istihdam edilmekte olan memurlar, valinin talebi, kendilerinin
isteği ve kurumlarının muvafakatiyle il özel idarelerinin birim müdürü ve üstü
yönetici kadrolarında görevlendirilebilirler. Bu şekilde görevlendirmelerde 657
sayılı Devlet Memurları Kanununun 68 inci maddesinin (B) bendinde öngörülen
şartlar dikkate alınır. İl özel idarelerinde bu şekilde istihdam edilen kamu
kurum ve kuruluşları personeli kurumlarından izinli sayılırlar. Bu personelin
görevlendirildikleri süre zarfındaki, görevlendirildikleri kadroya ait her türlü
malî hakları ile kurumları tarafından karşılanması gereken sosyal güvenlik ve
benzeri diğer hakları il özel idaresi tarafından ödenir. İzinli oldukları
müddet, terfi ve emekliliklerinde hesaba katılır ve terfi haklarını kazananlar
başkaca bir işleme lüzum kalmaksızın terfi ettirilirler. Bu şekilde
görevlendirilenler, görevlendirme süresinin sona ermesinden itibaren onbeş gün
içerisinde yazılı olarak eski kurumlarına başvurmaları halinde en geç bir ay
içerisinde kadrolarına, kadroları
kaldırılmış veya kadrolarına zorunlu sebeplerle atama yapılmış ise durumlarına
uygun bir kadroya atanırlar.
Genel sekreter
olarak atanan mülki idare amirlerinin bu görevde geçen süreleri meslekî
kıdemlerinde geçmiş sayılır. Bu şekilde atananlar genel sekreterlik görevinin
sona ermesinden itibaren bir ay içerisinde İçişleri Bakanlığı tarafından meslekî
kıdemlerine uygun görevlere atanırlar.
Sözleşmeli ve işçi
statüsünde çalışanlar hariç olmak üzere il özel idaresi memurlarına, başarı
durumlarına göre toplam memur sayısının %10’unu ve Devlet memurlarına uygulanan
aylık katsayısının 20000 gösterge rakamı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarı
geçmemek üzere, çalıştıkları sürelerle (hastalık ve yıllık izinleri dahil)
orantılı olarak, encümen kararı ile yılda en fazla iki kez ikramiye ödenebilir.
Büyükşehir belediyelerinin olduğu yerlerde bu rakam 30000 olarak
uygulanır.
DÖRDÜNCÜ
KISIM
İl Özel
İdarelerinin Denetimi
Denetimin
amacı
MADDE
37.- İl özel idarelerinin denetimi; faaliyet ve işlemlerinde
hataların önlenmesine yardımcı olmak, çalışanların ve il özel idaresi
teşkilâtının gelişmesine, yönetim ve kontrol sistemlerinin geçerli, güvenilir ve
tutarlı duruma gelmesine rehberlik etmek amacıyla; hizmetlerin süreç ve
sonuçlarını mevzuata, önceden belirlenmiş amaç ve hedeflere, performans
ölçütlerine ve kalite standartlarına göre tarafsız olarak analiz etmek,
karşılaştırmak ve ölçmek; kanıtlara dayalı olarak değerlendirmek, elde edilen
sonuçları rapor hâline getirerek ilgililere duyurmaktır.
Denetimin
kapsamı ve türleri
MADDE
38.- İl özel idarelerinde iç ve dış denetim yapılır. Denetim,
iş ve işlemlerin hukuka uygunluk, malî ve performans denetimini
kapsar.
İç ve dış denetim
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu hükümlerine göre yapılır
.
Ayrıca, il özel
idaresinin malî işlemler dışında kalan diğer idarî işlemleri, idarenin
bütünlüğüne ve kalkınma plânı ve stratejilerine uygunluğu açısından İçişleri
Bakanlığı, vali veya görevlendireceği elemanlar tarafından da
denetlenir.
İl özel idarelerine
bağlı kuruluş ve işletmeleri yukarıdaki esaslara göre
denetlenir.
Denetime ilişkin
sonuçlar kamuoyuna açıklanır ve meclisin bilgisine
sunulur.
Faaliyet
raporu
MADDE
39.- Vali, Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 41 inci
maddesinin dördüncü fıkrasında belirtilen biçimde; stratejik plân ve performans
hedeflerine göre yürütülen faaliyetleri, belirlenmiş performans ölçütlerine göre
hedef ve gerçekleşme durumu ile meydana gelen sapmaların nedenlerini açıklayan
faaliyet raporunu hazırlar.-
Faaliyet raporu mart
ayı toplantısında vali veya genel sekreter tarafından meclise sunulur. Raporun
bir örneği İçişleri Bakanlığına gönderilir ve kamuoyuna da
açıklanır.
Hizmetlerde
aksama
MADDE
40.- İl özel idaresi hizmetlerinin ciddî bir biçimde
aksatıldığının ve bu durumun halkın sağlık, huzur ve esenliğini hayatî derecede
olumsuz etkilediğinin ilgili bakanlığın talebi üzerine yetkili sulh hukuk hâkimi
tarafından belirlenmesi durumunda,
İçişleri
Bakanlığı;
a) Hizmetlerde
meydana gelen aksamanın giderilmesini, hizmetin özelliğine göre makul bir süre
vererek il özel idaresinden ister.
b) Aksama
giderilemezse, söz konusu hizmetin yerine getirilmesini o ilin valisinden ister.
Bu durumda, vali, aksaklığı öncelikle il özel idaresinin araç, gereç, personel
ve diğer kaynaklarıyla giderir. Mümkün olmadığı takdirde diğer kamu kurum ve
kuruluşlarının imkânlarını da kullanabilir. Bu nedenle ortaya çıkacak maliyet
vali tarafından İller Bankasına bildirilir ve İller Bankasınca o il özel
idaresinin müteakip ay genel bütçe vergi gelirleri tahsilâtı toplamı üzerinden
il özel idaresine ayrılan paydan valilik emrine
gönderilir.
Denetimle
ilgili diğer hükümler
MADDE
41.- Denetimin yapılması ve faaliyet raporunun hazırlanması
hususunda bu Kanunda hüküm bulunmayan durumlarda 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi
ve Kontrol Kanunu ile diğer kanunların ilgili hükümleri
uygulanır.
BEŞİNCİ
KISIM
Malî
Hükümler ve Cezalar
BİRİNCİ BÖLÜM
İl Özel İdaresinin Gelirleri ve
Giderleri
İl özel
idaresinin gelirleri
MADDE
42.- İl özel idaresinin gelirleri şunlardır:
a) Kanunlarla
gösterilen il özel idaresi vergi, resim, harç ve katılma
payları.
b) Genel bütçe vergi
gelirlerinden ayrılan paylar.
c) Genel ve özel
bütçeli idarelerden yapılacak ödemeler.
d) Taşınır ve
taşınmaz malların kira, satış ve başka suretle değerlendirilmesinden elde
edilecek gelirler.
e) İl genel meclisi
tarafından belirlenecek tarifelere göre tahsil edilecek hizmet karşılığı
ücretler.
f) Faiz ve ceza
gelirleri.
g)
Bağışlar.
h) Her türlü
girişim, iştirak ve faaliyetler karşılığı sağlanacak
gelirler.
i) Diğer
gelirler.
İl özel
idaresinin giderleri
MADDE
43.- İl özel idaresinin giderleri şunlardır:
a) İl özel idaresi
binaları, tesisleri ile araç ve malzemelerinin temini, yapımı, bakımı ve onarımı
için yapılan giderler.
b) İl özel
idaresinin personeline ve seçilmiş organlarının üyelerine ödenen maaş, ücret,
ödenek, huzur hakkı, yolluklar, hizmete ilişkin eğitim harcamaları ile diğer
giderler.
c) Her türlü alt
yapı, yapım, onarım ve bakım giderleri.
d) Vergi, resim,
harç, katılma payı, hizmet karşılığı alınacak ücretler ve diğer gelirlerin takip
ve tahsili için yapılacak giderler.
e) İl genel
meclisince belirlenecek ilkeler çerçevesinde köylere veya köylerin aralarında
kurdukları birliklere yapılacak yardımlar.
f) İl özel
idaresinin kuruluşuna katıldığı şirket, kuruluş ve birliklerle ilgili ortaklık
payı, üyelik aidatı giderleri.
g) Faiz, borçlanmaya
ilişkin diğer ödemeler ve sigorta giderleri.
h) Yoksul, muhtaç ve
kimsesizler ile özürlülere yapılacak sosyal hizmet ve yardımlar.
i) Dava takip ve
icra giderleri.
j) Temsil, tören,
ağırlama ve tanıtım giderleri.
k) Avukatlık,
danışmanlık ve denetim hizmetleri karşılığı yapılacak ödemeler.
l) Yurt içi ve yurt
dışı kamu ve özel kesim ile sivil toplum örgütleriyle birlikte yapılan ortak
hizmetler ve diğer proje giderleri.
m) Sosyo-kültürel ve
bilimsel etkinlikler için yapılan giderler.
n) Özel idare
hizmetleriyle ilgili olarak yapılan kamuoyu yoklaması ve araştırması
giderleri.
o) Doğal afet
giderleri.
p) Kanunla verilen
görevler ve hizmetlerin yürütülmesi için yapılan diğer
giderler.
İKİNCİ BÖLÜM
İl Özel İdaresi Bütçesi
İl özel
idaresi bütçesi
MADDE 44.- İlin stratejik plânına uygun olarak hazırlanan bütçe, il özel idaresinin malî yıl ve izleyen iki yıl içindeki gelir ve gider tahminlerini gösterir, g