295
KAMU İKTİSADİ TEŞEBBÜSLERİ HAKKINDA
KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME (1)(2)
Kanun Hük. Kar. nin Tarihi: 8/6/1984 No : 233
Yetki Kanununun Tarihi : 17/6/1982 No : 2680
Yayımlandığı R.G. Tarihi : 18/6/1984 No : 18435
V. Tertip Düsturun Cildi : 23 Sh.: 754
*
* *
Bu KHK ile ilgili olarak Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe
giren tüzük için "Tüzükler Külliyatı" nın kanunlara
göre düzenlenen nümerik fihristine bakınız.
BİRİNCİ KISIM
Genel Hükümler
Kapsam ve Amaç
Madde 1 - 1. Bu Kanun Hükmünde Kararname, iktisadi devlet teşekkülleri ile
kamu iktisadi kuruluşlarını ve bunların müesseselerini, bağlı ortaklıklarını ve
iştiraklerini kapsar.
2. Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin Amacı;
a) İktisadi devlet teşekkülleri ile kamu iktisadi kuruluşlarının ve bunların
müesseselerinin, bağlı ortaklıklarının kurulmasını, iştiraklerinin teşkilini,
özerk bir tarzda ve ekonominin kurallarına uygun olarak yönetilmelerini,
b) İktisadi devlet teşekküllerinin ekonomik gereklere uygun olarak verimli-
lik ve karlılık ilkeleri doğrultusunda kendi aralarında ve milli ekonomi ile
uyum içinde çalışarak sermaye birikimine yardım etmelerini ve bu suretle daha
fazla yatırım kaynağı yaratmalarını,
c) Kamu iktisadi kuruluşlarının kendilerine verilen görev ve kamu hizmetle-
rini ekonomik ve sosyal gereklere uygun olarak verimlilik ilkesi doğrultusunda
yürütmelerini,
d) İktisadi devlet teşekküllerinde ve kamu iktisadi kuruluşlarında ve bunla-
rın müesseseleri ile bağlı ortaklıklarında 17/4/1984 tarih ve 2983 sayılı Tasar-
rufların Teşviki ve Kamu Yatırımlarının Hızlandırılması Hakkında Kanun`un uygu-
lanması ile ilgili işbirliği ve koordinasyon esaslarını,
e) İktisadi devlet teşekküllerinin, kamu iktisadi kuruluşlarının ve bunların
müesseseleri ile bağlı ortaklıklarının amaçlarına ulaşabilmelerini sağlamak için
denetlenmelerini,
Düzenlemektir.
Tanımlar ve kısaltmalar:
Madde 2 - Bu KHK de geçen deyimler ve kısaltmalar aşağıda tanımlanmıştır.
1. Kamu iktisadi teşebbüsü "Teşebbüs"; iktisadi devlet teşekkülü ile kamu
iktisadi kuruluşunun ortak adıdır.
-------------------
(1) 28/12/1987 tarih ve 304 sayılı KHK`nin 5 inci maddesi ile; Bu KHK`de adı ge-
çen "Toplu Konut ve Kamu Ortaklığı Kurulu", "Koordinasyon Kurulu" ve "Kamu
Ortaklığı Kurulu" ibareleri "Yüksek Planlama Kurulu" olarak değiştirilmiş-
tir.
(2) Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin; 42,45,49 uncu maddeleri ile 308 sayılı KHK`
nin geçici 1 inci maddesinin bazı hükümleri Anayasa Mahkemesinin 22/12/1988
gün ve E. 1988/5, K. 1988/55 sayılı kararıyla iptal edilmiş, (R.G.25/7/1989-
20232) daha sonra aynı maddeler 22/1/1990 tarih ve 399 sayılı KHK ile yürür-
lükten kaldırılmış ve metne işlenmiştir.
296
2. İktisadi devlet teşekkülü "Teşekkül"; sermayesinin tamamı devlete ait,
iktisadi alanda ticari esaslara göre faaliyet göstermek üzere kurulan, kamu ik-
tisadi teşebbüsüdür.
3. (Değişik: 24/11/1994 - 4046/34 md.) Kamu iktisadi kuruluşu "Kuruluş";
sermayesinin tamamı Devlete ait olup tekel niteliğindeki mal ve hizmetleri kamu
yararı gözeterek üretmek ve pazarlamak üzere kurulan ve gördüğü bu kamu hizmeti
dolayısıyla ürettiği mal ve hizmetler imtiyaz sayılan kamu iktisadi teşebbüsü-
dür.
4. Müessese; sermayesinin tamamı bir iktisadi devlet teşekkülüne veya kamu
iktisadi kuruluşuna ait olup, ona bağlı işletme veya işletmeler topluluğudur.
5. Bağlı ortaklık; sermayesinin yüzde ellisinden fazlası iktisadi devlet
teşekkülüne veya kamu iktisadi kuruluşuna ait olan işletme veya işletmeler
topluluğundan oluşan anonim şirketlerdir.
6. İştirak; iktisadi devlet teşekküllerinin veya kamu iktisadi kuruluşları-
nın veya bağlı ortaklıklarının, sermayelerinin en az yüzde onbeşine, en çok yüz-
de ellisine sahip bulundukları anonim şirketlerdir.
7. İşletme; müesseselerin ve bağlı ortaklıkların mal ve hizmet üreten fabri-
ka ve diğer birimleridir.
8. Koordinasyon Kurulu; Ekonomik İşler Yüksek Koordinasyon Kurulu`dur.
9. Kamu Ortaklığı Kurulu; 2983 sayılı Tasarrufların Teşviki ve Kamu Yatırım-
larının Hızlandırılması Hakkında Kanun`da belirtilen Toplu Konut va Kamu Ortak-
lığı Kurulu`dur.
İKİNCİ KISIM
Teşebbüs, Müessese, Bağlı Ortaklık ve İştirakler
BİRİNCİ BÖLÜM
Teşebbüsler
Teşebbüslerin kurulması:
Madde 3 - 1. Teşebbüsler Bakanlar Kurulu kararı ile kurulur.
2. Yeni bir teşebbüsün kurulmasında ve mevcut bir müessese veya bağlı ortak-
lığın teşebbüs haline getirilmesinde, ekonomik ihtiyaçlar gözetilir.
3. (Değişik:24/7/2000-KHK-615/1 md.; İptal: Ana.Mah.`nin 2/11/2000 tarihli ve
E.:2000/72, K.:2000/46 sayılı kararı ile; Yeniden düzenleme:25/1/2001-4622/1 md.)
Teşebbüslerden iktisadi devlet teşekkülü olanlar, anonim şirket şeklinde de
kurulabilir. Anonim şirket şeklinde kurulan iktisadi devlet teşekküllerinde Türk
Ticaret Kanununun 277 nci maddesinde sözü edilen beş kurucunun bulunması
şartı aranmaz, genel kurul ve denetçiler bulunmaz.
4. Teşebbüsün merkezi, Koordinasyon Kurulunca tesbit edilir ve değiştirile-
bilir.
Teşebbüslerin nitelikleri:
Madde 4 - 1. Teşebbüsler tüzelkişiliğe sahiptir.
2. Teşebbüsler, bu Kanun Hükmünde Kararname ile saklı tutulan hususlar dı-
şında özel hukuk hükümlerine tabidir.
3. Teşebbüsler, Genel Muhasebe Kanunu ile Devlet İhale Kanunu hükümlerine ve
Sayıştay`ın denetimine tabi değildir.
4. Teşebbüslerin sorumlulukları sermayaleri ile sınırlıdır. Teşebbüslerin
sermayesi, ilgili bakanlığın talebi üzerine Koordinasyon Kurulunca tesbit edi-
lir.
Teşebbüslerin organları:
Madde 5 - 1. Teşebbüs organları, yönetim kurulu ve genel müdürlüktür.
2. Yönetim Kurulu, teşebbüsün en yüksek seviyede yetkili ve sorumlu karar
organıdır.
3. Genel Müdürlük, teşebbüsün yetkili ve sorumlu yürütme organıdır.
297
Teşebbüs Yönetim Kurulu'nun teşkili:
Madde 6 - 1. Yönetim kurulu bir başkan ve beş üyeden oluşur.
2. Genel müdür yönetim kurulu başkanıdır ve ilgili bakanın teklifi üzerine
ortak karar ile atanır.
3. Yönetim kurulu üyelerinden; ikisi ilgili bakanın, biri Hazine ve Dış Ti-
caret Müsteşarlığı'nın bağlı olduğu bakanın, ikisi teşebbüs genel müdür yardım-
cıları arasından ilgili bakanın teklifi üzerine ortak karar ile atanır.
4. Genel müdürün bulunmadığı hallerde, genel müdürün yönetim kurulu üyeleri
arasından görevlendireceği genel müdür vekili yönetim kuruluna başkanlık yapar.
Teşebbüs Yönetim Kurulu Üyelerinin nitelik ve şartları:
Madde 7 - 1. Teşebbüs yönetim kurulu üyeliklerine atanacakların, Devlet me-
murluğuna atanabilme genel şartlarına sahip, yüksek öğrenim yapmış ve teşebbüsün
faaliyet alanı ile ilgili idari ve mesleki ihtisasa sahip olmaları şarttır. An-
cak, ilgili bakanın teklifi üzerine atanan üyelerden birinde idari veya mesleki
ihtisasa sahip olma şartı aranmaz.
2. Teşebbüs yönetim kurulu başkan ve üyeleri; başka bir teşebbüste yönetim
kurulu üyesi olamaz ve rakip kuruluşlar ile menfaat ilişkisi içinde bulunamaz-
lar.
3. Birinci fıkradaki niteliklere sahip bulunan kamu görevlileri teşebbüs yö-
netim kurulu üyeliklerine atanabilirler. Esas görevleri devam etmek üzere atanan
yönetim kurulu üyeleri, başka bir teşebbüs, bağlı ortaklık ve denetim kurulu
üyesi olarak görev alamazlar.
Teşebbüs Yönetim Kurulu Üyelerinin görev süresi:
Madde 8 - 1. Yönetim kurulu üyelerinin görev süresi üç yıldır. Görev süresi
sona erenler tekrar atanabilirler. Atandıkları usule göre görevlerinden alınabi-
lirler.
2. Süre dolmadan üyeliğin boşalması veya üyelik için aranan niteliklerin ve
şartların kaybedilmesi halinde, kalan süreyi tamamlamak üzere atama yapılır.
Teşebbüs Yönetim Kurulunun görev ve yetkileri:
Madde 9 - Yönetim Kurulu'nun görevleri ve yetkileri aşağıda gösterilmiştir.
1. Kanun, tüzük, yönetmelik, kalkınma planı ve yıllık programlar çerçevesin-
de teşebbüsün gelişmesini sağlayacak kararları almak,
2. Teşebbüs, müessese ve bağlı ortaklıkların çalışmalarının verimli ve karlı
olarak yürütülmesi şartlarını oluşturacak esasları ve işletme politikalarını be-
lirlemek,
3. Teşebbüs, müessese ve bağlı ortaklıklara ait yıllık program, bilanço ve
netice hesapları ile yıllık ve uzun vadeli çalışma programlarına uygun olarak
hazırlanan faaliyet raporlarını onaylayarak ilgili mercilere sunmak,
4. Müesseseler ve bağlı ortaklıklar arasında koordinasyonu sağlayacak karar-
ları almak,
5. Yönetim Kurulunun onayı ile uygulanabilecek yönetim komitesi kararları
hakkında, komite kararının teşebbüse ulaşmasını izleyen onbeş gün içinde karar
almak,
6. Genel müdürün teklifi üzerine; (...)(1), daire başkanları, müessese mü-
dürleri veya benzer görevlere alınacak personeli atamak,
(1) Bu bentte yer alan "genel müdür yardımcıları" ibaresi, 22/1/1990 tarih ve
399 sayılı KHK'nin 59 uncu maddesiyle madde metninden çıkarılmıştır.
K.H.K'LER, TEMMUZ 1990 (Ek - 5)
298
7. Genel müdürlük çalışmalarını izlemek,
8. Teşebbüslerin taşıt alım ve kullanımına ait Koordinasyon Kurulu'nca alı-
nacak kararlarla ilgili uygulama esaslarını belirlemek,
9. Kanun, tüzük ve yönetmeliklerle verilen diğer görevleri yapmak,
10. Yönetim Kurulları sınırlarını açıkça belirlemek şartiyle yetkilerinden
bir kısmını genel müdüre devredebilirler. Ancak; yetki devri yönetim kurulunun
sorumluluğunu kaldırmaz.
Teşebbüs Yönetim Kurulunun toplantı ve karar yeter sayısı:
Madde 10 - Yönetim kurulu, genel müdürün daveti üzerine ayda iki defadan az
olmamak üzere üye tamsayısının salt çoğunluğu ile toplanır ve kararlarını üye
tamsayısının salt çoğunluğu ile alır. Oylarda eşitlik halinde başkanın bulunduğu
taraf çoğunluğu sağlamış sayılır.
Teşebbüs Genel Müdürlüğü:
Madde 11 - Genel müdürlük, genel müdür, Koordinasyon Kurulu Kararı ile be-
lirlenecek sayıda genel müdür yardımcısı ve bağlı ait birimlerden teşekkül eder.
Teşebbüs Genel Müdürü:
Madde 12 - (Değişik; 12/5/1989 - KHK - 368/4 md; Mülga: 22/1/1990 - KHK 399/
59 md.)
Teşebbüs Genel Müdürünün görev ve yetkileri:
Madde 13 - Genel müdürün görev ve yetkileri aşağıda gösterilmiştir:
1. Teşebbüsü; kanun, tüzük ve yönetmelik hükümleri ile yönetim kurulu karar-
ları doğrultusunda yönetmek,
2. Teşebbüsü, idare ve yargı mercilerinde ve üçüncü kişilere karşı temsil
etmek ve temsil yetkisini gerektiğinde devretmek,
3. Genel müdür yardımcıları, daire başkanları, müessese müdürleri veya ben-
zer görevlere alınacak personelin atanmalarını yönetim kuruluna teklif etmek,
4. (Mülga: 15/3/1990 - KHK - 408/5 md.)
5. Teşebbüs sermayesi ile diğer mali kaynakların, verimlilik ve karlılık
ilkelerine uygun bir düzen içinde kullanılmasını sağlamak,
6. Kanunların verdiği diğer görevleri yapmak,
7. Genel Müdür, sınırlarını açıkça belirlemek şartıyla yetkilerinden bir
kısmını astlarına devredebilir. Ancak; yetki devri Genel Müdürün sorumluluğunu
kaldırmaz.
Teşebbüs Genel Müdür Yardımcıları:
Madde 14 - (Mülga: 22/1/1990 - KHK - 399/59 md.)
İKİNCİ BÖLÜM
Müesseseler
Müesseseler ve kuruluşları:
Madde 15 - 1. (Değişik: 16/6/1988 - KHK - 331/2 md.) Sermayesinin tamamı
Devlete ait teşebbüsler, işletmelerini müessese halinde teşkilatlandırabilirler.
299
2. Bir müessese içinde toplanmasında yarar ve gerek görülmeyen işletmeler,
Koordinasyon Kurulu kararı ile doğrudan kamu iktisadi kuruluşuna bağlı olarak
faaliyetlerini sürdürebilirler.
3. Tekel niteliğindeki mallar, müesseseler veya işletmeler tarafından üreti-
4. Müesseseler, teşebbüs genel müdürün teklifi ve yönetim kurulunun kararı
ile kurulur.
5. (Değişik: 12/4/1990- KHK - 420/10 md.) Müesseseler, statülerinin ticaret
sicillerine kayıt ve ilanı ile tüzel kişilik kazanır.
6. Müesseselerin statüsünde, müessesenin ticaret unvanı, çalışma alanı, ida-
re merkezi, tahsis edilmiş sermayesi ve sorumluluğunun sermayesi ile sınırlı ol-
duğu hususları yer alır.
7. Müesseseler, teşebbüs yönetim kurulunun görüşü alınarak ilgili bakanlığın
teklifi üzerine Koordinasyon Kurulu kararı ile bağlı ortaklık veya iştirak hali-
ne getirilebilir.
8. İşletmelerin müessese; müesseselerin bağlı ortaklık haline getirilmesine
ve benzeri hertürlü yapı değiştirmeye ait işlemler bütün vergi, resim ve harç-
lardan muaftır.
Müesseselerin nitelikleri:
Madde 16 - 1. Müesseseler tüzelkişiliğe sahiptir.
2. Müesseseler, bu Kanun Hükmünde Kararname'de saklı tutulan hususlar dışın-
da özel hukuk hükümlerine tabidir.
3. Müesseseler, Genel Muhasebe Kanunu ile Devlet İhale Kanunu hükümlerine ve
Sayıştay'ın denetimine tabi değildir.
4. Müesseselerin sorumluluğu sermayeleri ile sınırlıdır.
Müesseselerin organları:
Madde 17 - 1. Müessesenin organları, yönetim komitesi ve müessese müdürlüğü-
2. Yönetim Komitesi, müessesenin en yüksek seviyede karar organıdır.
3. Müessese müdürlüğü, müessesenin yetkili ve sorumlu yürütme organıdır.
Müessese yönetim komitesinin teşkili:
Madde 18 - 1. Yönetim komitesi bir başkan ve dört üyeden oluşur.
2. Yönetim komitesinin başkanı müessese müdürüdür.
3. Yönetim komitesinin üyeleri müessesenin üst seviyedeki yöneticileri ara-
sından, teşebbüs genel müdürünün teklifi üzerine yönetim kurulunca atanır.
4. Müessese yönetim komitesi üyeliklerine atanacakların, teşebbüs yönetim
kurulu üyelerinin nitelik ve şartlarına sahip olmaları gerekir.
Yönetim komitesinin görev, yetki ve toplanması:
Madde 19 - 1. Yönetim komitesi; teşebbüsçe tesbit edilen esaslara, işletme
bütçesi ve programlara uygun olarak, verimlilik ve karlılık ilkeleri doğrultu-
sunda müessesenin yönetimini sağlayacak kararları almakla görevli ve yetkilidir.
2. Yönetim komitesi, üye tamsayısının salt çoğunluğu ile toplanır ve karar-
larını çoğunlukla alır. Oylarda eşitlik halinde başkanın bulunduğu taraf çoğun-
luğu sağlamış olur.
3. Yönetim komitesi, kararlarını karar gününü izleyen günden itibaren on gün
içinde teşebbüse gönderir.
300
Müessese Müdürü:
Madde 20- 1. Müessese müdürü, teşebbüs müdürünün teklifi üzerine yönetim ku-
rulunca atanır.
2. Müessese müdürü olarak atanabilmek için, en az dört yıl kamu kurum ve ku-
ruluşlarında olmak üzere toplam asgari sekiz yıl başarı ile çalışmış olmak ve
genel müdürde aranan diğer niteliklere sahip bulunmak gerekir.
Müessese Müdürünün görev ve yetkileri:
Madde 21 - 1. Müessese Müdürü; müesseseyi, kanun, tüzük ve yönetmelik hüküm-
leri ile yönetim kurulu ve yönetim komitesi kararları doğrultusunda yönetir.
2. Müessese müdürü, idare ve yargı mercilerinde ve üçüncü kişilere karşı
müesseseyi temsil eder. Temsil yetkisini gerektiğinde devredebilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Bağlı Ortaklıklar
Bağlı ortaklıkların kuruluşu:
Madde 22 - 1. Bağlı ortaklıklar;
a) Bir müessesenin bağlı ortaklık haline getirilmesi,
b) Teşebbüsün iştiraklerdeki hissesinin % 50 nin üstüne çıkması,
c) Teşebbüsün sermayesinde % 50'den fazla hisseye sahip olduğu yeni bir şir-
ket kurulması,
Şeklinde oluşur.
2. Mevcut müesseselerin veya işletmelerin bağlı ortaklık haline getirilmesi
Koordinasyon Kurulu, yeni bağlı ortakların kurulması ise Bakanlar Kurulu Kararı
ile olur.
Bağlı ortaklıklara uygulanacak hükümler:
Madde 23 - 1. Sermayelerinin en az % 91'i kamu iktisadi kuruluşlarına ait
olan bağlı ortaklıkların genel kurulu ve denetçileri bulunmaz.
2. Bağlı ortaklıklar, bu Kanun Hükmünde Kararname'de saklı tutulan hususlar
dışında özel hukuk hükümlerine tabidir.
Bağlı ortaklıkların Yönetim Kurulu, Genel Müdürü ve atamalar:
Madde 24 - 1. Bağlı ortaklıkların yönetim kurulu, genel müdür dahil beş
üyeden oluşur.
2. Bağlı ortaklıkların genel müdürleri ile kamu kesimini temsil eden yö-
netim kurulu üyelerinde, teşebbüs genel müdürü ve yönetim kurulu üyeleri için
öngörülen nitelik ve şartlar aranır.
3. Genel müdür, ilgili bakanın teklifi üzerine ortak karar ile atanır. Bağlı
ortaklık genel müdürü aynı zamanda yönetim kurulu başkanıdır.
4. Yönetim kurulunun en çok iki üyesi, özel kesimi oluşturan ortaklıkların
hisselerinin her % 20'si için yönetim kurulunda bir temsilci bulundurma hakkına
sahip oldukları dikkate alınarak genel kurulca seçilir.
5. (Değişik:5/1/1988 - KHK - 308/1 md.) Yönetim kurulunun genel müdür ile
özel kesim temsilcilerinin dışında kalan ve teşebbüsü temsil edecek üyelerinden
biri Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığının bağlı olduğu bakan, diğerleri ilgili
bakan tarafından atanır.
301
6. Genel Müdür Yardımcıları Teşebbüs yönetim kurulu tarafından atanır.
Bağlı ortaklık denetçilerinin seçimi
Madde 25 - 1. Bağlı ortaklıkların denetim kurulu üç üyeden oluşur.
2. Özel kesimi oluşturan hisselerin toplam olarak % 20'yi geçmesi halinde;
özel kesimi temsil eden üyeler, kendi aralarında oya katılanların çoğunluğu ile
bu kesimi temsilen bir üye seçerler.
3. Denetim kurulunun geri kalan 2 üyesinden biri ilgili bakanlık, diğeri
Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığının bağlı olduğu bakan ve gerektiğinde üçüncü
üye teşebbüs tarafından kendi mensupları arasından veya dışarıdan atanır.
4. Denetçilerde, yönetim kurulu üyesi için gerekli nitelik ve şartlar ara-
nır. Ancak, denetçilerden birinde mesleki ihtisas şartı aranmayabilir.
Bağlı ortaklık Yönetim Kurulunun ibrası:
Madde 26 - 1. Bağlı ortaklıkların, bilanço ve kar - zarar cetvellerini ha-
zırlamaları ve en geç Mart ayı sonuna kadar Yüksek Denetleme Kuruluna gönderme-
leri zorunludur.
2. Yüksek Denetleme Kurulunun, bağlı ortaklığa ilişkin raporunu hazırlaması
ve en geç Mayıs ayı sonuna kadar bağlı ortaklık ve ilgili teşebbüse göndermesi
gereklidir.
3. Bağlı ortaklık genel kurulu en geç Haziran ayının sonuna kadar toplanır
ve Yüksek Denetleme Kurulunun raporunu da dikkate alarak, kararlarını verir.
4. Genel kurul kararlarına ilişkin tutanak üç işgünü içinde Yüksek Denetle-
me Kuruluna gönderilir. Yüksek Denetleme Kurulu, bağlı ortaklık genel kurulunca
alınan kararı, ilgili teşebbüs hakkında düzenleyeceği raporda değerlendirir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
İştirakler
İştiraklerin teşkili ve nitelikleri:
Madde 27 - 1. Teşebbüs veya bağlı ortaklığın bir anonim şirkete iştiraki,
ilgili teşebbüsün önerisi üzerine Koordinasyon kararı ile yapılır.
2. Bir anonim şirkete iştirak için teşebbüsün veya bağlı ortaklığın şirket
sermayesine katılma payının en az % 15 olması gerekir. Bu oran ortaklığın ser-
maye artırması halinde de % 15'den aşağı düşürülemez.
3. Aynı iştirake birden fazla teşebbüs veya bağlı ortaklık katılamaz.
4. Teşebbüs iştiraklerine ait hisse senetlerinin mülkiyeti teşebbüse, bağlı
ortaklık iştiraklerine ait hisse senetlerinin mülkiyeti ise bağlı ortaklığa
aittir.
5. İştiraklerin teşkilinde, 2983 sayılı Tasarrufların Teşviki ve Kamu Ya-
tırımlarının Hızlandırılması Hakkındaki Kanun hükümleri saklıdır.
İştiraklerin yönetimi:
Madde 28 - 1. Teşebbüs ve bağlı ortaklıklara ait iştiraklerin yönetim ku-
rullarında, teşebbüs ve bağlı ortaklığı temsilen her % 15 hisse için en az bir
üye bulundurulur.
2. Teşebbüs ve bağlı ortaklık temsilcileri,teşebbüsün veya bağlı ortaklığın
kendi mensupları arasından ve imkan dahilinde iştirakin bulunduğu yere en yakın
teşebbüs veya bağlı ortaklık birimi içinde veya dışardan teşebbüs veya bağlı
ortaklığın yönetim kurulunun göstereceği adaylar arasından seçilirler.
302
3. Teşebbüs ve bağlı ortaklık temsilcileri, yönetim kurulu üyesi oldukları
anonim şirketin faaliyetleri ve mali durumu hakkında, tüzükte belirtilen esas-
lara göre, teşebbüs veya bağlı ortaklığa bilgi vermekle yükümlüdürler.
4. Teşebbüs veya bağlı ortaklık, Türk Ticaret Kanunu gereğince ortakların
haiz oldukları bütün haklara sahiptir. Bu haklar temsilcinin varlığı ileri sü-
rülerek kayıtlanamaz.
5. Her teşebbüs ve bağlı ortaklığa ait iştiraklerin bilanço ve netice he-
sapları, teşebbüs ve bağlı ortaklıkların yıllık faaliyet raporlarına eklenir.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Mali Hükümler, Tasfiye ve Denetim
Teşebbüslere ait Mali Hükümler
Teşebbüs plan, program ve bütçesi:
Madde 29 - 1. Teşebbüsler, yatırım ve işletme faaliyetlerini plan, program
ve bütçelere dayalı olarak yürütürler.
2. Teşebbüslerin yatırım ve finansman programlarının hazırlanma şekli, Ha-
zine ve Dış Ticaret Müsteşarlığının bağlı olduğu bakanlık tarafından, Devlet
Planlama Teşkilatı'nın ve Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu'nun görüşleri
alınarak tespit olunur ve Koordinasyon Kurulu'nun onayına sunulur.
3. Teşebbüslere ait yıllık genel yatırım ve finansman programı, takvim yılı
başından en az yetmişbeş gün önce Bakanlar Kurulu'nca karara bağlanır.
4. Teşebbüslerin işletme bütçeleri, her hesap dönemi için, yıllık genel ya-
tırım ve finansman programındaki hedefler esas alınarak hazırlanır ve yönetim
kurulunca onaylanır. İlgili bakanlık, gerekli hallerde daha uzun devreler için
işletme bütçesi hazırlanmasını isteyebilir.
5. Teşebbüslerin yatırım ve finansman programlarında değişiklik yapılması
halinde, bu değişikliğe uygun olarak işletme bütçelerinde de gerekli düzeltme-
ler yapılır.
6. Kesinleşen yıllık genel yatırım ve finansman programlarının birer örne-
ği; Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığının bağlı olduğu bakanlığa, Devlet Plan-
lama Teşkilatına, Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu'na ve ilgili bakanlık-
lara, işletme bütçeleri ise teşekküllerce ilgili bakanlığa ve Başbakanlık Yük-
sek Denetleme Kurulu'na gönderilir.
Teşebbüs yatırım projelerinin hazırlanması:
Madde 30 - 1. Teşebbüsler,kalkınma planına göre kendileri tarafından yapıl-
ması gereken yatırımlara ait mali, ekonomik ve teknik çalışmaları zamanında ya-
parak projelerini hazırlamakla yükümlüdürler.
2. Yatırım projelerinin hazırlanmasında aşağıdaki hususlara uyulur:
a) Devlet Yatırım Bankası, proje hazırlıklarında teşebbüslere yardım eder.
b) Hazırlanan projeler, takvim yılı başından yedi ay önce ilgili bakanlığa
ve Devlet Planlama Teşkilatı'na gönderilir.
c) İlgili bakanlık, projeler, üzerinde gerekli incelemeleri yaparak,bunları
yıllık genel yatırım ve finansman programına dahil edilmek üzere aynı yılın
Haziran ayı sonuna kadar Devlet Planlama Teşkilatı'na ve Hazine ve Dış Ticaret
Müsteşarlığı'nın bağlı olduğu bakanlığa gönderir.
303
3. Projesi hazır olmayan yatırıma başlanamaz.
4. Bakanlar Kurulu`nca teşebbüslere kendi imkanlarıyla karşılayamayacakları
yatırım görevi verildiği takdirde, bu görevlere ilişkin ve özkaynaklardan karşılanması
gereken kısım, Devlet Bütçesi`nden sermaye olarak yılı içinde karşılanır.
Teşebbüs küçük tamamlama, idame ve yenileme yatırımları :
Madde 31 - 1. Küçük tamamlama yatırımları, teşebbüslerin kendi kaynaklarından
finanse edilmek ve proje maliyeti, yıllık yatırım ve finansman programlarında belirlenen
sınırı aşmamak kaydı ile, yönetim kurulunun teklifi ve ilgili bakanlığın onayıyla yapılır.
2. İdame ve yenileme yatırımları, yönetim kurulunun kararı ile yapılır ve
durum, gerekçesiyle birlikte kararı izleyen onbeş gün içinde ilgili bakanlığa,
Devlet Planlama Teşkilatı`na ve Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu`na bildirilir.
Teşebbüslerin yatırım ve finansman programları:
Madde 32 - 1. Teşebbüslere ait uzun vadeli veya yıllık genel yatırım ve fi-
nansman programlarının hazırlanmasında, finansman imkanları ve teşebbüslerin ya-
tırım kapasiteleri gözönünde tutulur.
2. Teşebbüslere ait uzun vadeli yatırım ve finansman programları, ilgili ba-
kanlığın incelemesinden geçtikten sonra Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı`na ve
Devlet Planlama Teşkilatına gönderilir.
3. Yıllık genel yatırım ve finasman programı Devlet Planlama Teşkilatı tara-
fından Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı`nın da görüşü alınarak hazırlanır.
Teşebbüslerin muhasebe sistemleri:
Madde 33- 1. Teşebbüslerin, müesseselerin ve bağlı ortaklıkların muhasebele-
ri, bunların mali durumları, işletme faaliyetleri, maliyet ve yatırımları hak-
kında düzenli bilgi alınabilecek şekilde tutulur.
2. Bankalar ve sigorta şirketleri dışındaki teşebbüs, müessese ve bağlı or-
taklıklarda "İktisadi Devlet Teşekkülleri Tekdüzen Muhasebe Sistemi" uygulanır.
Bu sistemin belirlediği esaslar dışında özel hukuk hükümlerine bağlı kalınır.
3. Teşebbüslerin hesap dönemi takvim yılıdır.
Teşebbüslerin bilançoları, netice hesapları ve faaliyet raporları:
Madde 34 - 1. Bilançolar ve netice hesapları, İktisadi Devlet Teşekkülleri
Tekdüzen Muhasebe Sistemine göre belirlenen tiplere uygun olarak, ait oldukları
yılı izleyen üçüncü ayın sonuna kadar hazırlanır ve faaliyet raporlarıyla bir-
likte Başbakanlık Yüksek Denetleme Kuruluna gönderilir.
2. Faaliyet raporları, yıllık ve uzun vadeli çalışma programlarına uygun
olarak düzenlenir. Bu raporlar, dönem çalışma sonuçlarının program ve bütçelerle
mukayesesini, bütçe ve programlarda öngörüldüğü halde gerçekleştirilmeyen işle-
rin sebeplerini ve bunlara ilişkin iktisadi ve mali analizleri kapsar.
3. Bilanço ve netice hesapları, teşebbüslerin Türkiye Büyük Millet Meclisin-
ce denetlenmesi ve onaylanmasından sonra, Resmi Gazete`de yayımlanır.
Teşebbüslerin fiyat ve tarifeleri:
Madde 35 - 1. Teşebbüs, müessese ve bağlı ortaklıklar, işletmelerinde üreti-
len mal ve hizmet fiyatlarını tespitte serbesttirler.
2. Üretilen mal ve hizmetlerin fiyatları, gerektiğinde Bakanlar Kurulunca
tespit edilebilir.
3. Bakanlar Kurulu`nca tespit olunan fiyatlar maliyetlerin altında bulunduğu
takdirde
304
a) Zarar ile birlikte, mahrum kalınan kar ait olduğu veya ait olduğu yılı izleyen yılın
genel bütçesine konulacak ödenekle karşılanır.
b) Mahrum kalınan kar miktarı, mal ve hizmetin satış maliyeti üzerinden % 10 kar payı
tahakkuk ettirilerek belirlenir.
c) Zararın miktarı, ilgili bakanlık ve Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığınca teşebbüs
muhasebe kayıtları esas alınarak birlikte tespit edilir.
4. Teşebbüs, müessese ve bağlı ortaklıklara konuları ile ilgili olarak Bakanlar
Kurulunca görev verilebilir. Gerektiğinde bu görev için yapılacak ödeme miktarı
Bakanlar Kurulu Kararı`nda belirtilir. Bu görevden doğan zarar ve mahrum kalınan kar
yukarıdaki esaslar dahilinde Hazine`ce karşılanır.
Teşekküllere Ait Mali Hükümler
Teşekküllerde kar dağıtımı:
Madde 36 - 1. Teşekküller ve müesseseler yıllık karlarının % 20`sini nominal
sermayelerinin tamamına ulaşıncaya kadar birinci tertip yedek akçe olarak ayırırlar.
Bankalar Kanununa tabi iktisadi devlet teşekkülleri, Bankalar Kanununda öngörülen
yedek akçeleri de ayrıca ayırırlar.
2. Teşekküller ve müesseseler birinci fıkrada belirtilen olağan yedek akçeler ile vergi
ve diğer kanuni yükümlülükler ayrıldıktan sonra kalan karın % 20`sini nominal
sermayenin tamamına ulaşıncaya kadar ikinci tertip olağan yedek akçe olarak ayırırlar.
Nominal sermayenin tamamına ulaştıktan sonra % 10 oranında yedek akçe
ayrılmasına devam olunur.
3. Teşekkül ve müesseselerde kardan varsa geçmiş yıl zararları mahsup edilir.
4. (Değişik: 17/9/2004 - 5234/23 md.) Yukarıdaki indirimler yapıldıktan sonra kalan kâr,
müesseselerde teşekküle, teşekküllerde ise Hazineye devredilir. (1)
5. Bağlı ortaklıklarda olağan yedek akçeler, vergiler ve kanuni yükümlülükler
indirildikten sonra kalan karın en az % 50`si sermaye payları oranında ortaklara dağıtılır.
6. (Ek: 17/9/2004 - 5234/23 md.) a) Bu Kanun Hükmünde Kararnameye tâbi kuruluşlar
ile Türkiye Şeker Fabrikaları Anonim Şirketinin (özelleştirme programına alındığı tarihe
kadar) bir önceki yıla ilişkin kârlarından Hazineye isabet eden tutarları;
1) Bu Kanun Hükmünde Kararnamede belirtilen kısıtlamalara tâbi olmaksızın, Hazine
Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanın teklifi üzerine genel bütçeye gelir kaydetmeye,
2) Kuruluşların ödenmemiş sermayelerine veya tahakkuk etmiş görev zararları
alacaklarına mahsup edilmek üzere Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanın teklifi
üzerine bütçeye gelir, ödenek ve gider kaydetmeye,
b) (a) bendi kapsamına giren kuruluşların geçen yıldan daha önceki yıllara ait kâr
paylarından Hazineye isabet eden tutarları Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu
Bakanın talebi üzerine bütçenin gelir ve giderleri ile ilişkilendirmeksizin kuruluşların
görev zararı alacakları veya ödenmemiş sermayelerine mahsup etmeye ilişkin
işlemleri yapmaya,
Maliye Bakanı yetkilidir.
7. (Ek: 17/9/2004 - 5234/23 md.) Kamu ortaklıkları ve iştiraklerinin yeniden
düzenlenmesine ilişkin tedbirleri uygulamak, sermaye artırımlarına katılmak, kamu
iktisadi teşebbüslerinin yatırım ve finansman programlarının gereklerini yerine getirmek
ve bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerini uygulamak amacıyla;
a) Hazinece her türlü sermaye artırımlarına katılınması ve sermaye paylarının satın
alınmasına,
b) Hazinenin ve kamu iktisadi teşebbüslerinin sermaye paylarını diğer kamu iktisadi
teşebbüslerine, Özelleştirme İdaresine veya katma bütçeli idarelere devretmeye veya
onlar tarafından devir alınmasını sağlamaya,
c) Kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıklarının Hazineye veya çeşitli fonlara
olan borçlarını yıllık yatırım ve finansman programlarına uygun olarak Hazineden olan
alacaklarına veya ödenmemiş sermayelerine mahsup etmeye veya teşebbüslerin
borçlarının ödenme zamanı ve şartlarını belirlemeye,
Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan; bu işlemlerin gerektirdiği tutarları, anılan
Müsteşarlığın teklifi üzerine bütçede açılacak özel tertiplere gelir ve ödenek
kaydetmeye Maliye Bakanı yetkilidir.
----------------------------
(1) Bu fıkranın 24/12/2003 tarihli ve 5027 sayılı 2004 Mali Yılı Bütçe Kanununun "kamu
iktisadi teşebbüslerinin karları" başlıklı 26 ncı maddesi hükümleri çerçevesinde
uygulanacağı, sözkonusu Bütçe Kanununun 49 uncu maddesi ile hüküm altına
alınmıştır.
305
8. (Ek: 17/9/2004 - 5234/23 md.) Kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıklarının bir
önceki yıl sonu itibarıyla Hazineye (28.3.2002 tarihli ve 4749 sayılı Kanun kapsamındaki
Hazine alacakları hariç) ve fonlara olan borçları ile geçmiş yıllar bütçe kanunlarının
"Kurumların Hasılatından Pay" başlıklı maddeleri uyarınca doğan ve Maliye Bakanlığı
Merkez Saymanlığına ödenmesi gereken vadesi geçmiş borçlarını, Hazineden ve
fonlardan olan alacaklarına veya ödenmemiş sermayelerine mahsup etmeye Hazine
Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan; bu işlemleri anılan Müsteşarlığın teklifi üzerine, gelir
ve gider hesapları ile ilişkilendirilmeksizin mahiyetlerine göre ilgili Devlet hesaplarına
kaydettirmeye Maliye Bakanı yetkilidir.
Kuruluşlara Ait Mali Hükümler
Kamu iktisadi kuruluşlarına ait mali hükümler:
Madde 37 - 1. Kuruluşlara ait uzun vadeli veya yıllık genel yatırım ve finansman
programlarının hazırlanmasında; kuruluşların finansman imkanları ve yatırım kapasiteleri
yanında ülke ihtiyaçları, plan, program, hedef ve tercihleri gözönüne alınır.
2. Kuruluşlara ait fiyat ve tarifelere sosyal faydayı artırmak amacı ile
Koordinasyon Kurulunca müdahale edilebilir.
3. Devlet tekelinde olan malların fiyatlarının tespiti kendi kanunlarındaki
hükümlere tabidir.
4. Kuruluşlar, karlarından % 10 yedek akçe ayırırlar. Bağlı ortaklıklardaki kar dağıtımı,
iktisadi devlet teşekküllerine ait bağlı ortaklıklara ilişkin hükümlere tabidir.
5. Yatırım ve işletme finansman açıkları Hazinece karşılanır. Finansman faz-
lası Hazineye devredilir.
6. Kuruluşlara, yukarıdaki fıkralar dışında, teşebbüslere ait mali hükümler,
tasfiye ve denetim hükümleri uygulanır.
Tasfiye
Teşebbüsler, müesseseler, bağlı ortaklıklar, işletmeler ve işletme birimle-
rinin ve iştiraklerin tasfiyesi veya satılması:
Madde 38 - Bu Kanun Hükmünde Kararname kapsamındaki teşebbüs, müessese, bağlı ortaklık, işletme, işletme birimlerinin ve iştiraklerinin tasfiye, devir, sa-
tış ve işletme haklarının verilme kararı Koordinasyon Kurulu tarafından alınır.
Tasfiye, devir, satış veya işletme hakkının verilmesi, 2983 sayılı Tasarruf-
ların Teşviki ve Kamu Yatırımlarının Hızlandırılması Hakkındaki Kanun`un öngör-
düğü esaslara göre Kamu Ortaklığı Kurulu tarafından yürütülür.
Kamu Ortaklığı Kurulu bu işlemleri kolaylaştırıcı her türlü tedbiri alabi-
lir, bu işlemlerden elde edilecek hasılanın fona yatırılması ve hesapların dü-
zenlenmesine ait esaslar bir yönetmelikle tesbit edilir.
Tasfiye, devir, satış ve işletme haklarından elde edilerek fona aktarılan
hasılaya karşılık, tasfiye, devir, satış veya işletme hakkının verilmesi işlemi-
ne tabi değerlerin teşebbüs hesaplarında kayıtlı değeri, teşebbüsün veya bağlı
ortaklığın sermayesinden tenzil edilir.
Gerçek ve tüzel kişilerin Türk Ticaret Kanunundan doğan ortaklık hakları
saklıdır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Denetleme
Mali, idari ve teknik denetim, denetleme raporları
Madde 39 - Teşebbüsler, müesseseler ve bağlı ortaklıklar, Başbakanlık Yüksek
Denetleme Kurulu`nun mali, idari ve teknik yönden sürekli denetimine tabidir.
Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu; teşebbüslerin, müesseselerin ve bağlı
ortaklıkların bir yıla ait hesap ve işlemleri üzerindeki incelemelerini en geç
ertesi yılın Ekim ayı sonuna kadar tamamlar. Kurulca düzenlenen raporlar ilgili
mercilere verilir.
İlgili Bakanlığın gözetim ve denetimi:
Madde 40 - 1. İlgili bakanlık; teşebbüs, müessese ve bağlı ortaklık faali-
yetlerinin kanun, tüzük ve yönetmelik hükümlerine uygun olarak yürütülmesini gö-
zetmekle görevlidir.
2. Birinci fıkrada belirtilen amaçla ilgili bakanlık, gerekli hallerde te-
şebbüslerin hesaplarını ve işlemlerini teftiş ve tahkike tabi tutmaya ve bunla-
rın iktisadi ve mali durumlarını tespit ettirmeye yetkilidir. Bu yetki, kuruluş-
ların görev ve yetkilerini daraltmayacak, normal faaliyetlerini aksatmayacak şe-
kilde kullanılır.
306 - 308
DÖRDÜNCÜ KISIM
Personele İlişkin Hükümler
Temel İlkeler
Madde 41 - (Değişik: 5/1/1988 - KHK - 308/2 md.; Mülga: 22/1/1990 - KHK-
399/59 md.)
İstihdam Şekilleri
Madde 42 - (Değişik: 5/1/1988 - KHK - 308/3 md.; Mülga: 22/1/1990 - KHK -
Personel İhtiyacı
Madde 43 - (Değişik: 5/1/1988 - KHK - 308/4 md.; İptal: Ana. Mah.'nin
22/12/1988 tarih ve E. 1988/5, K. 1988/55 sayılı Kararıyla.)
İşe Alma
Madde 44 - (Değişik: 5/1/1988 - KHK - 308/5 md.; İptal: Ana. Mah.'nin
Sözleşme Ücreti ve Diğer Haklar
Madde 45 - (Değişik: 5/1/1988 - KHK - 308/6 md; Mülga: 22/1/1990 - KHK -
Prim ve Ödül
Madde 46 - (Değişik: 5/1/1988 - KHK - 308/7 md.; İptal: Ana. Mah.'nin
Teşebbüs Personelinin Yükümlülük ve Sorumlulukları
Madde 47 - (Değişik: 5/1/1988 - KHK - 308/8 md.; Mülga: 22/1/1990- KHK -
Yurt Dışında Görevlendirme
Madde 48 - (Değişik: 5/1/1988 - KHK - 308/9 md.; Mülga: 22/1/1990 - KHK -
Başka İş ve Hizmet Yasağı
Madde 49 - (Değişik: 5/1/1988 - KHK - 308/10 md.; Mülga: 22/1/1990 - KHK -
309
Yönetim ve Danışma Kurulu Başkan ve Üyesi, Denetçi ve Tasfiye Kurulu Üyele-
rinin Ücret ve Hakları
Madde 50 - (Değişik: 5/1/1988 - KHK - 308/11 md.; Mülga: 22/1/1990 - KHK -
Siyasi Faaliyet Yasağı
Madde 51 - (Değişik: 5/1/1988 - KHK - 308/12 md.; İptal: Ana. Mah.'nin
22/12/1988 tarih ve E.1988/5, K. 1988/55 sayılı Kararıyla.)
Vekalet Ücreti
Madde 52 - (Değişik: 5/1/1988 - KHK - 308/13 md.; Mülga: 22/1/1990 - KHK -
Yüksek Planlama Kurulunun Yetkisi
Madde 53 - (Değişik: 5/1/1988 - KHK - 308/14 md.; İptal: Ana. Mah.'nin
22/12/1988 tarih ve E.1988/5, K.1988/55 sayılı Kararıyla.)
310
BEŞİNCİ KISIM
Çeşitli, Geçici ve Son Hükümler
Çeşitli Hükümler
Teşebbüslerin amaç ve faaliyet alanları:
Madde 54 - 1. Teşebbüslerin amaç ve faaliyet alanları Koordinasyon
Kurulu'nca belirlenir.
2. Teşebbüsler, müesseseler ve bağlı ortaklıklar, kuruluş amaçları dışında
faaliyette bulunamazlar. Atıl kapasitelerin değerlendirilmesi amacıyla girişi-
len faaliyetlerde de bu esasa uyulur.
3. Kamu iktisadi kuruluşlarına ait işletmelerin atıl kapasitelerinin değer-
lendirilmesinde, Koordinasyon Kurulu'nun kararı ile, kuruluş amacı dışına çıkı-
labilir.
Hazineye intikal eden hisse senetleri:
Madde 55 - Veraset veya diğer yollarla Hazine'ye geçen hisse senetleri,
Koordinasyon Kurulu Kararı ilk faaliyet alanı itibariyle en yakın olan teşebbü-
se, başka bir işleme hacet kalmaden devredilir.
Bağlantı yerlerinin değiştirilmesi:
Madde 56 - 1. Teşebbüsler, Başbakan'ın teklifi ve Cumhurbaşkanı'nın onayı
ile, Başbakanlık veya diğer bakanlıklarla ilgilendirilebilir.
2. Bir teşebbüs bünyesindeki müessesenin, İşletmenin veya bağlı ortaklığın
başka bir teşebbüse bağlanması Koordinasyon Kurulu kararı ile olur.
Devlet malı sayılma:
Madde 57 - Teşebbüslerin, müesseselerin, işletmelerin ve bağlı ortaklıkla-
rın malları ve her çeşit mevcutları aleyhine işlenen suçlar, Devlet malı aley-
hine işlenmiş sayılır. Bu suçlara Türk Ceza Kanunundaki cezalar uygulanır.
(İkinci fıkra mülga: 14/9/1994-4011/1 md.)
İstisnalar:
Madde 58 - 1. Atatürk Orman Çiftliği, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
Anonim Şirketi, Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları Türk Anonim Şirketi, Türkiye
İş Bankası Anonim Şirketi,Devlet Sanayi ve İşçi Yatırım Bankası Anonim Şirketi,
İller Bankası Genel Müdürlüğü ve İller Bankası Genel Müdürlüğü ile il özel ida-
releri ve belediyelerin, sermayelerinin yarısından fazlasına tek başına veya
birlikte sahip oldukları iktisadi teşebbüsler, bu Kanun Hükmünde Kararname hü-
kümlerine tabi değildir.
2. Yabancı sermayeyi teşvikle ilgili hükümlerden yararlanan gerçek veya tü-
zel kişilerle yabancı ülkeler kanunlarına veya uluslararası düzenlemelere göre
kurulmuş ortaklıklara ait kanunların ve anasözleşmelerin hükümleri saklıdır.
3. (Ek: 27/2/1988 - KHK - 315/1 md.) Teşebbüslerin, bu Kanun Hükmünde Ka-
rarname hükümleriyle bağlı olmaksızın yurt dışında şirket kurmalarına ve kurul-
muş şirketlere iştirak etmelerine izin vermeye ve bu konularda ilgili esasları
kurumlar itibariyle belirlemeye Bakanlar Kurulu yetkilidir.
Tüzük:
Madde 59 - (Mülga: 16/6/1988 - KHK - 331/5 md.)
Teşebbüslere ait liste:
Madde 60 - Bu Kanun Hükmünde Kararname'ye ait tabi teşebbüsler, bunlara ait
müessese ve bağlı ortaklıklar ile teşekkül ve kuruluşların ilgili olduğu bakan-
lıklar ekli listede gösterilmiştir.
311
Diğer haklar:
Madde 61 - Teşebbüs, müessese ve bağlı ortaklıklar; kuruluş amacı ve faali-
yet konularının gerçekleşmesini temin için:
1) Gayrimenkulleri tasarruf eder, kiralar, kiraya verir, leyh ve aleyhte re-
hin, ipotek, intifa ve irtifak hakları, gayrimenkul mükellefiyeti vesair hakları
tesis ederler.
2) Gerekli taşınmaz mallar ile kaynak ve irtifak haklarını ilgili kanun hü-
kümleri uyarınca kamulaştırma yetkisine sahiptirler.
3) Genel ve Katma bütçeli dairelere yapılan satışlarda avans alabilirler.
Tahvil çıkarma:
Madde 62 - Koordinasyon Kurulu kararı ile tahvil çıkarma yetkisi verilen
teşebbüsler, Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanın izni ile
tahvil çıkarabilir.
Bu şekilde çıkarılacak tahvillere Hazine kefaleti verilebilir.
Çıkarılacak tahvillerin tutarı ödenmiş sermayeyi aşamaz.
Kaldırılan hükümler:
Madde 63 - 2929 sayılı Kanun, ek ve değişiklikleri ile bu Kanun Hükmünde Ka-
rarname kapsamına giren teşebbüslerin kuruluşlarına ait kanun hükmünde kararna-
meler yürürlükten kaldırılmıştır.
Ek Madde - (Ek: 5/1/1988-KHK-308/16 md.;Mülga:12/12/1991-KHK-465/1 md.)
Geçici Hükümler
Kapsam dışında kalan kuruluşların yönetimi:
Geçici Madde 1 - 3460 ve 23 sayılı kanunlara tabi olanlar ile bu Kanun Hük-
münde Kararname'nin kapsamı dışında kalan teşebbüsler ve kurumları, kuruluş ve
işleyişleri ile ilgili yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar, kendi mevzuatına
göre idare olunurlar.
İştirak paylarının devir ve tasfiyesi:
Geçici Madde 2 - Teşebbüslerin ve bağlı ortaklıkların faaliyet alanları dı-
şında kalan ve normal piyasa şartları içinde elden çıkarılmaları mümkün olan
mevcut iştirak paylarının devir veya tasfiyesi, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin
yürürlüğe girdiği tarihi izleyen bir yıl içinde bitirilir. Ancak, tekelcilik
amacını önlemeye yönelik olanlar ile stratejik mal ve hizmet üretenler Koordi-
nasyon Kurulu kararı ile bu uygulama dışında bırakılabilir.
Bu Kanun Hükmünde Kararname'nin yürürlüğe girdiği tarihte mevcut iştirakler-
den teşebbüsün faaliyet alanı içinde kalanlardan iştirak payları % 10'un altında
olup da devamında kamu yararı veya ekonomik yarar bulunanlar Koordinasyon Kuru-
lu'nun kararıyla muhafaza edilir.
KHK'LER, ŞUBAT 1992 (EK - 10)
312
İştirak paylarının toplanması:
Geçici Madde 3 - 1. (Değişik: 5/1/1988 - KHK -308/15 md.)
Hazinenin veya çeşitli kamu kurum ve kuruluşlarının mevcut iştiraklerdeki
hisseleri, iştirakin faaliyet alanına en yakın teşebbüslere veya bağlı ortaklık-
lara on yıl içinde devredilebilir.
2. Birinci fıkra gereğince yapılacak devir işlemlerini gerçekleştirebilmek
amacıyla teşebbüslerin sermayelerini yeterince arttırmaya gerekli takas ve mah-
sup işlemlerini yapmaya Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı yetkilidir. Hazine ve
Dış Ticaret Müsteşarlığınca yapılan bu işlemlerin sonucuna göre cari yıl bütçe-
sine gelir kaydetmeye, mevcut veya yeniden açılacak tertiplere ödenek koymaya ve
gider kaydetmeye Maliye ve Gümrük Bakanı yetkilidir.
3. Bu madde gereğince yapılacak iştirak paylarının devrinde nominal değerler
esas alınır.
4. Bu madde gereğince yapılacak iştirak paylarının devri sonunda, Türk Tica-
ret Kanununun 277 nci maddesindeki beş ortak şartı aranmaz.
Limited şirket statüsündeki ortaklıklar:
Geçici Madde 4 - 1. Bu Kanun Hükmünde Kararname'nin yürürlüğe girdiği tarih-
te sermayelerinin % 51'inden fazlası Devlet veya teşebbüslere ait bulunan limi-
ted şirketlerin, bağlı ortaklık olarak faaliyetlerinin devamına veya tasfiyesine
Koordinasyon Kurulunca karar verilir.
2. Birinci fıkra gereğince faaliyetlerinin devamına karar verilen limited
şirketler Bakanlar Kurulu kararıyla anonim şirket statüsüne dönüştürülür ve bağ-
lı olduğu teşebbüs belirtilir.
Geçiş dönemine ait hükümler:
Geçici Madde 5 - 1. Bu Kanun Hükmünde Kararname'ye ekli listede bulunan te-
şebbüslerin ana statülerine ait koordinasyon kurulu kararları ile buna göre teş-
kilatlanmaları, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yayım tarihinden itibaren en geç
iki ay içinde tamamlanır.
2. Birinci fıkrada adıgeçen ana statülere ait koordinasyon kurulu kararla-
rıyla, bu Kanun Hükmünde Kararname'ye ekli listede yer alan teşebbüs ve bağlı
ortaklıkların organları da teşkil edilir.
3. Birinci fıkrada sözü edilen teşebbüs ana statülerine ait koordinasyon ku-
rulu kararlarında bağlı ortaklıkların bu Kanun Hükmünde Kararname'ye göre yeni-
den düzenlenmesine ait hükümler de yer alır.
4. Bu Kanun Hükmünde Kararname ile kaldırılan teşebbüslerin tasfiyesi için
gerekli bütün hükümler, birinci fıkrada adı geçen ana statülere ait koordinasyon
kurulu kararlarında bütünlük ve süreklilik esası çerçevesinde düzenlenir.
5. Yukarıdaki fıkralardaki düzenlemeler yapılıp yürürlüğe girinceye kadar bu
Kanun Hükmünde Kararname ile kaldırılan hükümlerin uygulanmasına devam olunur.
6. Bu Kanun Hükmünde Kararname'de öngörülen Personel Kanunu yürürlüğe girin-
ceye kadar bu Kanun Hükmünde Kararname de belirtilmeyen hususlarda mevcut hüküm-
lerin uygulanmasına devam edilir.
7. Bu Kanun Hükmünde Kararname'nin kadro tesbitine dair olan 47 nci maddesi-
nin, hangi tarihten itibaren uygulamaya başlanacağını her teşebbüs için ayrı ay-
rı tesbite Koordinasyon Kurulu yetkilidir.
Bu tesbit işlemi yapılıncaya kadar, bu Kanun Hükmünde Kararnameye tabi te-
şebbüslerin istihdam edeceği personel hakkında genel hükümlerin uygulanmasına
devam olunur.
8. Bu Kanun Hükmünde Kararname gereğince devredilen müessese, işletme ve
bağlı ortaklıklar ile ilgili henüz sonuçlanmamış dava, icra takibi ve bunun gibi
adli, idari ve mali ve ticari işler, devralan teşebbüs adına devreden teşebbüs
personeli tarafından tamamlanabilir. Bu görevleri yapan personel başka iş ve
hizmet yasağı ile ilgili hükümlere tabi değildir.
312 - 1
9. Bu Kanun Hükmünde Kararname gereğince bağlantıları değiştirilen, devredi-
len müessese, bağlı ortaklık, iştirak ve işletmelerin ünvan değişikliği Vergi
Usul Kanunu, Kurumlar Vergisi Kanunu ve diğer kanunlar yönünden eski müessese,
bağlı ortaklık, iştirak ve işletmelerin devam addolunur.
10. Teşebbüsün bu Kanun Hükmünde Kararname Hükümlerine intibakını sağlamak
üzere yapılacak bütün işlemler ile teşebbüsler arası devredilecek veya devir
alınacak menkul ve gayrimenkuller ile fikri ve ticari hakların devri ve devir
alınması her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır.
11. Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği ayın son günü itibariy-
le, devredilecek müesseselerin ve bağlı ortaklıkların defter kıymeti üzerinden,
devir bilançosu çıkarılır. Bu değerler üzerinden devir işlemleri yapılır.
12. Diğer teşebbüsler devredilen müesseselerde bulunan teşebbüs bünyesindeki
birimlerce halen kullanılmakta olan lojman, depo açık alan ve benzeri yerlerden
yararlanma esasları ilgili Bakanlık ve teşebbüsler arasında yapılacak protokolle
tespit edilir.
13. Yeniden kurulan ve kaldırılan teşebbüslerin, yönetim kurulu üyesi ve ge-
nel müdürlük kadrolarını ihdas etmeye ve mevcut kadrolardan gerekli görülenleri
iptal etmeye bir yıl süreyle Maliye ve Gümrük Bakanlığı yetkilidir.
14. Teşebbüsler sağlık ve sosyal tesisler ile ilgili faaliyetlerini konu ile
ilgili yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar sürdürür.
Geçici Madde 6 - (Ek: 21/10/1987 - KHK - 297/1 md.) (1)
Kamu İktisadi Teşebbüsleri ile Bağlı Ortaklıkların kamu kesimini temsilen
görev yapan ve görev süreleri 1987 yılının muhtelif aylarında sona erecek yöne-
tim kurulu üyelerinin görev süreleri 1/2/1988 tarihine kadar uzatılmıştır.
Geçici Madde 7 - (Ek: 22/5/1989 - KHK - 370/1 md.)
Teşebbüs ve bağlı ortaklıklarda toplu iş sözleşmeleri kapsamı dışında hizmet
akdi ile çalışan yönetim personeli en geç 31/12/1989 tarihine kadar sözleşmeli
statüye geçirilirler.
Geçici Madde 8 - (Ek: 22/5/1989 - KHK - 370/1 md.)
Teşebbüs ve bağlı ortaklıklar için ihdas edilmiş kadrolardan emeklilik,
ölüm, istifa, sözleşmeli statüye geçme ve benzeri sebeplerle boşalanlar, boşal-
dıkları tarihler itibariyle iptal edilmiş sayılır. Ancak, bu hüküm teşebbüs ve
bağlı ortaklıkların genel müdür, genel müdür yardımcısı, daire başkanı, müessese
müdürü kadroları ile kamu bankalarının 1 inci derece şube müdürü kadroları için
31/12/1989 tarihinden itibaren uygulanır.
Geçici Madde 9 - (Ek: 29/9/2000 - KHK - 628/1 md.; İptal: Ana.Mah.nin 26/10/2000 tarih
ve E.:2000/57, K.:2000/30 sayılı Kararı ile)
Son Hükümler
Yürürlük:
Madde 64 - Bu Kanun Hükmünde Kararname`nin 46 ncı maddesinin ceza hükümleri,
bu Kanun Hükmünde Kararnamenin kanunlaştığı tarihte, diğer hükümleri yayımı ta-
rihinde yürürlüğe girer.
Yürütme:
Madde 65 - Bu Kanun Hükmünde Kararnameyi Bakanlar Kurulu yürütür.
--------------------
(1) 22/5/1989 tarih ve 370 sayılı KHK ile bu maddeye (6) numara verilmiş ve metne
işlenmiştir.
312-2
8/6/1984 TARİH VE 233 SAYILI K.H.K.`YE İŞLENEMİYEN HÜKÜMLER
1) 1/5/1988 Tarih ve 308 sayılı K.H.K. Hükümleri
Geçici Madde - (Mülga: 22/1/1990 - KHK - 399/59 md.)
Geçici Madde - (Ek: 16/6/1988 - KHK 331/7 md.; değişik: 6/8/1988 - KHK
340/10. md.) 308 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihten
önce emekli olanlardan sözleşmeli statüde çalışanlar hakkında 44 üncü madde
hükmü uygulanmaz.
Madde 17 - Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin ceza hükümleri, kanunlaştığı ta-
rihte, diğer hükümleri yayımını takip eden aybaşında yürürlüğe girer.
2) 26/10/1988 tarih ve 338 sayılı K.H.K. Hükmü
Madde 11 - Diğer kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan pilot, pilot adayı ve
uçuş ekibi personeline, sözleşmeli olarak çalışanlar dahil, 28/2/1985 tarihli
ve 3160 sayılı Kanunda belirtilen esaslar çerçevesinde durumlarına uyan tazmi-
natlar verilir.
3) 12/12/1991 tarih ve 465 sayılı KHK Hükmü
Geçici Madde - 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye 308 sayılı Kanun Hük-
münde Kararnamenin 16 ncı maddesi ile eklenen ek maddeye göre halen Danışma
Kurulu Başkan ve üyesi olarak çalışmakta olanların görevleri hiç bir işleme
gerek kalmaksızın sona erer.
313
A - İKTİSADİ DEVLET TEŞEKÜLLERİ (İDT)
İlgili Bakanlık: BAŞBAKANLIK
Teşekkül Müesseseler Bağlı Ortaklıklar
----------------- ------------------------------- -----------------------
Türkiye İhracat
Kredi Bankası A.Ş.(1)
Türkiye Cumhuriyeti
Ziraat Bankası
Sümer Holding A.Ş.(2)
Et ve Balık Ürünleri A.Ş.(3) 1.Erzincan Gıda Madde-
leri ve Sanayii ve
Ticaret A.Ş.(4)
(ERSAN)
Yem Sanayii T.A.Ş.(3)
Orman Ürünleri Sanayii A.Ş.(3)
(ORÜS)
Türkiye Emlak Bankası A.Ş.(5) 1.Emlak Konut A.Ş.(6)
(KONUTBANK)
------------------------
(1) "Devlet Yatırım Bankası" 7/8/1989 tarih ve 89/14425 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararı ile "Türkiye İhracat Kredi Bankası A.Ş." adıyla yeniden düzenlenmiş-
(2) 11/9/1987 tarih ve 87/12184 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile "Sümerbank"ın
özelleştirilmesi kararlaştırılmıştır.
(3) Et ve Balık Kurumu, Orman Ürünleri Sanayii Kurumu ve Yem Sanayii T.A.Ş.nin
20/5/1992 tarih ve 92/3088 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile özelleştirilme-
si kararlaştırılmıştır.
(4) 8/2/1990 tarih ve 90/138 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kurulmuştur.
(5) 6/1/1988 tarih ve 88/12485 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla, Türkiye Emlak
Kredi Bankası ile Anadolu Bankası T.A.Ş. birleştirilmek suretiyle Türkiye
Emlak Bankası A.Ş. kurulmuş ve Ana Statüsü ile ilgili olduğu kuruluş Başba-
kanlık olarak değiştirilmiştir.
(6) Emlak Konut A.Ş. 26/12/1990 tarih ve 90/1322 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı
hükümlerine göre, İnşaat ve İmar A.Ş. ile Emlak Yapı A.Ş.'nin birleştirilme-
si suretiyle kurulmuştur.
314
-------------------- --------------------------------- ----------------------
Türkiye Denizcilik
İşletmeleri (1)
Türkiye Gemi
Sanayi A.Ş. (2)
Türk Hava Yolları
Anonim Ortaklığı
(THY) (3)
Petkim Petrokimya
Holding A.Ş.(4)
Çay İşletmeleri
Genel Müdürlüğü
(ÇAY-KUR) (5)
Etibank (6) 1. Alüminyum İşletmesi Müessesesi
2. Şarkkromları-Ferrokrom İşl.Mües.
3. Elektrometalurji San.İşl.Mües.
4. Üçköprü Maden İşletmesi Mües.
5. Küre Bakırlı Pirit İşl.Mües.
6. 100. Yıl Gümüş Madeni İşl.Mües.
7. Emet Kolemanit İşl.Mües.
8. Bigadiç Madenleri İşl.Mües.
9. Kırka Boraks İşl.Mües.
10. Bandırma Boraks ve Asit Fab.İşl.Mües.
-----------------
(1) Türkiye Denizcilik İşletmeleri Genel Müdürlüğü, 13/7/1993 tarih ve
39-08/D-2-93-353 sayılı Cumhurbaşkanlığı onayı ile, Başbakanlıkla ilgilen-
dirilmiş ve 10/8/1993 tarih ve 93/4693 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile
(2) 10/8/1993 tarih ve 93/4693 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile "Türkiye Gemi
Sanayi A.Ş."nin özelleştirilmesi kararlaştırılmıştır.
(3) 22/8/1990 tarih ve 90/822 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı (THY)`nın ile özel-
leştirilmesi kararlaştırılmış ve 24/11/1994 gün ve 4046 sayılı Kanun`un 35
inci maddesi ile İktisadi Devlet Teşekkülleri (İDT) bölümüne eklenmiştir.
(4) 11/9/1987 tarih ve 87/12184 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla PETKİM Petro-
kimya A.Ş.`nin özelleştirilmesi kararlaştırılmıştır.
(5) a) Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü (ÇAY-KUR), Cumhurbaşkanlığı`nın 13/10/1993
tarih ve 39-08/D-3-93-527 sayılı onayı ile Başbakanlıkla ilgilendirilmiş
iken, daha sonra 13/01/1999 tarih ve 23582 sayılı Resmi Gazete`de yayım-
lanan 12/01/1999 tarih ve 39/08/D-2-99-18 sayılı onayı ile Sanayi ve
Ticaret Bakanlığı ile ilgilendirilmiş olup, 24/11/1994 tarih ve 4046
sayılı Kanun`un 35 inci maddesi ile İktisadi Devlet Teşekkülleri (İDT)
bölümüne eklenmiş daha sonra 28/5/1999 tarih ve 39-08-D-8/99-234 sayılı
Cumhurbaşkanlığı onayı ile Başbakanlıkla ilgilendirilmiştir. (R.G:28/5/1999-
23708 Mük.).
b) 27/11/2002 tarihli ve 24949 sayılı Resmi Gazete`de yayımlanan,
Cumhurbaşkanlığının 26/11/2002 tarihli ve D-1-2002-792 sayılı Onayı ile
Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ile ilgilendirilmiştir.
(6) a)Etibank, 29/7/1996 tarih ve 39-08/D-3-96-341 sayılı Cumhurbaşkanlığı onayı
ile Başbakanlıkla ilgilendirilmiştir.
b)Etibank Genel Müdürlüğü`nün Bankacılık kısmının özelleştirilmesi nedeniy-
le unvanının değiştirilerek Eti Holding A.Ş. adıyla İktisadi Devlet Te-
şekkülü şeklinde teşkilatlandırılması Bakanlar Kurulunun 26/1/1998 tarih
ve 98/10552 sayılı kararıyla kararlaştırılmıştır. (Bkz. R.G.: 4/2/1998-
23248) Cumhurbaşkanının 13/01/1999 tarih ve 23582 sayılı Resmi Gazete`de
yayımlanan, 12/01/1999 tarih ve 39-08/D-3-99-19 sayılı Onayı ile Enerji
ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile ilgilendirilmiş daha sonra 28/5/1999
tarih ve 39-08/D-5-99-231 sayılı Cumhurbaşkanlığı onayı ile Başbakanlıkla
ilgilendirilmiştir. (R.G.: 28/5/1999-23708 Mük.).
c) Eti Holding A.Ş. Genel Müdürlüğü, 27/11/2002 tarihli ve 24949 sayılı Resmi
Gazete`de yayımlanan, Cumhurbaşkanlığının 26/11/2002 tarihli ve D-1-2002-792
sayılı Onayı ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile ilgilendirilmiştir.
d) Eti Holding A.Ş. Genel Müdürlüğü, 21/1/2004 tarihli ve 25353 sayılı Resmi
Gazete`de yayımlanan 9/1/2004 tarihli ve 2004/6731 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararı ile "Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü" adıyla yeniden
teşkilatlandırılmıştır.
315
İlgili Bakanlık : BAŞBAKANLIK
---------------------------------- ---------------------------------- ------------------------
Tütün ve Tütün Mamülleri 1.Tütün ve Sigara İşletmeleri
Tuz ve Alkol İşletmeleri Mües.
Genel Müdürlüğü (1) 2.İspirto ve İspirtolu İçkiler
İş.Mües.
3.Tuz İşletmeleri Müessesesi
4.Tekel Ürünleri Dağıtım
Müessesesi
Halk Bankası A.Ş.(2)
İlgili Bakanlık : MALİYE BAKANLIĞI
-------------------------- -------------------------------- -------------------------
Devlet Malzeme Ofisi 1.İmalat Müessesesi
2.Basım Müessesesi
İlgili Bakanlık : MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI
Makina ve Kimya Endüstrisi 1.Makina Sanayii Müessesesi 1.ÇELİKSAN-Çelik ve
Kurumu (MKEK) (3)(4) 2.Silah Sanayii Müessesesi Ağır Silah Sanayi ve
Ticaret A.Ş.
2.HURDASAN-Makina ve
Kimya Endüstrisi Hur-
da İşletmeleri A.Ş.
3.TÜMOSAN-Türk Motor
Sanayi ve Ticaret A.Ş.
4.ASİL ÇELİK-Sanayi ve
5.TAKSAN-Takım Tezgah-
ları Sanayii ve Tica ret A.Ş.
6.ÇANSAŞ-Çankırı Silah
Sanayi ve Ticaret A.Ş
7.FİŞEKSAN-Fişek Sanayi
ve Ticaret A.Ş.
8.SİLAHSAN-Hafif Silah
9.ANPİL-Antalya Pil Sa-
nayii ve Ticaret A.Ş.
10.AVFİŞEK-Avfişek Sa-
nayi ve Ticaret A.Ş.
11.BARUTSAN-Elmadağ Ba-
rut Sanayi ve Ticaret A.Ş.
12.ÇELBOR-Çelik Çekme
Boru Sanayi ve Ticaret A.Ş.
------------------
(1) a- Tekel İşletmeleri Genel Müdürlüğünün adı 18/2/1987 tarih ve 87/11524
sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile "Tütün, Tütün Mamulleri, Tuz ve Alkol
İşletmeleri Genel Müdürlüğü" olarak değiştirilmiştir.
b- Tütün, Tütün Mamulleri, Tuz ve Alkol İşletmeleri Genel Müdürlüğü, Cumhur-
başkanlığının 7/7/1993 tarih ve 39-08/D-1-93-335 Sayılı onayı ile Başbakan-
lıkla ilgilendirilmiş iken, 13/1/1999 tarih ve 23582 sayılı Resmi Gazete`
de yayımlanan Cumhurbaşkanlığının 12/1/1999 tarih ve 39-08/D-2-99-18 sa-
yılı onayı ile Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ile ilgilendirilmiş daha sonra
28/5/1999 tarih ve 23708 Mükerrer sayılı Resmi Gazete`de yayımlanan Cumhur-
başkanlığı`nın 28/5/1999 tarih ve 39-08/D-8-99-234 sayılı onayı ile yeniden
Başbakanlık ile ilgilendirilmiştir.
(2) Halk Bankası A.Ş.Cumhurbaşkanlığı`nın 15/1/1988 tarih 39.08.01-88-25 sayılı
onayı ile Başbakanlık`la ilgilendirilmiştir.
(3) Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu (MKEK) bünyesinde yeralan bağlı ortaklık-
lar Yüksek Planlama Kurulu`nun 25/2/1993 tarih ve 93/T-19 sayılı,11/9/1989
tarih ve 89/T-77 sayılı, 5.12.1990 tarih ve 90/T-105 sayılı 18/4/1990 tarih
ve 90/T-33 sayılı kararı ile kurulmuştur.
(4) Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu (MKEK), 17/6/2000 tarih ve 24082 sayılı Resmi
Gazete`de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı tezkeresi ile Milli Savunma Bakanlığı ile
ilgilendirilmiştir.
316
-------------------------- --------------------- ------------------------
13.ELSA-Elektrik Sayaçları Sanayi ve Ticaret A.Ş.
14.ETAĞ-Etimesgut Ağaç Sanayii ve Ticaret A.Ş
15.MAKSAM-Makina Sanayii ve Ticaret A.Ş.
16.ELROKSAN-Elmadağ Roket Sanayi ve Ticaret A.Ş.
17.MÜHİMMATSAN-Mühimmat Sanayi ve Ticaret A.Ş.
18.NİTROSAN-Nitroselüloz Sanayi ve Ticaret A.Ş.
19.PİRİNÇSAN-Pirinç Sanayi ve Ticaret A.Ş.
İlgili Bakanlık : SANAYİ VE TİCARET BAKANLIĞI
------------------------------- ---------------------------------- ----------------------
Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. 1.Adapazarı Şeker Fab A.Ş.(1)
2.Kütahya Şeker Fab. A.Ş.(1)
Türkiye Selüloz ve 1.Afyon Müessesesi
Kağıt Fabrikası 2.Aksu Müessesesi
(SEKA)(2) 3.Akdeniz Müessesesi
4.Balıkesir Müessesesi
5.Çaycuma Müessesesi
6.Dalaman Müessesesi
7.Kastamonu Müessesesi
8.İzmit Selüloz ve Kağıt Sanayii Mües.
9.Bolu Lamine ve Lif Levha San.Mües.
Türkiye Çimento ve 1.Edirne Lala Paşa Çimento 1.Elazığ Çimento Sanayii T.A.Ş.
Toprak San.T.A.Ş.(2) San.Mües. 2.Ergani Çimento Sanayii T.A.Ş.
(ÇİTOSAN) 3.Kars Çimento Sanayii T.A.Ş
4. Kurtalan Çimento Sanayii T.A.Ş.
5.Van Çimento Sanayii T.A.Ş
6.Gümüşhane Çimento Sanayii T.A.Ş
7.Konya Krom Mağnezit Sanayi T.A.Ş.
8.Bozüyük Seramik Sanayii T.A.Ş.
9.Yarımca Porselen Sanayii T.A.Ş.
10.Filyos Ateş Tuğlası Sanayi T.A.Ş.
Türkiye Gübre Sanayii A.Ş. (3) 1.Kütahya Gübre Sanayii A.Ş.
(TÜGSAŞ) 2.Elazığ Gübre Sanayii A.Ş.
3.Gemlik Gübre Sanayii A.Ş.
4.Samsun Gübre Sanayii A.Ş.
Sümer Halıcılık ve El Sanatları Sanayi ve
Ticaret Anonim Şirketi (SÜMERHALI) (4)
-----------------------
(1) Adapazarı Şeker Fab.A.Ş. ile Kütahya Şeker Fab.A.Ş. Yüksek Planlama Ku-
rulu`nun 14/1/1993 tarih ve 93/T-5 sayılı Kararı ile T.İş Bankası hisseleri
Türk Şeker`e devredilerek bağlı ortaklık haline gelmiştir.
(2) Türkiye Selüloz ve Kağıt Fabrikası (SEKA) ile Türkiye Çimento ve Toprak
Sanayii T.A.Ş.,14/12/1991 tarih ve 39-08/D-2-91-575 sayılı Cumhurbaşkanlığı
onayı ile, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ile ilgilendirilmiştir.
(3) Türkiye Gübre Sanayii A.Ş. 14/12/1991 tarih ve 39-08/D-2-91-575 sayılı Cum-
hurbaşkanlığı onayı ile Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ile ilgilendirilmiştir.
(4) Sümer Halıcılık ve El Sanatları Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
(SÜMERHALI); Sümer Holding A.Ş.`nin bağlı ortaklığı iken, 25/2/1998 tarih
ve 98/10720 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile İktisadi Devlet Teşekkülü
haline getirilmiştir.
317
İlgili Bakanlık: ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI
--------------------- ---------------------- -------------------
Türkiye Kömür İşletmele- 1.Garp Linyitleri Müessesesi
ri (GLİ)
2.Orta Anadolu Linyitleri Mües.
(OAL)
3.Ege Linyitleri İşletmesi
Mües.(ELİ)
4.Seyitömer Linyitleri İşletmesi
Mües.(SLİ)
Türkiye Demir ve Çelik 1.Gerkonsan A.Ş.
İşletmeleri (1) 2.İskenderun Demir ve
Çelik A.Ş.
3.Divriği-Hekimhan
Madenleri San.ve
Tic.A.Ş.
Türkiye Petrolleri
A.O. (T.P.A.O.) (1)
1.İstanbul Gübre Sanayi A.Ş.
(İGSAŞ) (2)
Türkiye Taşkömürü
Kurumu (3) 1.Kozlu Taşkömürü İşletme
Müessesesi.
2.Karadon Taşkömürü İşletme
Mües.
3.Üzülmez Taşkömürü İşletme
--------------
(1) Türkiye Demir ve Çelik İşletmeleri ve Türkiye Petrolleri A.O. (T.P.A.O.)
14/12/1991 tarih ve 39-08/D-2-91-575 sayılı Cumhurbaşkanlığı onayı ile Enerji ve
Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile ilgilendirilmiş olup, daha sonra Türkiye Demir ve Çelik
İşletmeleri Genel Müdürlüğü, Cumhurbaşkanlığı`nın 28/5/1999 tarih ve 39-08/
D-10-99-238 sayılı onayı ile Başbakanlık ile ilgilendirilmiştir.
(2) İstanbul Gübre Sanayii A.Ş. (İGSAŞ), 30/11/1988 tarih ve 88/113 sayılı
Yüksek Planlama Kurulu kararı ile TPAO`na bağlanmış, 14/12/1991 tarih ve
39-08/D-2-91-575 sayılı Cumhurbaşkanlığı onayı ile Sanayi ve Ticaret
Bakanlığı ile ilgilendirilmiştir.
(3) Türkiye Taşkömürü Kurumu, 14/12/1991 tarih ve 39-08/D-2-91-575 sayılı
Cumhurbaşkanlığı Onayı ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile ilgilendirilmiş
daha sonra 28/5/1999 tarih ve 39-08/D-5-99-231 sayılı Cumhurbaşkanlığı onayı ile de
Başbakanlıkla ilgilendirilmiştir. (R.G:28/5/1999-23708 Mük.) . Daha sonra tekrar
27/11/2002 tarihli ve 24949 sayılı Resmi Gazete`de yayımlanan, Cumhurbaşkanlığının
26/11/2002 tarihli ve D-1-2002-792 sayılı Onayı ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
ile ilgilendirilmiştir.
318
---------------------- ---------------------------- --------------------
Türkiye Elektrik Üretim, 1.Türkiye Elektro Meka-
İletim A.Ş.(1) nik San.A.Ş.(TEMSAN)
(TEAŞ)
Türkiye Elektrik 1.Dağıtım Müesseseleri 1.Trakya Elektrik Dağı-
Dağıtım A.Ş.(1) tım A.Ş.
(TEDAŞ) 2.Boğaziçi Elektrik Da-
ğıtım A.Ş.
3.Körfez Elektrik Da-
4.Meram Elektrik Da-
5.Sakarya Elektrik Da-
6.Başkent Elektrik Da-
7.Karaelmas Elektrik
Dağıtım A.Ş.
Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. (BOTAŞ)(4)
Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü (5) 1. Eti Zeolit A.Ş.
2. Bigadiç Bor İşl.Md.
3. Emet Bor İşl.Md.
4. Bandırma Bor ve Asit Fab.İşl.Md.
5. Kırka Bor İşl.Md.
6. Kestel Bor İşl.Md.
İlgili Bakanlık: TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI
-------------------- --------------------------- --------------------
Toprak Mahsulleri Ofisi 1.Aksaray Azmi Milli
A.Ş. T.A.Ş.
Türkiye Zirai Donatım 1.Alım-Satım Müessesesi
Kurumu 2.Ziraat Aletleri ve Makinaları
Fabrikaları Müessesesi
Tarım İşletmeleri Genel
Müdürlüğü (2)
(TİGEM)
Türkiye Süt Endüstrisi
A.Ş.(3) (SEK)
------------------------------
(1) 12/8/1993 tarih ve 93/4789 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla, Türkiye
Elektrik Kurumu, Türkiye Elektrik Üretim, İletim Anonim Şirketi ve Türkiye
Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi ünvanlı iki ayrı iktisadi devlet teşekkülü
şeklinde teşkilatlandırılmıştır.
(2) 24/11/1994 tarih ve 4046 sayılı Kanun`un 35 inci maddesi ile İktisadi Devlet
Teşekkülü (İDT) bölümüne eklenmiştir.
(3) 20/5/1992 tarih ve 92/3088 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile özelleştiril-
mesi kararlaştırılmıştır.
(4)BOTAŞ, 17/4/1995 tarihli ve 2261 sayılı Resmi Gazete`de yayımlanan Anastatü ile
İktisadi Devlet Teşekkülü olarak teşkilatlandırılmıştır. Daha sonra, 14/12/1991
tarihli ve 39-08/D-2 91-575 sayılı Cumhurbaşkanlığı onayı ile Enerji ve Tabii
Kaynaklar Bakanlığı ile ilgilendirilmiştir.
(5) 27/11/2002 tarihli ve 24949 sayılı Resmi Gazete`de yayımlanan Cumhurbaşkanlığının
ile ilgilendirilen Eti Holding A.Ş. Genel Müdürlüğü daha sonra 21/1/2004 tarihli ve
25353 sayılı Resmi Gazete`de yayımlanan 9/1/2004 tarihli ve 2004/6731 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı ile "Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü" adıyla yeniden
teşkilatlandırılmıştır. Eti Zeolit A.Ş., Bigadiç Bor İşl.Md., Emet Bor İşl.Md., Bandırma
Bor ve Asit Fab.İşl.Md., Kırka Bor İşl.Md., Kestel Bor İşl.Md. ile ilgili statülerin, Eti
Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğünce düzenleneceği aynı Kararnamede
belirtilmiştir.
319
B - KAMU İKTİSADİ KURULUŞLARI (KİK) (1)
İlgili Bakanlık : ULAŞTIRMA BAKANLIĞI
Kamu İktisadi Kuruluşu Müesseseler Bağlı Ortaklıklar
------------------------------ ----------------------- ---------------------
Türkiye Cumhuriyeti Devlet 1.Türkiye Vagon Sanayii
Demir Yolları İşletmesi A.Ş. (TÜVASAŞ)
Genel Müdürlüğü (TCDD) (2) 2.Türkiye Lokomotif ve
Motor Sanayii A.Ş.
(TÜLOMSAŞ)
3.Türkiye Demiryolu
Makinaları Sanayii
A.Ş.(TÜDEMSAŞ)
Türkiye Cumhuriyeti Posta
İşletmesi Genel Müdürlüğü
(P.İ.)(3)
Türk Telekominikasyon A.Ş.(4)
Devlet Hava Meydanları
(DHMİ)
(1) 24/11/1994 tarih ve 4046 sayılı Kanun`un 35 inci maddesi ile Kamu İktisadi
Kuruluşları (KİK) bölümü yeniden tespit edilmiştir.
(2) 28/3/1986 tarih ve 86/10527 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile TCDD İşletmesi
Genel Müdürlüğünün müesseseleri Bağlı ortaklık olarak teşkilatlandırılmış-
tır.
(3) 10/6/1994 tarih ve 4000 sayılı Kanun`un 1 inci maddesi ile Posta ve Telgraf
tesis ve işletmesine ilişkin hizmetlerin T.C.Posta İşletmesi Gn.Md.(P.İ.),
Telekominikasyon hizmetlerinin ise Türk Telekominikasyon A.Ş. tarafından
yürütüleceği hükme bağlanmıştır.
(4) 27/1/2000 tarih ve 4502 sayılı Kanunun geçici 3.maddesi ile (KİK)
listesinden çıkarılmıştır.
320
320 - 1
233 SAYILI KHK`YE EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN KHK`NİN
YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE
Kanun- Yürürlüğe
KHK No. Farklı tarihte yürürlüğe giren maddeler giriş tarihi
----------- ----------------------------------------------- -------------------
KHK/297 - 26/10/1987
KHK/308 - 18/1/1988 tarihi-
ni takip eden ay-
başı.
KHK/315 - 25/4/1988
KHK/331 - 30/6/1988
KHK/338 - 26/10/1988
KHK/340 - 8/11/1988
KHK/368 - 14/6/1989
KHK/370 - 1/6/1989
KHK/399 - 29/1/1990
28/3/1990 tarihini takip
takip eden aybaşı
KHK/408 4 üncü maddesi
Diğer maddeleri 28/3/1990
KHK/420 2 nci maddesiyle 832 sayılı Kanuna eklenen ek 2 nci mad-
de ile 4,5,11,12,13,14 ve 15 inci maddeleri 1/1/1991
Diğer Maddeleri 13/4/1990
KHK/465 - 1/1/1992 tari-
hinden geçerli ol-
mak üzere
24/12/1991 tari-
hinde.
4011 - 18/9/1994
4046 - 27/11/1994
KHK/615 - 19/5/2000
KHK/628 - 5/10/2000
4622 - 3/2/2001
5234 36 21/9/2004
320 - 2
,