KAMU YÖNETİMİNİN TEMEL İLKELERİ VE YENİDEN
YAPILANDIRILMASI HAKKINDA
KANUN
|
Kanun
No. 5227
|
|
Kabul
Tarihi : 15.7.2004
|
BİRİNCİ
KISIM
Kamu
Yönetiminin Amaç, İlke ve Görevleri
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç,
Kapsam, Tanımlar ve Temel İlkeler
Amaç
MADDE
1. - Bu Kanunun amacı, katılımcı,
saydam, hesap verebilir, insan hak ve özgürlüklerini esas alan bir kamu
yönetiminin oluşturulması; kamu hizmetlerinin adil, süratli, kaliteli, etkili ve
verimli bir şekilde yerine getirilmesi için merkezî idare ile mahallî idarelerin
görev, yetki ve sorumluluklarının çağdaş kamu yönetimi ilke ve uygulamaları
çerçevesinde belirlenmesi; merkezî idare teşkilâtının yeniden yapılandırılması
ve kamu hizmetlerine ilişkin temel ilke ve esasları
düzenlemektir.
Kapsam
MADDE
2. - Bu Kanun, merkezî idare ile mahallî idareleri ve bunların
bağlı, ilgili ve ilişkili kurum ve kuruluşlarını kapsar.
MADDE
3. - Bu Kanunda geçen
deyimlerden;
a) Merkezî idare: Başbakanlık
ve bakanlıklar ile bağlı kuruluşları,
b) Mahallî idare: İl özel
idaresi, belediye ve köyü,
c) Stratejik plân: Kamu kurum
ve kuruluşlarının orta ve uzun vadeli amaçlarını, temel ilke ve politikalarını,
hedef ve önceliklerini, performans ölçütlerini, bunlara ulaşmak için izlenecek
yöntemler ile kaynak dağılımlarını içeren plânı,
İfade
eder.
Kamu
yönetiminin temel amaç ve görevi
MADDE
4. - Kamu yönetiminin temel amaç ve
görevi; halkın hayatını kolaylaştırmak, huzur, güvenlik ve refahını sağlamak,
hayat kalitesini geliştirmek, kişilerin hak ve özgürlüklerini kullanmalarının
önündeki engelleri kaldırmak ve kanunlarla verilen görev ve hizmetleri yerine
getirmektir.
Kamu
yönetiminin kuruluş ve işleyişinin temel
ilkeleri
MADDE
5. - Kamu yönetiminin kuruluş ve işleyişinde esas alınacak
temel ilkeler şunlardır:
a) Kamu yönetiminin kuruluş
ve işleyişinde, idarenin bütünlüğü esastır.
b) Kamu hizmetlerinin yerine
getirilmesinde; sürekli gelişim, katılımcılık, saydamlık, hesap verebilirlik,
öngörülebilirlik, yerindelik, beyana güven ile hizmetten yararlananların ihtiyacına
ve hizmetlerin sonucuna odaklılık esas alınır.
c) Yapılacak yeni
düzenlemeler ve kurulacak birimler için düzenleyici etki analizi
yapılır.
d) Kamu hizmetlerinin yerine
getirilmesinde ve bu hizmetlerden yararlandırmada ayırımcılık; bu hizmetlerle
ilgili olarak insan hak ve özgürlüklerini kısıtlayıcı düzenleme ve uygulama
yapılamaz.
e) Görev, yetki ve
sorumluluklar, hizmetten yararlananlara en uygun ve en yakın birime
verilir.
f) Kamu hizmetlerine ilişkin
kararların alınmasında, ilgili kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve
sivil toplum örgütlerinin görüş ve önerilerinden
yararlanılır.
g) Kamu kurum ve kuruluşları,
halkın bilgi edinme hakkını kullanması için gerekli tedbirleri
alır.
h) Kamu hizmetlerinde bilgi
teknolojilerinden etkili ve yaygın şekilde
yararlanılır.
i) Kamu kurum ve kuruluşları,
insan gücü, bilgi birikimi ve maddî kaynaklarını etkili ve verimli şekilde
kullanır, bu amaçla kendi aralarında işbirliği
yapar.
j) Kamu hizmetlerinin usul ve
standartları belirlenerek, hizmetten yararlananların bunları önceden bilmesi
sağlanır. Kamu kurum ve kuruluşlarının yöneticileri, hizmetlerin bu standartlara
uygun şekilde yerine getirilmesinden ve hizmetten yararlananların ihtiyacına
uygunluğunu sağlamaktan sorumludur.
k) Kamu kurum ve
kuruluşlarınca, gerçek ve tüzel kişilerden, sadece hizmet usul ve
standartlarında öngörülen bilgi ve belgeler istenebilir. Bilgi ve belge istemine
ilişkin usul ve standartlar; etkililiği, verimliliği ve basitleştirmeyi sağlamak
amacıyla düzenli olarak gözden geçirilir.
1) Kamu kurum ve kuruluşları,
kanunlarla kendilerine açıkça görev olarak verilmeyen ve kuruluşun amacıyla
doğrudan ilgili olmayan alanlarda işletme kuramaz, mal ve hizmet üretimi
yapamaz, bu amaçla personel, bina, araç, gereç ve kaynak tahsis
edemez.
Merkezî
İdarenin ve Mahallî İdarelerin
Yetki,
Görev ve Sorumlulukları
Merkezî
idarenin genel yetkileri
MADDE
6. - Merkezî idarenin kamu
hizmetleri ile ilgili yetki ve sorumlulukları şunlardır:
a) Kamu hizmetlerine ilişkin
ulusal düzeyde genel ilke ve politikalar, amaç ve hedefler ile standartları
belirlemek.
b) Kamu hizmetlerinin hukuka,
belirlenen politika ve standartlara uygunluğunu izlemek, değerlendirmek ve
denetlemek.
c) Hizmetlerin verimli ve
merkezî idare ile mahallî idareler arasında koordinasyon içerisinde yerine
getirilmesini sağlamak.
d) Kamu kurum ve kuruluşları
ile özel sektör, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve sivil toplum
örgütleri arasında iletişim ve işbirliğini sağlayıcı mekanizmalar oluşturmak,
hizmet ve işlev kapasitelerini geliştirmek.
e) Kamu hizmetlerini uygun
ölçek ve nitelikte olmak üzere merkezde, gerekli durumlarda yetki genişliği
ilkesi çerçevesinde taşrada ve yurt dışında örgütlenerek yerine
getirmek.
f) Mahallî idareler ve hizmet
yönünden yerinden yönetim kuruluşları üzerinde kanunlarla öngörülen idarî
vesayet yetkisini kullanmak.
Merkezî
idare tarafından yürütülecek
görev ve
hizmetler
MADDE 7. - Merkezî idare tarafından yürütülecek görev ve hizmetler
şunlardır:
a) Adalet,
savunma, güvenlik, istihbarat, dış ilişkiler ve dış politikaya ilişkin görev ve
hizmetler.
b) Maliye, hazine, dış
ticaret, gümrük hizmetleri ile piyasalara ilişkin düzenleme görev ve
hizmetleri.
c) Ulusal düzeyde ekonomik,
sosyal ve fizikî plânları hazırlamaya, bölgeler arasındaki gelişmişlik
farklılıklarını gidermeye yönelik program ve projelerin uygulanmasını sağlamaya
ilişkin görev ve hizmetler.
d) Millî eğitimle ilgili
görev ve hizmetler.
e) Diyanetle ilgili görev ve
hizmetler.
f) Sosyal güvenlikle ilgili
görev ve hizmetler.
g) Tapu ve kadastro, nüfus ve
vatandaşlıkla ilgili görev ve hizmetler.
h) Acil durum yönetimi ve
sivil savunma ile ilgili ulusal düzeyde yapılması gereken görev ve
hizmetler.
i) Vakıflarla ilgili görev ve
hizmetler.
j) Mahallî idarelere teknik
ve malî yardımda bulunma, rehberlik yapma ve eğitim desteği sağlama görev ve
hizmetleri.
k) Kanunlarla münhasıran
merkezî idare tarafından yerine getirilmesi öngörülen ulusal nitelikli veya
birden çok ili kapsayan diğer görev ve hizmetler.
Mahallî
idarelerin görev, yetki ve sorumlulukları
MADDE
8. - Mahallî müşterek ihtiyaçlara
ilişkin her türlü görev, yetki ve sorumluluklar ile hizmetler mahallî idareler
tarafından yerine getirilir.
Mahallî idareler görev, yetki
ve sorumluluk alanlarına giren hizmetleri, idarenin bütünlüğüne, kanunlarla
belirlenen esas ve usullere, kalkınma plânının ilke ve hedeflerine, kendi
stratejilerine, amaç ve hedeflerine, performans ölçütlerine uygun olarak
yürütür.
Mahalli idarelerin kanunlarla
verilen temel görev ve hizmetleri ciddi şekilde aksatması ve bu durumun halkın
sağlık, huzur ve esenliğini önemli ölçüde olumsuz etkilemesi durumunda,
aksamanın boyutu ile ölçülü olmak kaydıyla, ilgili merkezî idare kuruluşunun
talebi üzerine İçişleri Bakanlığı bu aksaklıkların giderilmesi için kanunlarda
öngörülen tedbirleri alır.
Merkezî
idare ile mahallî idareler
arasındaki ilişkiler
MADDE 9.
- Merkezî idare tarafından
yürütülmesi öngörülen hizmetlerden il ve ilçelerde yapılması gerekenlerin,
kanunlarda belirtilen istisnalar dışında, valilik ve kaymakamlıklar tarafından
gerçekleştirilmesi esastır.
Merkezi idare, mahalli
idarelerin sorumluluk alanlarına giren görev ve hizmetler için mahallî düzeyde
teşkilât kuramaz, doğrudan ihale ve harcama
yapamaz.
Merkezî idarenin görevleri
arasında sayılan hizmetlere ait yatırımlardan ilgili bakanlıkça uygun
görülenler, mahallî idareler eliyle de gerçekleştirilebilir. Bu yatırımlara ait
ödenekler, ilgili kuruluş tarafından o mahallî idare bütçesine aktarılır. Bu
ödenekler başka amaçla kullanılamaz.
Merkezî idare, desteklemek ve
geliştirmek istediği hizmetleri, proje bazında gerekli kaynaklarını ilgili
mahallî idarelere aktarmak suretiyle onlarla işbirliği içinde
yürütebilir.
Mahallî idareler,
yatırımlarını, yetkili organlarının kararıyla ve bedeli mukabilinde başka
mahallî idarelere veya merkezî idare kuruluşlarına yaptırabilir. Mahallî
idareler, diğer kamu kurum ve kuruluşları ile işbirliği içinde ortak yatırım
yapabilir.
Mahallî idarelerin görev,
yetki ve sorumluluk alanlarına giren konularda çıkarılacak tüzük, yönetmelik ve
benzeri düzenlemelerde, mahallî idarelerin yetkilerini kısıtlayıcı, mahallî
hizmetleri zayıflatıcı ve yerinden yönetim ilkesine aykırı hükümler
konulamaz.
Malî
kaynak dağılımı
MADDE 10.
- Mahallî idarelere yetki, görev ve
sorumluluklarıyla orantılı gelir kaynakları sağlanır. Mahallî idarelere genel
bütçe vergi gelirleri tahsilatından pay ayrılır. Payların ayrılmasına,
dağıtımına ve bu paylardan yapılacak kesintilere ilişkin usul ve esaslar kanunla
düzenlenir.
Kamu
hizmetlerinin gördürülmesi
MADDE 11.
- Kamu hizmetlerinin daha etkili ve
verimli olarak yerine getirilebilmesi amacıyla, merkezî idare ile mahallî
idareler, kendilerine ait hizmetlerden kanunlarda öngörülenleri, ilgileri
itibariyle üniversitelere, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına,
hizmet birliklerine, özel sektöre ve alanında uzmanlaşmış sivil toplum
örgütlerine gördürebilir. Bu durumda idarenin sorumluluğuna ilişkin hükümler
saklıdır.
İKİNCİ
KISIM
Bakanlıklar
ile Bağlı ve İlgili Kuruluşların
Teşkilâtlanmasına
İlişkin
Esas ve Usuller
BİRİNCİ
BÖLÜM
Bakanlıklar ile Bağlı ve İlgili
Kuruluşların
Teşkilâtlanması
MADDE 12.
- Bakanlıklar ile bağlı ve ilgili
kuruluşların kuruluş ve teşkilâtlanmasına ilişkin ilke ve esaslar
şunlardır:
a) Görev
ve yetkilerin tespiti ile teşkilâtlanmada, idarenin bütünlüğü ilkesi esas
alınır.
b) Bakanlıklar ile bağlı ve
ilgili kuruluşların teşkilâtlanmasında etkili ve verimli bir yapı kurulması
amacıyla, kurum ve kuruluşların görev, yetki ve sorumlulukları tanımlanır.
Benzer nitelikteki hizmet ve görevler birden fazla kurum ve kuruluşa
verilemez.
c) Bakanlıklar ile bağlı ve
ilgili kuruluşlar, stratejik plânlarına, yıllık amaç ve hedeflerine bağlı olarak
teşkilât yapısını, hizmet kalite standartlarını, yönetim ve hizmet süreçlerini
sürekli geliştirici tedbirleri alır.
MADDE 13.
- Bakanlar Kurulu, Başbakan ve
bakanlardan oluşur. Başbakan, Bakanlar Kurulunun başkanı ve Başbakanlık
teşkilâtının en üst amiridir
Başbakana yardımcı olmak ve
Başbakan tarafından verilecek görevleri yerine getirmek amacıyla sayıları sekizi
geçmemek üzere Devlet Bakanı atanabilir. Başbakana yardımcı olmak ve bakanlıklar
arasında koordinasyonu sağlamak üzere en çok üç bakan Başbakan Yardımcısı olarak
görevlendirilebilir.
Başbakan yardımcıları ile
Devlet bakanlarının danışma ve büro hizmetlerini yürütecek personele ait
kadrolar Başbakanlık kadro cetvelinde gösterilir.
Bakanların
görev, yetki ve sorumluluğu
MADDE 14.
- Bakan, bakanlık kuruluşunun en
üst amiri olup, bakanlık icraatından ve emri altındakilerin faaliyet ve
işlemlerinden sorumludur. Her bakan aşağıdaki görev, yetki ve sorumluluğa
sahiptir:
a)
Bakanlığını Anayasaya, kanunlara, hükümet programına ve Bakanlar Kurulunca
belirlenen politika ve stratejilere uygun olarak
yönetir.
b) Bakanlığı ile bakanlığına
bağlı ve ilgili kuruluşların görev alanına giren hususlarda politika ve
stratejiler geliştirir, bunlara uygun olarak yıllık amaç ve hedefler oluşturur,
performans ölçütleri belirler, bakanlık bütçesini hazırlar, gerekli yasal ve
idarî düzenleme çalışmalarını yapar. Belirlenen stratejiler, amaçlar ve
performans ölçütleri doğrultusunda uygulamayı koordine eder, izler ve
değerlendirir.
c) Bakanlığı ile bakanlığına
bağlı ve ilgili kuruluşların faaliyetlerini, işlemlerini denetler, yönetim
sistemlerini gözden geçirir, kurumun yapısı ve yönetim süreçlerinin etkililiğini
gözetir, yönetimin geliştirilmesini sağlar.
d) Faaliyet alanına giren
konularda diğer bakanlıklar, kamu kurum ve kuruluşları ile işbirliği ve
koordinasyonu sağlar.
MADDE 15.
- Müsteşar, bakandan sonra gelen en
üst düzey kamu görevlisi olup bakanlık hizmetlerini, bakan adına ve onun emir ve
yönlendirmesi doğrultusunda, mevzuat hükümlerine, bakanlığın amaç ve
politikalarına, stratejik plânına uygun olarak düzenler ve yürütür. Bu amaçla,
bakanlık kuruluşlarına gereken emirleri verir ve bunların uygulanmasını gözetir
ve sağlar.
Müsteşar yukarıda belirtilen
hizmetlerin yürütülmesinden bakana karşı
sorumludur.
Bakanlıklar
MADDE 16.
- Bakanlıklar merkez ve taşra
teşkilâtından oluşur. Ancak, ekli (I) sayılı cetvelde sayılan bakanlıklardan
ekli (II) sayılı cetvelde gösterilenler taşra teşkilâtı
kuramaz.
Bakanlık
merkez teşkilâtı kurulmasına ilişkin esas ve
usuller
MADDE 17.
- Bakanlıkların merkez teşkilâtının
kurulmasında aşağıdaki esas ve usuller uygulanır:
a) Ana
hizmet, danışma ve yardımcı hizmet birimlerinin kurulması, kaldırılması, görev,
yetki ve sorumlulukları kanunla düzenlenir.
b) Bağlı ve ilgili kuruluşlar
eliyle yürütülen hizmetler için bakanlık merkez teşkilâtında ayrıca birim
kurulamaz.
c) Bakanlık merkez
teşkilâtında 28 inci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde
gösterilenler dışında hiyerarşik kademe teşkil edilemez. Ancak, birim ve
personel sayısı dikkate alınarak bakanlıklardan sadece merkez teşkilâtı
bulunanlar ile müsteşarlık şeklinde kurulan bağlı kuruluşlarda en çok üç; diğer
bakanlıklarda en çok beş müsteşar yardımcılığı; başkanlık ve genel müdürlük
şeklinde kurulan bağlı kuruluşlarda en çok üç başkan yardımcılığı ve genel müdür
yardımcılığı kadrosu ihdas edilebilir.
Bakanlık
merkez
teşkilâtı
MADDE
18. - Bakanlık merkez teşkilâtı,
bakanlığın sorumlu olduğu hizmetlerin yürütülmesi; bu hizmetlerle ilgili
politika, standart ve hedeflerin belirlenmesi; plânlama, koordinasyon ve
denetimin sağlanması; eğitim, izleme ve değerlendirme görevlerinin yerine
getirilmesi amacıyla aşağıdaki birimlerden meydana gelecek şekilde
düzenlenir:
a)
Bakanlıkların hizmet ve görev alanlarına giren faaliyetlerini yürüten ana hizmet
birimleri.
b) Bakana ve ana hizmet
birimleri ile bağlı ve ilgili kuruluşlara teknik, plânlama,
araştırma-geliştirme, hukukî ve malî konularda yardımcı olan danışma
birimleri.
c) İnsan kaynakları ve destek
hizmetlerini yerine getiren yardımcı hizmet
birimleri.
İçişleri, Maliye, Millî
Eğitim, Sağlık ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik bakanlıklarında, temel görev ve
hizmetlerin bir gereği olarak, kurum dışı işyeri, mükellef veya üçüncü kişi ve
kuruluşlar ile mahallî idarelere yönelik olmak üzere, kuruluş kanunlarında
belirtilmek şartıyla ana hizmet birimi şeklinde rehberlik ve denetim birimi
oluşturulabilir. Hâkim ve savcıların denetimi için öngörülen hükümler
saklıdır.
Bakanlık
ana hizmet birimleri
MADDE
19. - Bakanlıkların sorumlu
oldukları temel hizmet ve görevler, merkez teşkilâtı bünyesinde kurulan ana
hizmet birimleri tarafından yerine getirilir.
Bakanlık
danışma birimleri
MADDE
20. - Bakanlık merkez teşkilâtında ihtiyaca göre aşağıdaki
danışma birimleri kurulabilir:
a) Strateji Geliştirme
Başkanlığı.
b) Hukuk
Müşavirliği.
c) Basın ve Halkla İlişkiler
Müşavirliği.
Gerekli görülen hallerde 33
üncü maddede öngörülen esaslar dahilinde bakanlık müşavirliği kadrosu ihdas
edilebilir.
Bağlı kuruluşların merkez
teşkilâtında ihtiyaca göre Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı, Hukuk
Müşavirliği ile Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği
kurulabilir.
Bakanlık
yardımcı hizmet birimleri
MADDE 21.
- Bakanlık merkez teşkilâtında
ihtiyaca göre aşağıdaki yardımcı hizmet birimleri kurulur:
a) Özel Kalem
Müdürlüğü.
b) İnsan Kaynakları Daire
Başkanlığı.
c) Destek Hizmetleri Daire
Başkanlığı.
Taşra teşkilâtı olan
bakanlıklarda insan kaynakları birimi genel müdürlük şeklinde kurulabilir. Bağlı
kuruluşların merkez teşkilâtında ihtiyaca göre İnsan Kaynakları ile Destek
Hizmetleri Daire Başkanlıkları veya Müdürlükleri kurulur.
Taşra
teşkilâtı ve kuruluşuna ilişkin esaslar
MADDE 22.
- Taşra teşkilâtı olan bakanlıklar
illerde ve hizmetin niteliği ile ihtiyaçlar dikkate alınarak ilçelerde
teşkilâtlanır. Bunlar, vali ve kaymakama bağlı olarak
çalışır.
Taşra teşkilâtının
kurulmasında aşağıda belirtilen esaslara uyulur:
a) Taşra
teşkilâtı, görev ve hizmetin niteliğine, sosyal ve ekonomik şartlara ve nüfus
durumuna göre farklı yapıda kurulabilir.
b) Bakanlıklar ile bağlı
kuruluşların il ve
ilçelerde, tek bir taşra teşkilâtı kurmaları
esastır.
c) Kamu hizmetlerinin zorunlu
kıldığı hallerde, birden çok ili kapsayan alanlarda, sürekli veya geçici
nitelikte, kanunla bölge teşkilâtı kurulabilir. Ancak, bölge düzeyinde
teşkilâtlanan bakanlıklar illerde, illerde teşkilâtlanan bakanlıklar ise bölge
düzeyinde teşkilâtlanamaz.
d) Bölge kuruluşları
dışındaki taşra teşkilâtı, Bakanlar Kurulu kararı ile kurulur, kaldırılır veya
değiştirilir.
Yurt
dışı hizmetlerinin yürütülmesi
MADDE
23. -
Dışişleri Bakanlığı ile Türk İşbirliği ve Kalkınma İdaresi Başkanlığı hariç,
bakanlıklar ile diğer kamu kurum ve kuruluşları yurt dışı teşkilâtı kuramazlar.
Bakanlıklar ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarından hangilerinin hangi ülkelerde
yurt dışı hizmeti sunacağı Bakanlar Kurulu tarafından belirlenir. Bu suretle
belirlenecek kurum ve kuruluşların yurt dışı hizmetleri ilgili kurum veya
kuruluş personelinin Dışişleri Bakanlığı kadrolarına belirli süreli olarak
görevlendirilmesi suretiyle yürütülür. Bu görevlere Dışişleri Bakanlığı
elemanları atanamaz ve görevlendirilemez.
Bağlı
kuruluşlar
MADDE
24. - Bağlı kuruluşlar, bir
bakanlığın hizmet ve görev alanına giren ana hizmetlerden özel önemi bulunanları
yürütmek üzere, kanunla kurulan kuruluşlardır. Başbakanlığa bağlı olanların
dışında müsteşarlık şeklinde bağlı kuruluş kurulamaz.
Bağlı kuruluşlar, merkez
teşkilâtı ile istisnaî ve zorunlu hallere münhasır olmak üzere ihtiyaca göre
kurulan taşra teşkilâtından oluşur. Ancak, bölge düzeyinde teşkilâtlanan bağlı
kuruluşlar illerde, illerde teşkilâtlanan bağlı kuruluşlar bölge düzeyinde
teşkilâtlanamaz. Bağlı kuruluşların taşra teşkilâtı kanunla
kurulur.
Bağlı kuruluşların ana
hizmet, danışma ve yardımcı hizmet birimleri 18 inci madde ile bakanlık merkez
teşkilâtına ilişkin diğer hükümler göz önünde bulundurularak hizmet
özelliklerine göre kuruluş kanunlarında belirlenir. Ayrıca, bağlı kuruluşlarda
temel görev ve hizmetlerin bir gereği olarak, kurum dışı işyeri, mükellef veya
üçüncü kişi ve kuruluşlara yönelik olmak üzere, kuruluş kanunlarında belirtilmek
şartıyla ana hizmet birimi şeklinde rehberlik ve denetim birimi
oluşturulabilir.
İlgili
kuruluşlar
MADDE
25. - İlgili kuruluşlar; özel kanun veya statü ile kurulan,
iktisadî devlet teşekkülleri ve kamu iktisadî kuruluşları ile bunların müessese,
ortaklık ve iştirakleri veya özel hukukî, malî ve idarî statüye tâbi, hizmet
bakımından yerinden yönetim kuruluşlarıdır.
Bu kuruluşların görev, yetki
ve sorumlulukları ile teşkilâtlanmalarına ilişkin esaslar ve ilgili olduğu
bakanlık, kuruluş kanunu veya statülerinde belirlenir. Müsteşarlık şeklinde
ilgili kuruluş kurulamaz.
İlgili kuruluşların ana
hizmet, danışma ve yardımcı hizmet birimleri, 18 inci madde ile bakanlık merkez
ve bağlı kuruluşlarının teşkilâtlanmasına ilişkin diğer hükümler göz önünde
bulundurularak hizmet özelliklerine göre kuruluş kanunlarında veya statülerinde
belirlenir.
İlişkili kuruluşlar
MADDE 26.
- İlişkili kuruluşlar, piyasalara
ilişkin düzenleyici ve denetleyici görev yapan, kamu tüzel kişiliği ile idarî ve
malî özerkliği haiz, özel kanunla kurulan kuruluşlardır.
Bu
kuruluşların ilişkili olduğu bakanlık, kuruluş kanununda gösterilir.
MADDE
27.- Bakanlıklarda, bakanlık
stratejilerinin, amaç ve politikalarının belirlenmesine, bakanlık hizmet ve
teşkilâtının geliştirilmesine, bakanlık faaliyetlerinin performans sonuçlarının
değerlendirilmesine yardımcı olmak üzere Strateji Geliştirme Kurulu oluşturulur.
Kurul, bakanlık müsteşarının başkanlığında, bakanlıkların kuruluş kanunlarında
belirtilen birim amirlerinden oluşur ve konu ile ilgili kişiler, kamu veya özel
kuruluş ve sivil toplum örgütü temsilcileri çağrılabilir. Kurulun sekretarya
hizmetleri Strateji Geliştirme Başkanlığınca yürütülür.
Ayrıca bakanlıklarda ve bağlı
kuruluşlarda, görevleri ve teşekkül tarzı kuruluş kanunlarında gösterilmek
kaydıyla sürekli kurullar oluşturulabilir.
Hiyerarşik
kademeler ve birim unvanları
MADDE
28.- Bakanlık merkez, bağlı ve ilgili kuruluşları ile taşra
teşkilâtının, hiyerarşik kademeleri ve birim unvanları; hizmetin özelliklerinden
kaynaklanan farklılıklar dikkate alınmak suretiyle aşağıdaki şekilde
düzenlenir:
a) Bakanlık merkez
teşkilâtında:
1.
Müsteşarlık.
2. Genel Müdürlük, Başkanlık,
Daire Başkanlığı.
3.
Müdürlük.
Taşra teşkilâtı olan
bakanlıklarda genel müdürlüklere bağlı olarak daire başkanlığı
kurulabilir.
b) Bağlı
kuruluşlarda:
Müsteşarlık şeklindeki bağlı
kuruluşlarda:
l.
Müsteşarlık.
2. Genel Müdürlük, Daire
Başkanlığı.
3.
Müdürlük.
Başkanlık şeklindeki bağlı
kuruluşlarda:
1.
Başkanlık.
2. Daire
Başkanlığı.
3.
Müdürlük.
Genel Müdürlük şeklindeki
bağlı kuruluşlarda:
l. Genel
Müdürlük.
2. Daire
Başkanlığı.
3.
Müdürlük.
c) Taşra teşkilâtı il
kuruluşlarında:
1.
Vali.
2. İl
Müdürlüğü.
3. Şube
Müdürlüğü.
d) Taşra teşkilâtı ilçe
kuruluşlarında:
1. Kaymakam.
2. İlçe
Müdürlüğü.
3. İhtiyaç duyulan ilçelerde Şube
Müdürlüğü.
e) Bölge
kuruluşlarında:
1. Bölge
Müdürlüğü.
2. Şube Müdürlüğü veya
Başmühendislik.
Dışişleri Bakanlığı, Millî
Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği, Millî İstihbarat Teşkilâtı Müsteşarlığı,
Emniyet Genel Müdürlüğü ve ilişkili kuruluşlar bu maddede öngörülen hiyerarşik
kademe ve birim unvanlarına ilişkin hükümlere tâbi değildir. Bunların hiyerarşik
kademe ve birim unvanları kuruluş kanunlarında
düzenlenir.
Kuruluş
işlemlerinin tamamlanması
MADDE 29.
- Bakanlık merkez, taşra ve yurt
dışı teşkilâtı ile bağlı ve ilgili kuruluşların kurulma işlemleri, genel
hükümlere göre kadro ihdası ile tamamlanır.
İKİNCİ
BÖLÜM
Danışma
Birimlerinin Görev ve Yetkileri
MADDE
30. - Strateji Geliştirme
Başkanlığı aşağıdaki görevleri yapar:
a) Ulusal
kalkınma strateji ve politikaları, yıllık program ve hükümet programı
çerçevesinde bakanlığın orta ve uzun vadeli strateji ve politikalarını
belirlemek, amaçlarını oluşturmak üzere gerekli çalışmaları
yapmak.
b) Bakanlığın görev alanına
giren konularda performans ve kalite ölçütleri geliştirmek ve bu kapsamda
verilecek diğer görevleri yerine getirmek.
c) Bakanlık bütçesini
stratejik plâna ve yıllık hedeflere göre hazırlamak; bakanlık faaliyetlerinin
bunlara uygunluğunu izlemek ve değerlendirmek.
d)
Bakanlığın yönetimi ile hizmetlerin geliştirilmesi ve performansla ilgili bilgi
ve verileri toplamak, analiz etmek, yorumlamak ve yıllık faaliyet raporlarını
hazırlamak.
e) Üst yönetimin iç denetime
yönelik işlevinin etkililiğini ve verimliliğini artırmak için gerekli
hazırlıkları yapmak.
f) Bakanlığın görev alanına
giren konularda, hizmetleri etkileyecek dış faktörleri incelemek, kurum içi
kapasite araştırması yapmak, hizmetlerin etkililiğini ve tatmin düzeyini analiz
etmek ve genel araştırmalar yapmak.
g) Yönetim bilgi sistemlerine
ilişkin hizmetleri yerine getirmek.
h) Strateji Geliştirme
Kurulunun sekretarya hizmetlerini yürütmek.
i) Bakan ve Müsteşar
tarafından verilecek diğer görevleri yapmak.
MADDE 31.
- Hukuk Müşavirliği aşağıdaki
görevleri yapar:
a) Bakan, bakanlık birimleri
ve diğer bakanlıklar tarafından gönderilen kanun, tüzük ve yönetmelik tasarıları
ile diğer hukukî konular hakkında görüş bildirmek.
b) Bakanlığın menfaatlerini
koruyucu, anlaşmazlıkları önleyici hukukî tedbirleri zamanında almak, anlaşma ve
sözleşmelerin bu esaslara uygun olarak yapılmasına yardımcı
olmak.
c) 8.1.1943 tarihli ve 4353
sayılı Kanun hükümlerine göre adlî ve idarî davalarda gerekli bilgileri
hazırlamak, taraf olduğu idarî davalarda bakanlığı temsil etmek veya bakanlıkça
hizmet satın alma yoluyla temsil ettirilen davaları takip ve koordine
etmek.
d) Bakan ve Müsteşar
tarafından verilecek diğer görevleri yapmak.
Basın
ve Halkla İlişkiler Müşavirliği
MADDE 32.
– Bakanlıklarda ve bağlı
kuruluşlarda, basın ve halkla ilişkilerle ilgili faaliyetleri plânlamak ve bu
faaliyetlerin belirlenecek usul ve ilkelere göre yürütülmesini sağlamak üzere
Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği kurulabilir.
MADDE
33. - Bakanlıklarda, önem ve
öncelik taşıyan konularda bakana yardımcı olmak üzere bakanlık müşavirleri
bulunabilir.
Bakanlık müşavirleri bakana
bağlıdır.
Bakanlık müşavirlerinin
gerekli olup olmadığı ve yirmiyi geçmeyecek şekilde sayısı kuruluş kanunlarında
gösterilir.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Yardımcı
Hizmet Birimlerinin Görev ve Yetkileri
MADDE
34. - Özel Kalem Müdürlüğü; bakanın çalışma programını, resmî ve
özel yazışmalarını, protokol ve tören işlerini düzenlemek, yürütmek ve bakanın
vereceği diğer işleri yapmakla görevlidir.
İnsan
Kaynakları Daire Başkanlığı
MADDE
35. - İnsan Kaynakları Daire Başkanlığının görevleri
şunlardır:
a)
Bakanlığın insan gücü politikası ve plânlaması konusunda çalışmalar yapmak ve
tekliflerde bulunmak.
b) Bakanlık personelinin
atama, nakil, sicil, terfi, ücret, emeklilik ve benzeri özlük işlemlerini
yürütmek.
c) Bakanlık teşkilâtının
eğitim plânını hazırlamak, uygulamak ve
değerlendirmek.
d) Bakanlığın görev alanına
giren konularda mahallî idarelere dönük eğitim programları hazırlamak ve
uygulamak.
e) Bakan ve müsteşar
tarafından verilecek diğer görevleri yapmak.
Destek
Hizmetleri Daire Başkanlığı
MADDE
36.- Destek Hizmetleri Daire
Başkanlığının görevleri şunlardır:
a)
Bakanlığın ihtiyacı olan her türlü yapım, satın alma, kiralama, bakım ve onarım,
arşiv, sağlık ve benzeri her türlü idarî ve malî hizmetleri
yürütmek.
b) Taşınır ve taşınmaz mal
kayıtlarını tutmak.
c) Bakanlık sivil savunma ve
seferberlik hizmetlerini plânlamak ve yürütmek.
d) Bakan ve müsteşar
tarafından verilecek diğer görevleri yapmak.
Bağlı ve
ilgili kuruluşların danışma ve
yardımcı hizmet birimleri
MADDE
37. - Bakanlık bağlı ve ilgili kuruluşlarındaki danışma ve
yardımcı hizmet birimlerinin görevleri, bakanlık merkez teşkilâtındaki benzer
birimlerin görevleri esas alınarak düzenlenir.
ÜÇÜNCÜ
KISIM
Denetim
MADDE
38. - Denetim; kamu kurum ve
kuruluşlarının faaliyet ve işlemlerinde hataların önlenmesine yardımcı olmak,
çalışanların ve kuruluşların gelişmesine, yönetim ve kontrol sistemlerinin
geçerli, güvenilir ve tutarlı hale gelmesine rehberlik etmek amacıyla;
hizmetlerin süreç ve sonuçlarını mevzuata, önceden belirlenmiş amaç ve
hedeflere, performans ölçütlerine ve kalite standartlarına göre; tarafsız olarak
analiz etmek, karşılaştırmak ve ölçmek; kanıtlara dayalı olarak değerlendirmek,
elde edilen sonuçları rapor haline getirerek ilgililere
duyurmaktır.
Denetimin
kapsamı ve türleri
MADDE
39. - Kamu kurum ve kuruluşlarında
iç ve dış denetim yapılır. İç denetim; hataların önlenmesi, risk ve
zayıflıkların belirlenmesi, iyi uygulama örneklerinin yaygınlaştırılması,
yönetim sistemlerinin ve süreçlerinin geliştirilmesi amacıyla
yapılan denetimdir.
Dış denetim; kamu kurum ve
kuruluşlarının hesap verme sorumluluğu çerçevesinde bütün faaliyet, karar ve
işlemlerinin, kurumsal amaç, hedef ve plânlara ve kanunlara uygunluk yönünden
incelenmesi ve sonuçlarının değerlendirilmesidir.
Kamu kurum ve kuruluşlarının
iç ve dış denetimi; hukuka uygunluk, malî denetim ve performans denetimini
kapsar:
a) Hukuka uygunluk denetimi;
eylem ve işlemlerin ilgili kanun, tüzük, yönetmelik ve diğer mevzuata
uygunluğunun,
b) Malî denetim; gelir, gider
ve mallara ilişkin hesap ve işlemlerin doğruluğunun, malî tabloların tasdikinin
ve mali sistemlerin,
c) Performans denetimi; yönetimin bütün kademelerinde gerçekleştirilen faaliyet
ve programların plânlanması, uygulanması ve kontrolü aşamalarında ekonomikliğin,
verimliliğin ve etkililiğin,
Denetlenmesini ifade eder.
Denetlemeye
yetkili kurumlar
MADDE
40.- İç denetim, kamu kurum ve
kuruluşlarının kendi yöneticileri veya kurumun üst yöneticisinin
görevlendireceği iç denetim elemanları tarafından yapılır.
Merkezî idareye dahil kurum
ve kuruluşlarla il özel idareleri, belediyeler ve bunlara bağlı kuruluşlar ve
mahallî idare birliklerinin dış denetimi kanunla belirlenecek usul ve esaslar
çerçevesinde Sayıştay tarafından yapılır veya yaptırılır, sorumluların hesap ve
işlemleri kesin hükme bağlanır. Bu amaçla Sayıştayın teşkilât yapısı içinde özel
ihtisas daireleri oluşturulabileceği gibi, bölge düzeyinde birimler
kurulabilir.
Mahallî idareler, bunların
bağlı kuruluşları, işletmeleri ile mahallî idare birliklerinin malî işlemler
dışında kalan diğer idarî işlemleri; idarenin bütünlüğüne, kalkınma plânı ve
stratejilerine, merkezî idare tarafından belirlenen standart, ilke ve
politikalara uygunluğu açısından İçişleri Bakanlığı tarafından da 18 inci
maddenin ikinci fıkrasına göre kurulacak rehberlik ve denetim birimi marifetiyle
denetlenir.
Kamu kurum ve kuruluşlarının
denetimleri konusunda Kamu Malî
Yönetimi ve Kontrol Kanununda yer alan hükümler saklıdır.
Köyler ile köylerin kendi
aralarında kurdukları birlikler, mülkî idare amirleri eliyle denetlenir.
Bilgi
edinme hakkı ve saydamlık
MADDE
41. - Gerçek ve tüzel kişiler,
kanunla belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde bilgi edinme hakkına sahiptir.
Kamu kurum ve kuruluşları, gerçek ve tüzel kişilerin talep etmeleri halinde,
istenen bilgi ve belgeleri kanunda belirtilen istisnalar dışında vermekle
yükümlüdür.
Kamu kurum ve kuruluşları,
görev ve hizmet alanlarına giren konulardaki temel nitelikli karar ve
işlemlerini, mal ve hizmet alımlarını, satımlarını, projelerini ve yıllık
faaliyet raporlarını bilgi iletişim teknolojilerini de kullanmak suretiyle
kamuoyunun bilgisine sunarlar.
Kesinleşen faaliyet ve
denetim raporları uygun vasıtalarla kamuoyunun incelemesine açık hale getirilir.
Mahallî idarelerde bu raporlar meclislerinin ilk toplantısında üyelerin
bilgisine de sunulur.
Mahallî
idareler halk denetçisi
MADDE
42.- Her ilde, mahallî idareler ve bunlara bağlı kuruluşlar ile
bu idareler tarafından kurulan birlik ve işletmelerin, kurum dışı gerçek ve
tüzel kişilerle ilgili işlem ve eylemlerinden kaynaklanan anlaşmazlıkların
çözümüne yardımcı olmak üzere bir halk denetçisi seçilir.
Halk
denetçisi, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinin (A)
fıkrasının l, 4, 5, 6 ve 7 nci bentlerinde belirtilen şartları taşıyan; en az
dört yıllık yüksek öğretim kurumlarından mezun ve en az on yıl meslekî tecrübe
sahibi, toplumda saygınlığı bulunan kişiler arasından beş yıl süre ile görev
yapmak üzere il genel meclisinin üçte iki çoğunluğunun kararı ile seçilir. İlk
iki turda üçte iki çoğunluk sağlanamazsa, üçüncü turda salt çoğunluk aranır. Bu
turda salt çoğunluk sağlanamadığı takdirde, üçüncü turda en çok oy alan iki aday
arasında dördüncü tur oylama yapılır ve dördüncü turda en çok oy almış bulunan
aday seçilir. Halk denetçiliğine kişiler kendileri aday olabileceği gibi, il
genel meclisi üyelerinin beşte biri tarafından da aday
gösterilebilir.
Halk denetçisi seçildikten
sonra varsa siyasî partisiyle ilişiği kesilmiş
sayılır.
Halk denetçisi, görevinin
devamı süresince işlerini tam bir dikkat, dürüstlük ve tarafsızlık ile
yürüteceğine, kanun hükümlerine aykırı hareket etmeyeceğine dair il genel
meclisi önünde yemin ederek görevine başlar.
Halk denetçisi, görevini
engelleyen fizikî ve psikolojik bir rahatsızlığı, görevi gereği edindiği kişisel
bilgi ve sırları açıklaması, halk denetçisi olma şartlarını taşımadığının
anlaşılması veya sonradan kaybetmesi sebepleriyle il genel meclisinin salt
çoğunluğunun kararı ve valinin mütalaası üzerine Danıştay kararı ile görevinden
alınabilir. Bu şekilde boşalan halk denetçiliğine, kalan süreyi tamamlamak üzere
yenisi seçilir.
Halk denetçisi, görevinin
devamı süresince, herhangi bir kamu kuruluşunda veya özel kuruluşta ücretli bir
işte çalışamaz. Kamu görevlileri arasından seçilen halk denetçisi, bu süre için
kurumundan aylıksız izinli sayılır. İzinli oldukları sürece memuriyetleri ile
ilgili özlük hakları devam ettiği gibi, bu süreler terfi ve emekliliklerinde
hesaba katılır, terfileri başkaca bir işleme gerek kalmadan süresinde yapılır.
Bu şekilde seçilen halk denetçilerinin kadroları ve tâbi olduğu sosyal güvenlik
kurumu ile ilişkileri devam eder, ancak bunların ve diğer halk denetçilerinin
daha önce tâbi oldukları sosyal güvenlik kurumlarına ödenmesi gereken primleri
kendileri tarafından yatırılır.
Halk denetçisinin bürosu ve
iş yükü ile orantılı sayıda personel il özel idaresi tarafından sağlanır. Halk
denetçisine, il nüfusu 500.000'e kadar olan illerde 50.000; 500.001-1.000.000
olan illerde 60.000; 1.000.001-2.000.000 olan illerde 70.000 ve 2.000.001'den
fazla olan illerde 80.000 gösterge rakamının Devlet memurları için belirlenen
aylık katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarda aylık brüt ödenek verilir.
Halk denetçisi gördüğü hizmet nedeniyle talep sahiplerinden hiçbir şekilde ücret
veya başka bir karşılık alamaz.
Halk denetçisi, birinci
fıkrada sayılan kuruluşların gerçek ve tüzel kişileri ilgilendiren işlem ve
eylemlerine karşı menfaati ihlâl edilenler tarafından yapılacak başvuru üzerine,
gerekli bilgi ve belgeleri inceleyerek, gerektiğinde tarafları dinleyerek,
kırkbeş gün içinde kararını verir. Kararı, ilgili idareye ve talep sahibine
bildirir. İlgili idare halk denetçisinin verdiği karara karşı tutumunu en geç on
gün içinde açıklar. İdare, halk denetçisinin tavsiyesini uygun bulmazsa görüşünü
gerekçelendirmek zorundadır. Halk denetçisinin raporları Bilgi Edinme Kanununun
çizdiği yasal çerçeve dahilinde kamuoyuna açıktır.
İlgili kurum ve kuruluşlar,
halk denetçisi tarafından istenen bilgi ve belgeler ile soruların cevaplarını en
geç bir hafta içinde vermek zorundadır.
Konusu açık olmayan, somut
iddia içermeyen, halk denetçisinin yetki alanına girmeyen veya dava konusu
yapıldığı anlaşılan başvurular işleme konulmaz. Halk denetçisi incelemesi
sırasında, teknik hususlarda bedeli il özel idare bütçesinden karşılanmak
suretiyle her türlü uzmandan yararlanabilir.
Menfaati ihlâl edilen gerçek
veya tüzel kişiler, işlem ve eylemden haberdar olduktan sonra veya yaptıkları
başvuruya süresi içinde cevap verilmemesi üzerine otuz gün içerisinde halk
denetçisine başvurabilirler. Halk denetçisine başvuru süresi, eylem ve işlemin
tekemmül tarihinden itibaren altı ayı geçemez.
Dava açma süresi içinde halk
denetçisine yapılan başvuru, dava açma süresini durdurur. Halk denetçisinin
tavsiye kararının verilen süre içinde yerine getirilmemesi veya başvuru sahibini
tatmin etmemesi halinde, kararda belirtilen sürenin bitiş tarihinden itibaren,
talep sahibinin dava açma süresi yeniden işlemeye başlar. Dava konusu edilmiş
veya üçüncü kişilere dönük karar ve işlemler sebebiyle halk denetçisine
başvurulamaz. Halk denetçisine başvuru, idarî yargıya müracaat hakkının önşartı
değildir.
Halk denetçisi, incelemesi
nedeniyle elde ettiği kişilere ait bilgilerin gizliliğinin korunmasından
sorumludur. Halk denetçisi tarafından alınan tavsiye kararları arşivlenir. Halk
denetçisi, her yıl Ocak ayında, bir önceki yılda verdiği tavsiye kararları ile
ilgili genel değerlendirme raporunu il genel meclisinin bilgisine sunar.
DÖRDÜNCÜ
KISIM
Çeşitli
ve Geçici Hükümler
BİRİNCİ
BÖLÜM
Çeşitli
Hükümler
Yöneticilerin sorumlulukları
MADDE
43. - Bu Kanun kapsamındaki kurum
ve kuruluşların her kademedeki yöneticileri, görevlerini mevzuata, stratejik
plân ve programlara, performans ölçütlerine ve hizmet kalite standartlarına
uygun olarak yürütmekten üst kademelere karşı sorumludur.
İdarî
düzenleme yetkisi
MADDE
44. - Bakanlıklar ile kamu tüzel kişileri, önceden kanunla
düzenlenmeyen konularda ve kanun hükümlerine aykırı şekilde idarî düzenleme
yapamazlar.
Yetki
devri
MADDE 45.
- Bakanlıklar ile bağlı ve ilgili
kuruluşların üst düzey yöneticileri, valiler, kaymakamlar ve belediye
başkanları, sınırlarını açıkça belirtmek ve yazılı olmak şartıyla yetkilerinden
bir kısmını astlarına devredebilir. Yetki devri, uygun araçlarla ilgililere
duyurulur.
İnsan
kaynakları yönetimi
MADDE
46. - Kamu hizmetleri memurlar, tam
zamanlı veya kısmî zamanlı çalışan diğer kamu görevlileri ve işçiler eliyle
yürütülür.
Memurlar ve diğer kamu
görevlilerinin işe alınmaları ve görevde yükselmeleri ehliyete dayalı seçme
sınavı ve liyakat esasına göre yapılır.
Diğer kamu görevlileri ile
işçilerden tam zamanlı veya kısmî zamanlı olarak ve kadro şartına bağlı
olmaksızın sözleşmeli statüde istihdam edileceklerin sözleşmelerinde, ilgili
personelin görevleri, hak ve yükümlülükleri ile performans ölçütleri yer
alır.
Memurlar ve diğer kamu
görevlileri, performans ölçütlerine göre değerlendirilir ve
ödüllendirilir.
Hükümetin görevi sona
erdiğinde, Millî Savunma Bakanlığı Müsteşarı hariç müsteşarlar ile başkanlık ve
genel müdürlük şeklinde kurulan bağlı ve ilgili kuruluşlarda kendi genel
kurullarının seçimiyle gelenler dışındaki başkan veya genel müdürlerin görevi
kendiliğinden sona ermiş sayılır. Ancak bu görevlere yeni bir atama ya da
görevlendirme yapılıncaya kadar bu kişiler görevlerine devam ederler. Bu şekilde
görevi sona erenlerden başka bir göreve atanmayanlar, özlük hakları saklı kalmak
üzere, kadro şartı aranmaksızın bakanlık müşaviri olarak
atanırlar.
Merkezî idarede 2451 sayılı
Bakanlıklar ve Bağlı Kuruluşlarda Atama Usulüne İlişkin Kanun hükümleri dışında
kalan memurların atamaları bakan tarafından yapılır. Bakan bu yetkisini alt
kademelere devredebilir. Bağlı ve ilgili kuruluşların kuruluş kanunlarındaki
atamaya ilişkin özel hükümler saklıdır.
Merkezî idarenin kadro ihdas,
iptal ve değişikliği ile kadrolara ilişkin diğer hususlar genel hükümlere
tâbidir.
Başka
kurumlarda personel
görevlendirme
MADDE 47.
- Bakanlıklarda bakanın, il özel
idarelerinde valinin, belediyelerde ise belediye başkanının talebi ve ilgilinin
ve kurumunun muvafakatı üzerine, merkezî idare personelinden memur ve diğer kamu
görevlileri mahallî idarelerin yönetici kadrolarında veya bakanlıklarda geçici
olarak görevlendirilebilir. Bu personel, kurumundan izinli sayılır ve asıl
kadrosuyla ilgisi devam eder. Bunların terfileri başkaca bir işleme gerek
kalmaksızın kurumlarınca yapılır. Bu hükme göre görevlendirilenler, görev
sürelerince, görevlendirmeye ilişkin belgede belirtilmek kaydıyla malî ve sosyal
haklarını görevlendirildikleri kurumdan alabileceği gibi, kadrolarının bulunduğu
kurumdan da alabilirler.
Saklı
tutulan hükümler
MADDE 48. -
Bu Kanunun 24 üncü maddesinin birinci fıkrasının son cümlesi
hariç olmak üzere İkinci Kısmındaki hükümler, 46 ncı maddesinin beşinci fıkrası
dışındaki hükümler ile 47 nci maddesi hükümleri Millî Savunma Bakanlığı hakkında
uygulanmaz.
Kaldırılan
hükümler ve kuruluşlar
MADDE 49.
- 27.9.1984 tarihli ve 3046 sayılı
Kanun, 24.10.1960 tarihli ve 108 sayılı Savunma Sekreterlikleri Kurulmasına Dair
Kanun ile 24.6.1983 tarihli ve 72 sayılı Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu
Hakkında Kanun Hükmünde Kararname yürürlükten kaldırılmıştır. 10.12.2003 tarihli
ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun eki (I) sayılı cetvelde
yer alan "37-Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu" ve "43-Köy Hizmetleri Genel
Müdürlüğü" ibareleri cetvelden çıkarılmıştır.
9.5.1985 tarihli ve 3202
sayılı Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü Teşkilât ve Görevleri Hakkında Kanunla
kurulan Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü
kaldırılmıştır.
Dışişleri Bakanlığı ile Türk
İşbirliği ve Kalkınma İdaresi Başkanlığı hariç bakanlıkların ve diğer kamu kurum
ve kuruluşlarının yurt dışı teşkilâtı kaldırılmış ve yurt dışı kadroları
iptal edilmiştir.
Bakanlıklar ile bağlı ve
ilgili kuruluşlar ve bu Kanun kapsamına giren diğer kamu kurum ve kuruluşlarının
kuruluş ve görevlerine ilişkin kanunların ve kanun hükmünde kararnamelerin bu
Kanun hükümlerine aykırı hükümleri uygulanmaz.
İKİNCİ
BÖLÜM
Geçici ve
Son Hükümler
GEÇİCİ
MADDE l.- Bu Kanunun yürürlüğe girdiği
tarihte;
a) Sağlık
Bakanlığı taşra teşkilâtının görev ve yetkileri, eğitim hastaneleri hariç,
sağlık evi, sağlık ocağı, sağlık merkezi, dispanser ile hastaneler ve donatım
müdürlükleri araç, gereç, taşınır ve taşınmaz malları, alacak ve borçları, bütçe
ödenekleri ve kadroları ile birlikte olmak üzere personeli il özel
idarelerine,
b) Kültür
ve Turizm Bakanlığına bağlı ve ulusal nitelik taşımayan kütüphane, Devlet güzel
sanatlar galerisi ve müzeler ile halk kütüphaneleri ve kültür merkezleri bina,
araç, gereç, taşınır ve taşınmaz malları, alacak ve borçları, bütçe ödenekleri
ve kadroları ile birlikte olmak üzere personeli belediye sınırları içinde belediyelere, belediye sınırları dışında il
özel idarelerine, taşra teşkilâtının görev ve yetkileri ile bina, araç,
gereç, taşınır ve taşınmaz malları, alacak ve borçları, bütçe ödenekleri ve
kadroları ile birlikte olmak üzere personeli il özel
idarelerine,
c) Çevre ve Orman Bakanlığına
bağlı 6831 sayılı Orman Kanunu gereği orman sayılan yerler dışındaki
fidanlıklar, piknik yerleri, dinlenme ve benzeri tesisler, bina, araç, gereç,
taşınır ve taşınmaz malları, alacak ve borçları, bütçe ödenekleri ve kadroları
ile birlikte olmak üzere personeli belediye sınırları içinde belediyelere,
belediye sınırları dışında il özel idarelerine; taşra teşkilâtının görev ve
yetkileri ile bina, araç, gereç, taşınır ve taşınmaz malları, alacak ve
borçları, bütçe ödenekleri ve kadroları ile birlikte olmak üzere personeli il
özel idarelerine,
d) Tarım ve Köyişleri
Bakanlığı taşra teşkilâtının görev ve yetkileri, ulusal veya bölgesel düzeyde
faaliyet gösteren araştırma enstitüleri ve laboratuvarlar hariç enstitü ve
laboratuvarları ile üretme istasyonları bina, araç, gereç, taşınır ve taşınmaz
malları, alacak ve borçları, bütçe ödenekleri ve kadroları ile birlikte olmak
üzere personeli il özel idarelerine,
e) Sosyal Hizmetler ve Çocuk
Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü taşra teşkilâtının görev ve yetkileri ile çocuk
yuvası, yetiştirme yurdu, kreş, huzurevi, toplum merkezi, rehabilitasyon
merkezi, çocuk ve gençlik merkezi ve kadın sığınma evi gibi tesisleri, bina,
araç, gereç, taşınır ve taşınmaz malları, alacak ve borçları, bütçe ödenekleri
ve kadroları ile birlikte olmak üzere personeli il özel
idarelerine,
f) Gençlik ve Spor Genel
Müdürlüğü taşra teşkilâtının görev ve yetkileri ile spor sahaları, spor
salonları, stadyumlar ve diğer spor tesisleri bina, araç, gereç, taşınır ve
taşınmaz malları, alacak ve borçları, bütçe ödenekleri ve kadroları ile birlikte
olmak üzere personeli belediye sınırları içinde belediyelere, belediye sınırları
dışında il özel idarelerine,
g) Sanayi ve Ticaret
Bakanlığı ile Bayındırlık ve İskân Bakanlığı taşra teşkilâtının görev ve
yetkileri ile bina, araç, gereç, taşınır ve taşınmaz malları, alacak ve
borçları, bütçe ödenekleri ve kadroları ile birlikte olmak üzere personeli il
özel idarelerine,
Devredilmiştir.
Birinci fıkranın (b), (c) ve
(f) bentlerinde belediyelere devredilen bina, araç, gereç, personel, taşınır ve
taşınmaz mallar ile alacak ve borçların, büyük şehir belediyesi bulunan yerlerde
paylaşımı özel kanununda belirtilen hükümlere
tâbidir.
Birinci fıkranın (a) bendinde
il özel idarelerine devredilen sağlık evi, sağlık ocağı, sağlık merkezi ve
dispanser gibi koruyucu sağlık hizmeti veren tesisler; il özel idarelerince
Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenen esas ve usullere göre bina, araç, gereç,
taşınır ve taşınmaz malları, alacak ve borçları, bütçe ödenekleri ve kadroları
ile birlikte olmak üzere personeli belediyelere devredilebilir.
Birinci fıkranın (d) bendinde
il özel idarelerine devri öngörülen enstitü ve laboratuvarlar Tarım ve Köyişleri
Bakanlığı tarafından belirlenen esas ve usullere göre bina, araç, gereç, taşınır
ve taşınmaz malları, alacak ve borçları, bütçe ödenekleri ve kadroları ile
birlikte olmak üzere personeli; görev alanına göre üniversitelere, kamu kurumu
niteliğindeki meslek kuruluşlarına veya belediyelere devredilebilir. Kamu kurumu
niteliğindeki meslek kuruluşlarına devir halinde personelin devri isteklerine
bağlıdır.
Birinci fıkranın (e) bendinde
il özel idarelerine devri öngörülen kreş, huzurevi, toplum merkezi,
rehabilitasyon merkezi, çocuk ve gençlik merkezi ve kadın sığınma evi gibi
tesisler il özel idarelerince Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel
Müdürlüğü tarafından belirlenen esas ve usullere göre bina, araç, gereç, taşınır
ve taşınmaz malları, alacak ve borçları, bütçe ödenekleri ve kadroları ile
birlikte olmak üzere personeli belediyelere
devredilebilir.
Millî Eğitim Bakanlığı
dışındaki bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşlarına bağlı sağlık, tarım,
adalet, tapu kadastro ve Anadolu meteoroloji meslek liseleri bina, araç, gereç,
taşınır ve taşınmaz malları ile bunlara ait bütçe ödenekleri Millî Eğitim
Bakanlığına devredilmiştir. Bu fıkrada öngörülen devir işlemleri ile bu
okulların personelinden devredilecek olanlara ait işlemler, Millî Eğitim
Bakanlığı ile ilgili bakanlık veya kuruluşlar arasında yapılacak protokollere
göre 2003-2004 öğretim yılı sonunda tamamlanır.
Devir ve tasfiye, Maliye
Bakanlığı ve Devlet Personel Başkanlığı ile ilgisine göre bu maddede belirtilen
bakanlıklar tarafından birlikte hazırlanarak Bakanlar Kurulu tarafından
yürürlüğe konulacak esas ve usullere göre birinci fıkranın (a) bendi dışında en
geç bir yıl içinde gerçekleştirilir. Ancak, atanacak personel ile devredilecek
taşınır ve taşınmaz mallar, ilgili mahallî idarelerin ihtiyacı dikkate alınarak
belirlenir. Birinci fıkranın (a) bendinde belirtilen kadroların dışındaki
unsurların devri bir yıl içinde, kadroların ve taşra teşkilâtının bunlara
ilişkin görev ve yetkilerinin devri ise Maliye Bakanlığı, Devlet Personel
Başkanlığı ve Sağlık Bakanlığı tarafından birlikte hazırlanarak Bakanlar
Kurulunca yürürlüğe konulacak esaslara göre kademeli olarak beş yıl içinde
yapılır. Bu süre içerisinde devredilmeyen kadrolara ait atamalar Sağlık
Bakanlığı tarafından yapılmaya devam edilir.
GEÇİCİ
MADDE 2. - Kaldırılan Köy
Hizmetleri Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri; araç, gereç, her türlü taşınır
ve taşınmaz malları, bunlara ait ödeneklerle birlikte İstanbul dışında il özel
idarelerine; İstanbul ilinde ise bu hizmetleri il hudutları dahilinde yapmak
üzere İstanbul Büyük Şehir Belediyesine devredilmiştir. Köy Hizmetleri Genel
Müdürlüğü merkez teşkilâtı, ulusal veya bölgesel düzeyde faaliyet gösteren
araştırma enstitüleri ile Tarımsal Hidroloji Araştırma ve Eğitim Merkezi
Müdürlüğünün kadro ve pozisyonları ile birlikte personeli ve araç, gereç,
taşınır malları ile hizmet binaları ve diğer taşınmaz malları ve bunlara ait
ödenekler Tarım ve Köyişleri Bakanlığına; İstanbul dışındaki taşra teşkilâtı
personeli bulundukları illerdeki il özel idarelerine, İstanbul'da ise İstanbul
Büyük Şehir Belediyesi Başkanlığına kadro ve pozisyonları ile birlikte
devredilmiş ve bunlar da başkaca bir işleme gerek kalmaksızın bu kadro ve
pozisyonlara atanmış sayılır.
3202 sayılı Köy Hizmetleri
Genel Müdürlüğü Teşkilât ve Görevleri Hakkında Kanunda geçen "Köy Hizmetleri
Genel Müdürlüğü" ibareleri İstanbul ilinde "İstanbul Büyük Şehir Belediyesi",
İstanbul dışında ise "il özel idaresi" olarak
uygulanır.
Birinci fıkrada belirtilen
tasfiye ve devir işlemleri Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından hazırlanarak
Bakanlar Kurulu tarafından yürürlüğe konulacak esas ve usullere göre bir yıl
içinde gerçekleştirilir.
GEÇİCİ
MADDE 3. - Yüksek Denetleme
Kurulunun personeli, araç, gereç, her türlü taşınır ve hizmet binası dışındaki
taşınmaz malları ve bütçesi Sayıştaya, hizmet binası ise Başbakanlığa
devredilmiştir.
Yüksek Denetleme Kurulunda
çalışanlardan; başkan ve üyeler başka bir işleme gerek kalmaksızın ve kadro
şartı aranmaksızın, birinci sınıfa ayrılmış, birinci sınıfa ayrıldıktan sonra
altı yılını tamamlamış ve birinci sınıfa ayrılma niteliklerini kaybetmemiş
Sayıştay uzman denetçisi; başdenetçi, denetçi ve denetçi yardımcıları da
kazanılmış hak aylık derecelerine uygun Sayıştay uzman denetçisi, Sayıştay
başdenetçisi, Sayıştay denetçisi ve Sayıştay denetçi yardımcısı kadrolarına
atanmış sayılır. Sayıştay uzman denetçiliğine atanmış sayılan başdenetçi ve
denetçilerin birinci sınıfa ayrılmalarına ve uygulamaya ilişkin hususlar 832
sayılı Sayıştay Kanunu çerçevesinde Sayıştay Genel Kurulunca belirlenir.
Sayıştay Genel Kurulu, bunlardan, yaşları itibariyle birinci sınıfa ayrıldıktan
sonra Sayıştayda altı yılını doldurmaları mümkün olmayanlar için bu süreyi
kısaltmaya yetkilidir. Diğer personel ise Sayıştay Başkanınca kadro şartı
aranmaksızın durumlarına uygun kadrolara atanır. Devirle ilgili bütün işlemler
Sayıştay Başkanınca yerine getirilir.
Yapılan atamalar sonucu,
kaldırılan Yüksek Denetleme Kurulunun her statüdeki mensuplarına, devir
tarihindeki kadro ve pozisyonlarına ait aylık, ücret, ek ödeme, ikramiye ve
benzeri adlar altında yapılmakta olan ödemelerin net tutarının, Sayıştay
mevzuatına göre hak edecekleri aylık ücret, ek ödeme, ikramiye ve benzeri adlar
altında yapılmakta olan ödemelerin net tutarından fazla olması halinde aradaki
fark giderilinceye kadar herhangi bir vergi ve kesintiye tâbi tutulmaksızın
tazminat olarak ödenir.
Mülga 72 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin kapsamına giren kuruluşların denetimleri ile halen Yüksek
Denetleme Kurulu tarafından yürütülen denetimler, Sayıştay Kanununda yapılacak
düzenlemeye kadar bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre Sayıştay
tarafından sonuçlandırılır.
8.6.1984 tarihli ve 233
sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname, 2.4.1987
tarihli ve 3346 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri ile Fonların Türkiye Büyük
Millet Meclisince Denetlenmesinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ve diğer
kanunlarda Yüksek Denetleme Kuruluna yapılan atıflar Sayıştaya yapılmış
sayılır.
GEÇİCİ
MADDE 4. - 23 üncü maddede
öngörülen Bakanlar Kurulu kararı üç ay içinde çıkarılır. 23 üncü maddede sözü
edilen bakanlıklar ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının yurt dışı teşkilâtı bu
kararnameye göre yapılacak görevlendirmelerin tamamlanmasına kadar görevlerine
devam ederler.
GEÇİCİ
MADDE 5. - Bu Kanun kapsamına giren
kamu kurum ve kuruluşlarının kuruluş ve görevlerine ilişkin kanun, kanun
hükmünde kararname ve diğer mevzuatlarında gerekli değişiklikler bir yıl içinde
yapılır.
GEÇİCİ
MADDE 6. - 5 inci maddenin (1)
bendine aykırı mal ve hizmet üretimi yapan birimler iki yıl içinde tasfiye
edilir.
GEÇİCİ
MADDE 7.- Bu Kanun uyarınca
bakanlıklar ile bağlı ve ilgili kuruluşların kuruluş kanunlarında yapılacak
düzenlemeler nedeniyle kadro unvanı değişen veya kaldırılanlar durumlarına uygun
boş kadrolara atanırlar. Atama işlemi yapılıncaya kadar kurumca ihtiyaç duyulan
işlerde görevlendirilebilirler. Bunlar yeni bir kadroya atanıncaya kadar, eski
kadrolarına ait aylık, ek gösterge ve her türlü zam ve tazminatlar ile diğer
malî haklarını almaya devam ederler. Söz konusu personelin, atandıkları yeni
kadroların aylık, ek gösterge,
her türlü zam ve
tazminatlar ile diğer malî hakları toplamının net tutarı, eski kadrolarına bağlı olarak en son
ayda almakta oldukları aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminatları ile
diğer malî hakları toplamı net tutarından az olması halinde, aradaki fark
giderilinceye kadar atandıkları kadrolarda kaldıkları sürece herhangi bir
kesintiye tâbi tutulmaksızın tazminat olarak ödenir.
Geçici 1 inci ve 2 nci
maddelere dayanılarak devredilen personelden geçici 1 inci maddenin son
fıkrasının ikinci cümlesine göre ihtiyaç fazlası olarak belirlenenler,
bulundukları ilin valisi tarafından öncelikle o ildekiler dikkate alınmak
suretiyle diğer mahalli idarelere, buralarda mümkün olmadığı takdirde merkezî
idarenin taşra teşkilâtına veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarındaki durumlarına
uygun kadro veya pozisyonlara atanır. Bir yıl içinde bu şekilde atanamayan
personel, diğer kamu kurum ve kuruluşlarına nakledilmek üzere valilik tarafından
Devlet Personel Başkanlığına bildirilir.
Devlet Personel Başkanlığı,
bildirilen personel listelerini en geç üç ay içinde tespit edeceği kamu kurum ve
kuruluşlarındaki boş kadro ve pozisyonlara atanmalarını sağlamak üzere ilgili
idarelere ve kamu kurum ve kuruluşlarına gönderir. İlgili idare, kurum ve
kuruluşlar, bildirimin ulaştığı tarihten başlayarak en geç bir ay içinde bu
personelin atamalarını yaparak atamalara ilişkin bilgileri Maliye Bakanlığı ve
Devlet Personel Başkanlığına ve ilgili valiliğe
bildirir.
Personelin atandığı kurumda
fiilen göreve başlayacağı tarihe kadar geçen sürede her türlü malî, sosyal ve
özlük hakları eski kurumlarınca karşılanmaya devam edilir. Ayrıca, bu personelin
eski kadro ve pozisyonları ile atandıkları kadro ve pozisyonlara ait farklar
birinci fıkradaki hükümlere göre ödenmeye devam
olunur.
GEÇİCİ
MADDE 8. - Bakanlıklar ile bağlı ve
ilgili kuruluşların teşkilâtı, bu Kanun esaslarına göre yeniden düzenleninceye
ve bu düzenleme uyarınca genel hükümlere göre yeni kadrolar tespit ve ihdas
edilinceye kadar bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte mevcut olan kadroların
kullanımına devam olunur.
GEÇİCİ
MADDE 9. - Bu Kanunun yürürlüğe
girdiği tarihten itibaren altı ay içinde Başbakanlık ve bakanlıklar ile bağlı ve
ilgili kuruluşlarda mevcut
kadrolarda artış yapılmamak kaydıyla 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında
Kanun Hükmünde Kararname esaslarına göre sınıf, unvan ve derece değişikliği
yapılabilir.
MADDE
50. - Bu Kanun yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE
51. - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar
Kurulu yürütür.
(I) SAYILI
CETVEL
BAKANLIKLAR
1. Adalet
Bakanlığı.
2. Millî Savunma
Bakanlığı.
3. İçişleri
Bakanlığı.
4. Dışişleri
Bakanlığı.
5. Maliye
Bakanlığı.
6. Millî Eğitim
Bakanlığı.
7. Bayındırlık ve İskân
Bakanlığı.
8. Sağlık
Bakanlığı.
9. Ulaştırma
Bakanlığı.
10. Tarım ve Köyişleri
Bakanlığı.
11. Çalışma ve Sosyal
Güvenlik Bakanlığı.
12. Sanayi ve Ticaret
Bakanlığı.
13. Enerji ve Tabiî Kaynaklar
Bakanlığı.
14. Kültür ve Turizm
Bakanlığı.
15. Çevre ve Orman
Bakanlığı.
(II)
SAYILI CETVEL
TAŞRA
TEŞKİLÂTI OLMAYAN BAKANLIKLAR
1.
Dışişleri Bakanlığı.
2. Bayındırlık ve İskân
Bakanlığı.
3. Sağlık
Bakanlığı.
4. Ulaştırma
Bakanlığı.
5. Tarım ve Köyişleri
Bakanlığı.
6. Sanayi ve Ticaret
Bakanlığı.
7. Enerji ve Tabiî Kaynaklar
Bakanlığı.
8. Kültür ve Turizm
Bakanlığı.
9. Çevre ve Orman
Bakanlığı.